Mao Trạch Đông – Người lập nên CHND Trung Hoa

Mao_89906934_177359c

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 9/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh

Bài liên quan: Mao Trạch Đông trong mắt người TQ hiện nay (P.1)

Mao Trạch Đông là lãnh đạo đảng cộng sản Trung Quốc và là người lập nên nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông là người chịu trách nhiệm cho các chính sách thảm họa: ‘Đại nhảy vọt’ và ‘Cách mạng Văn hóa’.

Mao Trạch Đông sinh ngày 26 tháng 12 năm 1893 trong một gia đình làm nghề nông ở làng Thiều Sơn, tỉnh Hồ Nam, miền trung Trung Quốc. Sau khi học sư phạm, ông tới Bắc Kinh làm việc trong thư viện của trường đại học. Cũng trong thời gian này, ông bắt đầu đọc các tài liệu của chủ nghĩa Marx. Năm 1921, Mao trở thành một trong những thành viên sáng lập nên Đảng Cộng sản Trung Quốc và lập một đảng bộ tại Hồ Nam. Năm 1923, Quốc dân đảng liên minh với Đảng Cộng sản để đánh bại các lãnh chúa đang kiểm soát phần lớn miền bắc Trung Quốc. Đến năm 1927, lãnh đạo Quốc dân đảng Tưởng Giới Thạch tiến hành một cuộc thanh trừng chống cộng. Continue reading “Mao Trạch Đông – Người lập nên CHND Trung Hoa”

George Marshall – Người “phục hưng châu Âu”

111128024640_george-marshall

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 8/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh

Marshall (1880-1959) là chỉ huy quân sự người Mỹ, Tổng tham mưu trưởng lục quân trong Thế chiến thứ hai và sau đó là ngoại trưởng Hoa Kỳ. Ông đưa ra chính sách hỗ trợ tài chính cho công cuộc tái thiết Châu Âu sau chiến tranh, được biết đến với tên gọi “Kế hoạch Marshall”.

George Catlett Marshall sinh ngày 31 tháng 12 năm 1880 tại Uniontown, Pennsylvania. Năm 1902, ông tốt nghiệp Học viện Quân sự Virginia và bắt đầu sự nghiệp của mình trong Quân đội Hoa Kỳ. Trong Thế chiến thứ nhất ông chiến đấu trong binh đoàn của Tướng John J. Pershing, chỉ huy Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ tới Pháp năm 1917. Ông tiếp tục làm trợ lý cho Pershing khi quay lại Mỹ. Trong những năm giữa hai cuộc thế chiến, Marshall phục vụ trong quân đội Mỹ đóng tại Trung Quốc và giảng dạy tại các tổ chức quân sự khác nhau. Continue reading “George Marshall – Người “phục hưng châu Âu””

Thomas Malthus – Cha đẻ của Thuyết dân số

Malthus

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 7/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh

Bài liên quan: Từ Adam Smith tới Marx: Sự thăng trầm của kinh tế học cổ điển

Thomas Malthus là nhà kinh tế người Anh nổi tiếng. Học thuyết về sự tăng trưởng dân số của ông có tầm ảnh hưởng to lớn.

Thomas Robert Malthus sinh tháng 2 năm 1766 gần Guildford, Surrey. Cha ông là một người giàu có nhưng khá khác thường và cho con được giáo dục tại gia. Malthus theo học tại Đại học Cambridge và đạt được bằng thạc sỹ vào năm 1791. Năm 1793, ông trở thành giảng viên của trường Đại học Jesus, Cambridge. Năm 1805, Malthus là giáo sư sử học và kinh tế chính trị học (giảng viên đầu tiên của bộ môn này) tại trường East India Company tại Haileybury, Hertfordshire tới tận lúc qua đời. Continue reading “Thomas Malthus – Cha đẻ của Thuyết dân số”

Một góc nhìn khác về Lý Quang Diệu

mr-lee-kuan-yew

Nguồn: Jerome Cohen, “Glimpses of Lee Kuan Yew”,  East Asia Forum, 25/05/2015.

Biên dịch: Trần Văn Thắng | Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp

Hiếm có một nhà lãnh đạo châu Á vĩ đại nào mà sự ra đi lại nhận được nhiều sự trân trọng của phương Tây như ông Lý Quang Diệu. Con số các lời ca ngợi dành cho người đã lãnh đạo Singapore trở thành một quốc gia thành công và có tầm ảnh hưởng là rất lớn.

Bất chấp sự khác biệt rất lớn về quy mô và văn hóa chính trị – pháp luật giữa Singapore và Trung Quốc đại lục, nhiều nhà quan sát đã nhấn mạnh sức thu hút đầy quyễn rũ mà “mô hình Singapore” đã tạo ra đối với các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, những người đang tìm kiếm một công thức giúp thúc đẩy sự phát triển kinh tế phi thường của Trung Quốc mà không phải hy sinh quyền kiểm soát mang tính chuyên quyền của Đảng Cộng sản. Continue reading “Một góc nhìn khác về Lý Quang Diệu”

Jean Moulin – Người anh hùng chống Đức của Pháp

jeanmoulin

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 6/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh                                        

Jean Moulin (1899-1943) là anh hùng trong cuộc Kháng chiến của người Pháp trong Thế chiến thứ hai. Ông là người đã hợp nhất những phong trào tự phát rải rác chống lại sự chiếm đóng của Đức.

Jean Moulin sinh ngày 20 tháng 6 năm 1899 tại Beziers, miền tây nam nước Pháp, là con trai của một giáo sư sử học. Năm 1918 ông ghi danh vào quân đội nhưng chưa bao giờ tham gia chiến đấu. Sau Thế chiến thứ nhất, Moulin làm việc trong lĩnh vực hành chính và nhanh chóng thăng tiến thành tỉnh trưởng (tức trưởng vùng hành chính) của Chartres – là người trẻ nhất giữ chức vụ này của Pháp. Continue reading “Jean Moulin – Người anh hùng chống Đức của Pháp”

Bernard Montgomery – Thống chế quân đội Anh

107

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 4/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh                                        

Montgomery là vị tướng người Anh nổi tiếng nhất trong Thế chiến thứ hai, được biết đến với chiến thắng trong trận El Alamein tháng 11/1942. Biệt danh của ông là ‘Monty’.

Bernard Law Montgomery sinh ngày 17 tháng 11 năm 1887 tại London. Ông theo học tại trường Thánh Paul và Học viện quân sự Hoàng gia tại Sandhurst, và nhập ngũ vào Trung đoàn Hoàng gia Warwickshire năm 1908. Ông bị thương nặng đầu Thế chiến thứ hai, do đó thời gian còn lại của cuộc chiến ông làm việc tại văn phòng.

Những năm giữa hai cuộc chiến, ông hành quân đến Ấn Độ, Ai Cập và Palestine. Tháng 4/1939, ông được bổ nhiệm làm chỉ huy Sư đoàn thứ ba thuộc Lực lượng Viễn chinh Anh tham các giao tranh trước Trận chiến nước Pháp tháng 6/1940.[1] Continue reading “Bernard Montgomery – Thống chế quân đội Anh”

Vladimir Lenin – Người lập nên Liên bang Xô Viết

leader-vladimir-head-lenin.si

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 4/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh                                        

Lenin là một trong những chính trị gia và nhà tư tưởng cách mạng hàng đầu của thế kỷ 20. Ông chính là người lên kế hoạch cho sự tiếp quản quyền lực của người Bolshevik ở Nga năm 1917, đồng thời là kiến trúc sư và người đứng đầu Liên bang Xô Viết.

Vladimir Ilich Ulyanov sinh ngày 22 tháng 4 năm 1870 trong một gia đình gia giáo tại Simbirsk nơi có dòng sông Volga chảy qua. Ông có thành tích học tập xuất sắc và theo ngành luật. Ở Đại học, ông bộc lộ tư duy cấp tiến, và vụ việc anh trai ông bị hành quyết do tham gia vào một nhóm cách mạng cũng ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của ông. Continue reading “Vladimir Lenin – Người lập nên Liên bang Xô Viết”

Ludendorff – Chiến lược gia cực hữu của đế quốc Đức

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 3/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh                                        

Ludendorff (1865-1937) là một chiến lược gia quân sự tài năng. Những chiến tích của ông thời kỳ đầu Thế chiến thứ nhất bị lu mờ bởi sự bại trận của Đức và những hoạt động chính trị ủng hộ Đức Quốc xã của ông thời kỳ hậu chiến.

Erich Ludendorff sinh ngày 9 tháng 4 năm 1865 gần Posen, Vương quốc Phổ (nay là Poznan, Ba Lan). Ông gia nhập quân đội ở tuổi 18, và năm 1894 được bổ nhiệm vào Bộ tổng tham mưu Đức. Tại đây ông giúp khôi phục lại Kế hoạch Schileffen (kế hoạch chiến lược đánh thắng Pháp năm 1905, được đặt theo tên Thống chế Schileffen – ND), đồng thời ông còn vận động mở rộng quân đội trước viễn cảnh chiến tranh đang tới gần. Continue reading “Ludendorff – Chiến lược gia cực hữu của đế quốc Đức”

Abraham Lincoln – Người giải phóng vĩ đại

05-abraham-lincoln.w529.h352.2x

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 1/6/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh                                        

Lincoln (1809-1865) là tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ và là một trong những lãnh đạo vĩ đại của nước này. Nhiệm kỳ tổng thống của ông bị bao trùm bởi cuộc nội chiến Mỹ.

Abraham Lincoln sinh ngày 12 tháng 2 năm 1809 gần Hodgenvillle, bang Kentucky. Ông lớn lên ở Kentucky, Indiana và Illinois. Cha mẹ ông đều là những người đi khai phá các vùng đất mới nghèo khó và Lincoln tự học là chính. Năm 1836, ông đỗ bằng luật sư và hành nghề luật ở Springfield, Illinois. Từ 1834 đến 1842, ông làm việc trong viện lập pháp bang. Đến năm 1846, ông được bầu vào Viện dân biểu (Hạ Viện) Hoa Kỳ và đại diện cho đảng Whig trong một nhiệm kỳ. Năm 1856, ông gia nhập đảng Cộng hòa và năm 1860 ông được đề cử làm ứng viên tranh cử tổng thống. Continue reading “Abraham Lincoln – Người giải phóng vĩ đại”

Louis XVI – Vị vua bị Cách mạng Pháp lật đổ

louis-XVI

Nguồn: Historic figures, BBC (truy cập ngày 31/5/2015)

Biên dịch & Hiệu đính: Phạm Hồng Anh                                        

Triều đại của vua Louis XVI bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Pháp. Ông bị chém đầu vào năm 1793.

Louis sinh ngày 23 tháng 8 năm 1754 tại Versailles. Năm 1770, ông kết hôn với Marie Antoinette, con gái của vua và hoàng hậu Áo. Đây là cuộc hôn nhân chính trị nhằm củng cố vững chắc liên minh Pháp – Áo. Năm 1774, Louis kế vị ông nội là Vua Louis XV để lên ngôi hoàng đế Pháp.

Ban đầu Louis khuyến khích những nỗ lực của các bộ trưởng Jacques Turgot và sau đó là Jacques Necker nhằm cải thiện tình trạng tài chính của nước Pháp. Việc Pháp đứng về phía các thuộc địa trong cuộc Cách mạng Mỹ đã đẩy nước này đến bờ vực phá sản. Trong khi đó, triều đình ngày càng mất uy tín vì những cáo buộc về sự xa hoa phù phiếm, chi tiêu hoang phí và các hành vi bê bối của hoàng hậu Marie Antoinette. Continue reading “Louis XVI – Vị vua bị Cách mạng Pháp lật đổ”