Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Xi’s Demands for Loyalty Are Breeding Corruption,” Foreign Policy, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cú ngã ngựa của Mã Hưng Thụy cho thấy các vấn đề trong công tác nhân sự đã ăn sâu đến mức nào.

Con đường thăng tiến của Mã Hưng Thụy trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) kéo dài suốt 38 năm, nhưng chỉ mất 6 tháng để sụp đổ. Sau khi biến mất khỏi tầm mắt công chúng vào tháng 11 năm ngoái, cuộc điều tra nhằm vào Mã chính thức được công bố vào ngày 03/04. Ba tháng sau, ông bị khai trừ khỏi đảng cùng với một danh sách dài các cáo buộc. Đối với một Ủy viên Bộ Chính trị từng thăng tiến nhanh chóng, có sự nghiệp trải dài từ các cơ quan quốc phòng và hàng không vũ trụ đến những cương vị đứng đầu Quảng Đông và Tân Cương, vụ việc được xử lý với tốc độ đáng kinh ngạc.

Khi một quan chức bình thường tham nhũng, người ta có thể quy trách nhiệm cho phẩm chất cá nhân. Nhưng khi một quan chức đã vượt qua hết lớp sàng lọc này đến lớp sàng lọc khác, được giao quản lý một trong những khu vực nhạy cảm nhất về chính trị của đất nước, rồi được cất nhắc vào Bộ Chính trị, lại điều hành một mạng lưới tham nhũng gia đình quy mô lớn trong nhiều năm, thì thất bại không còn chỉ thuộc về cá nhân đó. Nó nằm ở chính hệ thống dùng để tuyển chọn, đề bạt, và giám sát các quan chức cấp cao. Continue reading “Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng”

Trung Quốc đã sẵn sàng cứng rắn

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “China Is Ready to Get Tough,” Foreign Policy, 14/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hành động trả đũa trên mặt trận ngoại giao của Bắc Kinh vẫn có giới hạn, nhưng những giới hạn đó đang thu hẹp dần.

Trong những năm gần đây, dù liên tục thúc đẩy ý tưởng về một cộng đồng chung vận mệnh của nhân loại và quản trị toàn cầu, Trung Quốc ngày càng tỏ ra cứng rắn hơn với những quốc gia mà họ cho là đã xúc phạm mình. Một ví dụ mới nhất là tuyên bố của Bắc Kinh vào tháng trước về việc cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng cho 10 công ty Mỹ nhằm đáp trả quyết định của Washington đưa thêm một số doanh nghiệp hàng đầu của Trung Quốc vào danh sách các công ty có liên hệ với quân đội và bị hạn chế giao dịch.

Trước đây, nhiệm vụ cốt lõi của ngoại giao Trung Quốc là duy trì một môi trường quốc tế ổn định để phục vụ phát triển trong nước. Ngày nay, mục tiêu của ngoại giao Trung Quốc đã chuyển sang tận dụng sức mạnh tích lũy trong nước để định hình môi trường bên ngoài theo hướng có lợi cho mình. Continue reading “Trung Quốc đã sẵn sàng cứng rắn”

Tập Cận Bình đang định nghĩa lịch sử theo cách của riêng mình

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Xi Is Defining History on His Own Terms,” Foreign Policy, 07/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngôn từ của “kỷ nguyên mới” đã bỏ cuộc cải cách thực sự lại phía sau.

Việc kỷ nguyên cải cách của Trung Quốc chấm dứt dưới thời Tập Cận Bình thực ra không có gì đáng ngạc nhiên. Điều có thể khiến nhiều người bất ngờ là chính nhà lãnh đạo Trung Quốc lại liên tục nhấn mạnh điều đó.

Ngày 01/07, tại lễ kỷ niệm 105 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), Tập phát biểu rằng, thông qua “thực tiễn vĩ đại của cách mạng, xây dựng, cải cách và Kỷ nguyên Mới,” đảng đã lãnh đạo nhân dân vượt qua muôn vàn gian khó, mở ra và kiên định đi theo con đường chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc. Phát biểu này chẳng khác nào một lời tuyên bố rằng kỷ nguyên cải cách của Trung Quốc đã khép lại. Continue reading “Tập Cận Bình đang định nghĩa lịch sử theo cách của riêng mình”

Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “China Needs North Korea on Its Side,” Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập Cận Bình có thể sẽ sớm đến thăm Bình Nhưỡng, sau khoảng thời gian gián đoạn 7 năm.

Gần đây, truyền thông Hàn Quốc đưa tin rằng các nhân viên an ninh và lễ tân Trung Quốc đã đến Bình Nhưỡng để chuẩn bị và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có lẽ sẽ thăm Triều Tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6.

Phía Trung Quốc chưa xác nhận chuyến đi này, nhưng từ góc nhìn của Tập, một chuyến thăm như vậy vừa quá hạn, lại vừa cần thiết. Dù Bắc Kinh và Bình Nhưỡng thân thiết trên giấy tờ, quan hệ giữa hai bên ở hậu trường lại thường xuyên căng thẳng; Trung Quốc chưa bao giờ thực sự chấp nhận vị thế cường quốc hạt nhân của Triều Tiên và thường lo lắng về việc mất đi tầm ảnh hưởng tại quốc gia này vào tay Nga. Continue reading “Trung Quốc cần Triều Tiên đứng về phía mình”

Ai mới thực sự là “Nhân vật Số 2” đứng sau Tập?

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Who Is Xi’s Real No. 2?,” Foreign Policy, 07/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhà lãnh đạo Trung Quốc không sẵn sàng trao quyền lực cho bất kỳ ai khác.

Kể từ Đại hội Toàn quốc lần thứ 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), đã có không ít cuộc tranh luận về việc ai là nhân vật số 2 của Chủ tịch Tập Cận Bình. Khi vai trò của vị quan chức 70 tuổi Thái Kỳ ngày càng lớn, nhiều nhà quan sát đã bắt đầu xem ông là “Nhân vật Số 2” đó. Một bài viết gần đây trên tờ The Economist cũng có cùng quan điểm, lập luận rằng Thái — với tư cách là Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, thành viên đứng đầu Ban Bí thư ĐCSTQ, và Chủ nhiệm Văn phòng Trung ương Đảng — từ lâu đã đồng hành cùng Tập trong các sự kiện quan trọng, đồng thời kiểm soát lịch trình, tài liệu, các cuộc họp, luồng thông tin cùng các công tác an ninh của nhà lãnh đạo tối cao. Continue reading “Ai mới thực sự là “Nhân vật Số 2” đứng sau Tập?”

Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Why Xi Is Kneecapping His Own Top Men”, Foreign Policy, 15/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau chín tháng chờ đợi, số phận của Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui), người từng là một ngôi sao đang lên trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cuối cùng đã ngã ngũ. Vào ngày 3 tháng 4, các nhà chức trách Trung Quốc thông báo rằng ông Mã, Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo Công tác Nông thôn Trung ương, đang bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng. Continue reading “Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?”

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”

Chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình đang phản tác dụng?

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “As Generals Fall, Xi Jinping’s Anti-Corruption Campaign Is Eating Itself”, Foreign Policy, 26/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập, hai trong số những lãnh đạo quân sự quyền lực nhất Trung Quốc, hiện đã chính thức bị bắt giam. Những lời đồn đoán đã râm ran trong cộng đồng người Hoa hải ngoại suốt nhiều ngày qua, nhưng tốc độ xử lý vụ việc vẫn gây ra một cú sốc lớn; bởi lẽ thông thường, luôn có một khoảng lặng rất dài kể từ khi các lãnh đạo bị giam giữ cho đến lúc số phận của họ được công bố chính thức.

Điểm mấu chốt trong ngôn ngữ chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc không nằm ở nội dung phát ngôn, mà ở thời điểm phát ngôn và đối tượng được nhắm tới. Các cơ quan ngôn luận của Quân đội Trung Quốc (PLA) đã cáo buộc Trương và Lưu “chà đạp nghiêm trọng và hủy hoại cơ chế trách nhiệm tối cao của Chủ tịch Quân ủy Trung ương”, đồng thời đe dọa đến “sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội”. Những cáo buộc này thực chất ít liên quan trực tiếp đến tham nhũng theo nghĩa thông thường, và cũng không chỉ đơn thuần là chuyện nội bộ binh nghiệp. Đây là những tội danh mang tính chính trị thuần túy, gần giống với những lời kết tội nhắm vào cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Hà Vệ Đông, người đã bị thanh trừng vào năm ngoái. Continue reading “Chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình đang phản tác dụng?”

Tại sao Bắc Kinh lại cứng rắn đáp trả Trump?

Nguồn: Deng Yuwen (Đặng Duật Văn), “Why Beijing Is Standing Up to Trump,” Foreign Policy, 14/04/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng có lòng tự trọng của riêng mình.

Bất chấp những lời đe dọa từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp đặt thuế quan lên toàn thế giới, chỉ có Trung Quốc thực sự kiên định đối đầu. Liên minh châu Âu và Canada cũng đã thể hiện thái độ cứng rắn, nhưng chỉ có Bắc Kinh mới đáp trả bằng hai đợt thuế quan trả đũa đối với Mỹ, cùng nhiều biện pháp phi thuế quan như kiểm soát xuất khẩu, thêm các công ty Mỹ mới vào “danh sách thực thể không đáng tin cậy” của Trung Quốc, và tiến hành các cuộc điều tra chống độc quyền. Ngoài ra, Trung Quốc cũng tuyên bố sẽ “chiến đấu đến cùng” chống lại cái mà họ gọi là chủ nghĩa đơn phương của Washington. Continue reading “Tại sao Bắc Kinh lại cứng rắn đáp trả Trump?”