Thế giới hôm nay: 06/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng mình nên hỗ trợ việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới của Iran. Tổng thống Mỹ tuyên bố ứng viên sáng giá hiện tại – Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei, là một lựa chọn “không thể chấp nhận được.” Trump cho biết ông muốn một người sẽ “mang lại sự hòa hợp và hòa bình.” Trước đó, Hạ viện Mỹ đã bác bỏ một nghị quyết yêu cầu Trump phải được Quốc hội cho phép mới được tiến hành các hoạt động quân sự tại Iran.

Israel bắt đầu “làn sóng không kích trên diện rộng” nhắm vào Tehran, thủ đô của Iran. Nước này cũng tiếp tục ném bom khu vực phía nam Beirut, thủ đô của Lebanon, nhắm vào Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm của Iran. Trong khi đó, Kuwait, Qatar, và Ả Rập Saudi đều báo cáo rằng máy bay không người lái hoặc tên lửa đã xâm phạm không phận của họ vào hôm nay. Bộ Quốc phòng Azerbaijan cáo buộc Iran đứng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào lãnh thổ nước này hôm qua. Và họ đang cân nhắc các hành động trả đũa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/03/2026”

Thế giới hôm nay: 05/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Pete Hegseth tuyên bố rằng Mỹ và Israel sẽ sớm giành quyền kiểm soát không phận Iran và mang đến “sự chết chóc và hủy diệt cả ngày dài.” Ông cho biết cuộc chiến đang bước vào một giai đoạn mới với “những làn sóng tấn công lớn hơn.” Ông cũng nói rằng một tàu ngầm của Hải quân Mỹ đã đánh chìm một tàu chiến Iran ở Ấn Độ Dương. Ông gọi đây là lần đầu tiên Mỹ đánh chìm tàu địch bằng ngư lôi kể từ sau Thế chiến II.

Thượng viện Mỹ bác bỏ một dự luật yêu cầu Quốc hội phải phê duyệt các hoạt động quân sự của Donald Trump tại Iran. Kết quả này đã được dự đoán trước; Hạ viện sẽ tiến hành bỏ phiếu vào hôm nay. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố của Nhà Trắng rằng cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ là cần thiết vì Trump có “cảm giác” rằng Iran sẽ ra đòn trước. Bộ này cho rằng Trump đang hành động “thay mặt cho Israel.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/03/2026”

Thế giới hôm nay: 04/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel bắt đầu một làn sóng “tấn công diện rộng” mới vào cơ sở hạ tầng của Iran. Trước đó, nước này tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy của Lực lượng Quds, nhánh hành động ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vốn được cho là đã phối hợp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon. Trong khi đó, Mỹ cho biết họ đã tấn công gần 2.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến tranh nổ ra. Mỹ cũng công bố danh tính 4 binh sĩ thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Kuwait.

Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ “ngay lập tức” cung cấp bảo hiểm cho các hãng tàu đi qua Eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại huyết mạch mà Iran tuyên bố phong tỏa hôm thứ Hai, và hải quân sẽ hộ tống các tàu chở dầu nếu cần thiết. Tổng thống Mỹ cũng nói rằng ông ra lệnh tấn công Iran vì tin rằng nước này sẽ ra đòn trước – tuyên bố này mâu thuẫn với Ngoại trưởng Marco Rubio, người vào hôm thứ Hai đã nói rằng Mỹ lo ngại sự trả đũa nhằm đáp trả một kế hoạch tấn công của Israel. Trump cũng cho biết sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi nước này từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận các căn cứ quân sự của mình. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/03/2026”

Thế giới hôm nay: 03/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ trả đũa vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào đại sứ quán Mỹ ở Riyadh, thủ đô của Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn và thiệt hại về công trình. Trước đó, ông ám chỉ rằng cuộc chiến với Iran sẽ kéo dài “bốn đến năm tuần.” Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đất nước ông đã buộc phải tấn công Iran vì biết rằng Israel có kế hoạch tấn công và nghi ngờ Iran sẽ trả đũa bằng cách nhắm vào các lực lượng Mỹ. Tính đến nay, sáu lính Mỹ đã thiệt mạng. Và ít nhất 555 người đã chết ở Iran, theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, một tổ chức từ thiện.

Thị trường dầu mỏ và khí đốt tự nhiên vẫn đầy biến động sau khi Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và đe dọa sẽ “thiêu rụi” bất kỳ con tàu nào cố gắng đi qua. Tuyến đường này chuyên chở một phần ba lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu. Giá khí thiên nhiên hóa lỏng đã tăng vọt sau khi QatarEnergy LNG, nhà sản xuất lớn nhất thế giới của loại nhiên liệu này, tạm ngừng sản xuất do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào các cơ sở của họ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/03/2026”

Thế giới hôm nay: 02/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng vọt, trong lúc các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt giảm điểm khi giới giao dịch phản ứng trước cuộc chiến ở Iran – vốn bắt đầu vào cuối tuần qua. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vọt 13% khi thị trường mở cửa, rồi sau đó giảm trở lại. Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh trong phiên giao dịch sớm. Cổ phiếu của các hãng hàng không bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Hàng ngàn hành khách vẫn bị mắc kẹt ở Trung Đông do việc đóng cửa không phận.

Israel tiến hành các cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả thủ đô Beirut, sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel. Nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn cho biết cuộc tấn công của họ là nhằm đáp trả “những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel.” Một quan chức cấp cao của Israel cảnh báo Hezbollah rằng họ sẽ “hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự leo thang nào.” Hai bên đã ký một lệnh ngừng bắn vào tháng 11/2024. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/03/2026”

Thế giới hôm nay: 27/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Paramount dường như đã sẵn sàng giành chiến thắng trong cuộc đua mua lại hãng phim đối thủ Warner Bros Discovery sau khi Netflix từ chối tăng mức giá chào mua. Cổ phiếu của Netflix đã tăng vọt hơn 10% nhờ tin tức này. Warner cho biết lời đề nghị trị giá 111 tỷ USD đã được cải thiện của Paramount hấp dẫn hơn lời đề nghị từ Netflix mà họ chấp nhận trước đó, theo đó chấm dứt một cuộc chiến đấu thầu kéo dài nhiều tháng. Dù vậy, các cơ quan quản lý vẫn cần phải phê duyệt thỏa thuận này.

Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan tuyên bố “chiến tranh mở” với Afghanistan sau khi phát động “các cuộc phản công” vào Kabul và Kandahar, hai thành phố của Afghanistan. Các cuộc tấn công này nhằm đáp trả việc Afghanistan bắt đầu “các chiến dịch tấn công quy mô lớn” dọc theo biên giới hai nước. Taliban cho biết các cuộc tấn công của họ là để trả đũa cho những đợt tấn công của Pakistan vào Chủ nhật. Hai quốc gia láng giềng từng nhất trí một lệnh ngừng bắn mong manh hồi tháng 10. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/02/2026”

Thế giới hôm nay: 26/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cổ phiếu của Nvidia kết thúc phiên giao dịch ngoài giờ với mức giá không đổi, dù công ty tiên phong về trí tuệ nhân tạo này báo cáo lợi nhuận vô cùng khả quan và doanh thu dự kiến đạt 78 tỷ USD trong quý hiện tại. Con số này cao hơn mức ước tính khoảng 72 tỷ USD của các nhà phân tích. Trong nhiều tháng qua, các nhà đầu tư đã lo lắng về việc các công ty đổ quá nhiều tiền vào trí tuệ nhân tạo. Jensen Huang, giám đốc điều hành Nvidia, khẳng định rằng “việc ứng dụng các tác nhân [AI] của các công ty đang tăng vọt.”

Volodymyr Zelensky cho biết ông đã nói chuyện với Donald Trump trước thềm cuộc gặp giữa Mỹ và Ukraine tại Geneva vào hôm nay. Tổng thống Ukraine cho biết mùa đông vừa qua – khoảng thời gian mà Nga liên tục ném bom các cơ sở hạ tầng năng lượng – là giai đoạn “khó khăn nhất” của đất nước. Dù vậy, trên tiền tuyến, Nga gần như không tiến thêm được bước nào. Sự sẵn sàng hướng tới hòa bình của nước này dường như cũng đóng băng không kém. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/02/2026”

Thế giới hôm nay: 25/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump có bài phát biểu Thông điệp Liên bang dài nhất trong lịch sử. Dưới sự chứng kiến của bốn thẩm phán Tối cao Pháp viện, Tổng thống gọi quyết định của tòa án về việc hủy bỏ nhiều biện pháp thuế quan của ông là “đáng tiếc,” và cho rằng các khoản thuế này đã thúc đẩy tăng trưởng mà không làm tăng lạm phát. Ông hứa sẽ hạn chế tăng giá điện và ca ngợi chính sách năng lượng “khoan đi, cưng ơi, khoan đi” (drill, baby, drill) của mình. Ông một lần nữa cảnh báo Iran không được theo đuổi vũ khí hạt nhân. Và đúng như dự đoán, ông cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ những người nhập cư bất hợp pháp và các chính sách dành cho người chuyển giới.

Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Mỹ, cho phòng thí nghiệm AI Anthropic thời hạn đến thứ Sáu để cho phép Lầu Năm Góc truy cập tự do hơn vào các mô hình Claude của họ. Trong cuộc gặp với Dario Amodei, giám đốc của Anthropic, Hegseth đe dọa sẽ liệt công ty này vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng – một phân loại sẽ cấm bất kỳ nhà thầu quốc phòng nào sử dụng Claude – hoặc viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, mà thực chất là để ép Anthropic phải tuân thủ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/02/2026”

Thế giới hôm nay: 24/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Peter Mandelson bị bắt giữ vì nghi ngờ có hành vi sai trái khi tại nhiệm. Cựu Đại sứ Anh tại Mỹ bị cáo buộc chia sẻ các tài liệu mật của chính phủ với Jeffrey Epstein, tên tội phạm tình dục đã qua đời. Các tệp tin do Bộ Tư pháp Mỹ công bố cho thấy Nam tước Mandelson dường như đã chuyển thông tin chính thức cho Epstein trong giai đoạn 2009-2010 khi đang là bộ trưởng trong nội các. Andrew Mountbatten-Windsor, trước đây là Hoàng tử Andrew, cũng bị bắt giữ với lý do tương tự vào tuần trước.

FedEx kiện chính phủ Mỹ, yêu cầu “hoàn trả toàn bộ” các khoản thuế quan từ thời chính quyền Trump. Công ty logistics không tiết lộ số tiền cụ thể đang đòi bồi thường. Vụ kiện được đệ trình nhằm phản hồi quyết định của Tối cao Pháp viện về việc bãi bỏ phần lớn các sắc thuế của Donald Trump. Các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ cũng vừa giới thiệu một đạo luật yêu cầu chính quyền phải trả lại tiền cho các doanh nghiệp đã nộp thuế quan. Continue reading “Thế giới hôm nay: 24/02/2026”

Thế giới hôm nay: 23/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bạo lực bùng phát trên khắp Mexico sau khi lực lượng an ninh tiêu diệt thủ lĩnh của Jalisco New Generation Cartel, băng đảng buôn lậu ma túy khét tiếng nhất nước này. Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (hay còn gọi là “El Mencho”) là một trong những kẻ buôn lậu bị Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ truy nã gắt gao nhất. Để đáp trả lại vụ tiêu diệt, các tay súng đã phong tỏa đường cao tốc ở một số bang và phóng hỏa đốt xe hơi.

Ủy ban Châu Âu (EC) dường như sẽ trì hoãn việc phê chuẩn thỏa thuận thương mại mà họ đã đạt được với Mỹ vào năm ngoái. Tuần trước, Donald Trump đã áp mức thuế quan mới 15% trên diện rộng sau khi Tối cao Pháp viện Mỹ chặn hầu hết các mức thuế “khẩn cấp” của ông. EC cho rằng các mức thuế mới của Trump là không “công bằng, cân bằng, và cùng có lợi.” Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, đã kêu gọi các đối tác thương mại tôn trọng những thỏa thuận đã đàm phán trước đó. Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/02/2026”

Thế giới hôm nay: 20/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cảnh báo Iran rằng “những điều tồi tệ sẽ xảy ra” nếu nước này không đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của mình trong vòng 15 ngày tới. Tối hậu thư của Tổng thống được đưa ra sau khi các quan chức xác nhận rằng Mỹ đã triển khai đủ nguồn lực quân sự trong khu vực để tiến hành một cuộc tấn công vào Iran vào cuối tuần này. Viễn cảnh chiến tranh đã đẩy giá dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu mỏ toàn cầu, lên mức cao nhất trong sáu tháng.

Andrew Mountbatten-Windsor, trước đây là Hoàng tử Andrew, được cảnh sát trả tự do sau khi bị bắt vì nghi ngờ có hành vi sai trái khi thi hành công vụ. Cuộc điều tra, hiện vẫn đang được tiến hành, diễn ra sau khi một kho lưu trữ email khổng lồ của Jeffrey Epstein, tên tội phạm tình dục đã chết mà Mountbatten-Windsor có quan hệ thân thiết, được công bố. Trong một tuyên bố, Vua Charles III, anh trai của ông, nói rằng “pháp luật phải làm việc của nó.” Về phần mình, Mountbatten-Windsor đã phủ nhận mọi hành vi sai trái. Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/02/2026”

Thế giới hôm nay: 19/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

UkraineNga kết thúc ngày thứ hai của cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu tại Geneva chỉ sau hai giờ đồng hồ. Nhà Trắng cho biết đã có “những tiến triển có ý nghĩa” và gợi ý rằng sẽ sớm có thêm các cuộc thảo luận. Nhưng Volodymyr Zelensky lại gọi các cuộc đàm phán này là “khó khăn.” Tổng thống Ukraine cáo buộc Nga đang cố tình kéo dài đàm phán thay vì hướng tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 4 năm qua.

Mark Zuckerberg lên tiếng bảo vệ cách xử lý của Meta đối với sự an toàn của trẻ em khi làm chứng trong một phiên tòa xét xử về tác động của công ty đối với sức khỏe tinh thần của người dùng trẻ tuổi. Vụ án này là vụ đầu tiên trong số hơn 1.600 vụ kiện cáo buộc rằng các nền tảng mạng xã hội được thiết kế để gây nghiện. Meta phủ nhận việc làm sai trái. Nhưng một phán quyết bất lợi cho công ty này có thể đồng nghĩa với việc các hãng công nghệ sẽ mất đi những lá chắn bảo vệ họ khỏi trách nhiệm pháp lý từ trước đến nay. Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/02/2026”

Thế giới hôm nay: 18/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Warner Bros Discovery, gã khổng lồ điện ảnh, đang khởi động lại các cuộc đàm phán với Paramount về một thương vụ tiềm năng. Hồi tháng 12, Netflix tuyên bố sẽ chi 83 tỷ USD cho mảng dịch vụ trực tuyến và phim trường của Warner; sau đó Paramount đưa ra đề nghị 108 tỷ USD cho toàn bộ công ty nhưng đã bị từ chối. Paramount đã trực tiếp kêu gọi các cổ đông và được cho là đã nâng mức giá đề nghị, dù chưa công khai con số cụ thể.

Donald Trump cho biết Nhật Bản sẽ đầu tư khoảng 36 tỷ USD vào Mỹ trong giai đoạn đầu của “thỏa thuận thương mại khổng lồ” giữa hai nước, vốn đã được thống nhất vào năm ngoái. Số tiền này sẽ được rót vào ba dự án năng lượng và sản xuất, bao gồm một nhà máy khí đốt tự nhiên ở Ohio. Nhật Bản đã cam kết đầu tư khoảng 550 tỷ USD vào Mỹ để đổi lấy việc chính quyền Trump giới hạn mức thuế quan đối với hàng xuất khẩu của Nhật ở mức 15%. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/02/2026”

Thế giới hôm nay: 17/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng trước thềm các cuộc đàm phán giữa Iran Mỹ tại Geneva vào hôm nay. Donald Trump cho biết ông sẽ tham gia “gián tiếp” vào các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran. Trước đó, Mỹ đã điều động tàu sân bay thứ hai đến Trung Đông, làm gia tăng căng thẳng. Hôm qua, Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, đã có cuộc hội đàm với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc.

BHP, công ty khai khoáng lớn nhất thế giới tính theo vốn hóa thị trường, công bố kết quả kinh doanh bán niên khả quan hơn dự kiến, nhờ vào nhu cầu đồng tăng vọt. Tập đoàn Australia này cho biết doanh thu tăng 11% so với cùng kỳ năm trước, đạt 27,9 tỷ USD trong sáu tháng tính đến cuối tháng 12. Lợi nhuận ròng tăng gần 30%. Giá cổ phiếu của công ty đã mở cửa tăng 7,5%. Continue reading “Thế giới hôm nay: 17/02/2026”

Thế giới hôm nay: 16/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Kaja Kallas, Phó Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, chỉ trích trào lưu “bài châu Âu đang thịnh hành” của Mỹ và khẳng định rằng các quốc gia khác vẫn “ngưỡng mộ chúng tôi.” Những phát biểu của bà được đưa ra vào lúc kết thúc Hội nghị An ninh Munich đầy căng thẳng. Một ngày trước đó, Marco Rubio, Ngoại trưởng Mỹ, đã chinh phục khán giả bằng cách đề cao quan hệ giữa các đồng minh – dù ông cũng gửi đi một thông điệp thẳng thừng rằng lợi ích quốc gia đang lấn át “cái gọi là trật tự toàn cầu.”

Các cuộc không kích của Israel khiến ít nhất 12 người thiệt mạng tại Gaza vào Chủ nhật, theo các quan chức Palestine. Israel tuyên bố các cuộc tấn công này nhằm đáp trả việc Hamas vi phạm thỏa thuận ngừng bắn một ngày trước đó. Trong khi đó, Israel cũng đã phê duyệt kế hoạch xác định các khu vực tại Bờ Tây bị chiếm đóng là “tài sản nhà nước,” một động thái bị chỉ trích là hành động sáp nhập trên thực tế. Continue reading “Thế giới hôm nay: 16/02/2026”

Thế giới hôm nay: 13/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đảng Quốc gia Bangladesh (BNP) giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đầu tiên của đất nước kể từ khi người biểu tình lật đổ Sheikh Hasina, nữ thủ tướng độc tài, vào năm 2024. Truyền thông trong nước đưa tin BNP sẽ nắm đa số trong Quốc hội 300 ghế, trong khi Jamaat-e-Islami, một nhóm Hồi giáo, về nhì. Dưới sự lãnh đạo của Tarique Rahman, hậu duệ của một gia tộc chính trị lừng danh, BNP cam kết chống tham nhũng và bảo vệ tự do ngôn luận.

Chứng khoán châu Á giảm điểm sau đợt bán tháo trên các thị trường Mỹ. Chỉ số NASDAQ tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ của Mỹ giảm khoảng 2%, trong khi S&P 500 trượt dốc hơn 1,5%. Giá vàng cũng giảm hơn 3% vào hôm qua trước khi phục hồi một phần vào hôm nay. Các thị trường đã chao đảo trong những tuần gần đây do lo ngại trí tuệ nhân tạo có thể gây xáo trộn hoạt động của hàng loạt công ty. Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/02/2026”

Thế giới hôm nay: 12/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hạ viện Mỹ bỏ phiếu ủng hộ việc chấm dứt tình trạng khẩn cấp quốc gia mà Donald Trump viện dẫn để áp thuế lên hàng nhập khẩu từ Canada vào năm ngoái. Biện pháp này hiện đang được chuyển đến Thượng viện, dù Tổng thống có thể sẽ phủ quyết nếu nó đến được bàn làm việc của ông. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện là một lời khiển trách mang tính biểu tượng đối với các chính sách thương mại của Trump, với sáu đảng viên Cộng hòa đã tham gia cùng Đảng Dân chủ để ủng hộ nghị quyết này.

Cảnh sát xác định Jesse Van Rootselaar, một phụ nữ chuyển giới 18 tuổi, là nghi phạm nổ súng trong cuộc tấn công vào một trường học và khu dân cư gần đó ở tỉnh British Columbia, Canada. Chín người đã thiệt mạng trong vụ nổ súng, bao gồm cả kẻ tấn công, người đã tự sát ngay sau đó. Trước đó, chính quyền cho biết có ít nhất 25 người khác bị thương. Động cơ vụ việc vẫn chưa được xác nhận. Continue reading “Thế giới hôm nay: 12/02/2026”

Thế giới hôm nay: 11/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mark Carney, Thủ tướng Canada, cho biết ông đã có một “cuộc trò chuyện tích cực” với Donald Trump sau khi Tổng thống Mỹ đe dọa ngăn chặn việc khánh thành Cầu Quốc tế Gordie Howe nối liền Ontario và Michigan. Trump cáo buộc Canada đang cố gắng “trục lợi” từ Mỹ. Còn Carney chỉ ra rằng Canada đã chi trả cho việc xây dựng cây cầu, vốn sử dụng thép của Mỹ. Ngoài ra, Mỹ cũng có quyền đồng sở hữu công trình này.

Một tay súng đã sát hại ít nhất chín người tại một trường học và một khu nhà ở liên quan tại tỉnh British Columbia của Canada, trước khi tự sát bằng chính vũ khí đó. Các nhà chức trách cho biết có 25 người khác bị thương trong vụ tấn công tại Tumbler Ridge. Động cơ gây án vẫn chưa được xác nhận. Continue reading “Thế giới hôm nay: 11/02/2026”

Thế giới hôm nay: 10/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sir Keir Starmer, vị thủ tướng Anh không được lòng dân nhất trong lịch sử, có lẽ vẫn giữ được ghế – chí ít là trong lúc này – sau khi bảo vệ thành tích của mình trước các nghị sĩ Công Đảng đang bất mãn. Chỉ có một nhân vật cấp cao là Anas Sarwar, lãnh đạo Công Đảng Scotland, thúc giục ông từ chức vì những “sai lầm,” bao gồm việc bổ nhiệm Peter Mandelson làm đại sứ tại Mỹ. Keir thề sẽ không đẩy nước Anh “vào hỗn loạn” bằng việc từ bỏ chức vụ.

Lực lượng Mỹ tấn công một con tàu nghi chở ma túy ở Thái Bình Dương, khiến hai người thiệt mạng. Ít nhất 121 người đã chết trong chiến dịch của chính quyền Trump nhằm chống lại những kẻ mà họ gọi là tội phạm buôn ma túy trên biển. Trong một diễn biến khác, quân đội Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu Venezuela ở Ấn Độ Dương. Bộ Chiến tranh cáo buộc con tàu này vi phạm lệnh “kiểm dịch” của đất nước đối với xuất khẩu dầu thô từ Venezuela. Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/02/2026”

Thế giới hôm nay: 09/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sanae Takaichi giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử sớm tại Nhật Bản. Lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do, người vừa trở thành thủ tướng cách đây vài tháng, đã đảm bảo được “siêu đa số” hai phần ba tại hạ viện. Phe đối lập trung tả chính, Liên minh Cải cách Trung dung, đã mất một nửa số ghế. Với vị thế mới, Takaichi dự kiến sẽ thực hiện chính sách tài khóa nới lỏng hơn. Thị trường chứng khoán Nhật Bản đã tăng vọt trước tin tức này.

Jimmy Lai, một trong những nhà vận động dân chủ nổi tiếng nhất Hong Kong, vừa bị kết án tổng cộng 20 năm tù vì tội thông đồng với thế lực nước ngoài và kích động nổi loạn, những tội danh theo luật an ninh quốc gia của đặc khu. Ông bị kết tội vào tháng 12. Ông trùm truyền thông 78 tuổi này đã phải ngồi tù hơn 1.800 ngày vì tội tụ tập trái phép và gian lận.

Anutin Charnvirakul, Thủ tướng Thái Lan, tuyên bố Đảng Bhumjaithai bảo thủ của ông đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử. Với gần như toàn bộ số phiếu đã được kiểm, Bhumjaithai nắm chắc khoảng 192 ghế, trong khi Đảng Nhân dân theo đường lối cải cách chỉ giành được 117 ghế. Kết quả này là một đòn giáng mạnh vào Đảng Nhân dân – đảng mà trước đây với tên gọi Đảng Tiến lên đã bị Thượng viện do quân đội chỉ định ngăn cản nắm quyền vào năm 2023, bất chấp việc thắng cử.

Lực lượng an ninh Iran được cho là đã bắt giữ bốn người, bao gồm ba chính trị gia cải cách cấp cao, vì âm mưu “phá hoại trật tự chính trị và xã hội của đất nước” và làm việc “vì lợi ích” của Israel và Mỹ. Trước đó, một tòa án Iran đã tuyên phạt Narges Mohammadi, nhà vận động nhân quyền và người đoạt giải Nobel hòa bình, thêm bảy năm rưỡi tù giam. Bà đã phải ngồi tù hơn một thập kỷ vì nhiều tội danh chống chính phủ khác nhau.

Nội các Israel thông qua các biện pháp giúp người định cư Do Thái dễ dàng mua và đăng ký đất đai ở Bờ Tây hơn. Các bộ trưởng quốc phòng và tài chính thuộc phe diều hâu của nước này, Israel Katz và Bezalel Smotrich, nói rằng việc bãi bỏ luật thời Jordan cấm bán đất cho người Do Thái sẽ gỡ bỏ “những rào cản kéo dài hàng thập kỷ” đối với sự phát triển trong vùng lãnh thổ. Phủ Tổng thống Palestine nói rằng các biện pháp mới này tương đương với việc “sát nhập và tước đoạt.” Cơ quan này gọi chúng là “bất hợp pháp, vô hiệu, và không có giá trị.”

Morgan McSweeney từ chức chánh văn phòng của Keir Starmer. Ông từng khuyến khích thủ tướng bổ nhiệm Peter Mandelson làm Đại sứ Anh tại Mỹ bất chấp mối liên hệ của Mandelson với Jeffrey Epstein, tên tội phạm tình dục đã chết. McSweeney là kiến trúc sư đứng sau chiến thắng bầu cử vang dội của Công Đảng Anh vào năm 2024. Việc từ chức của ông khó có thể dập tắt những đồn đoán xoay quanh thách thức đối với quyền lãnh đạo của Ngài Keir.

Nhờ vào màn trình diễn phòng ngự áp đảo, đội Seattle Seahawks đã đánh bại New England Patriots để giành chức vô địch Super Bowl Mỹ. Bad Bunny, nam ca sĩ người Puerto Rico, đã trở thành ngôi sao gốc Latinh đầu tiên hát chủ yếu bằng tiếng Tây Ban Nha diễn chính trong chương trình nghỉ giữa hiệp. Anh không chỉ trích trực diện Donald Trump, bất chấp những đồn đoán rằng anh có thể làm vậy.

Con số trong ngày: 660 tỷ USD, là tổng số tiền mà Alphabet, Amazon, Meta, và Microsoft đã cam kết chi cho AI trong năm tới.

TIÊU ĐIỂM

Jimmy Lai bị tuyên án tại Hong Kong

Hôm nay, Jimmy Lai vừa bị tuyên phạt tổng cộng 20 năm tù vì tội thông đồng với thế lực nước ngoài và kích động nổi loạn, những tội danh theo luật an ninh quốc gia của Hong Kong. Ông trùm truyền thông 78 tuổi đã ngồi tù gần năm năm vì tội tụ tập trái phép và gian lận.

Sự ủng hộ của Lai đối với tự do rộng mở hơn ở Trung Quốc bắt đầu sau thảm sát Thiên An Môn năm 1989. Thông qua các tờ báo của mình, ông ủng hộ hàng triệu người Hong Kong ủng hộ dân chủ xuống đường, đầu tiên vào năm 2014 và một lần nữa vào năm 2019. Ông nằm trong số những người đầu tiên bị buộc tội theo luật an ninh quốc gia hà khắc có hiệu lực từ năm 2020. Các thẩm phán được lựa chọn đặc biệt chủ tọa vụ án của ông kết luận rằng ông là “chủ mưu” đứng sau “các âm mưu thực hiện hành vi thông đồng” và kích động nổi loạn.

Các chính phủ phương Tây nhiều khả năng sẽ chỉ trích bản án mới nay. Anh và Liên minh Châu Âu đã gọi cách đối xử với Lai là “sự đàn áp mang động cơ chính trị.” Chính quyền tại Hong Kong và Trung Quốc dĩ nhiên phủ nhận điều này, và hy vọng phương Tây sẽ sớm cho qua chuyện. Tuy nhiên, những người Hong Kong cảm thông đã xếp hàng nhiều ngày để theo dõi phiên tòa – một vài trong số đó thậm chí bật khóc khi nghe phán quyết – có thể vẫn sẽ tôn vinh Lai như một vị tử đạo.

Nền hòa bình giả tạo ở Gaza

Trong bốn tháng kể từ khi kết thúc chiến tranh tại Gaza, một số tổ chức thúc đẩy hòa bình đã được thành lập, nhưng họ vẫn chưa cải thiện được đời sống người dân. Có một Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza, nhưng các thành viên lại mắc kẹt ở Ai Cập, chờ đợi sự cho phép của Israel để vào lãnh thổ này. Một trung tâm điều phối do quân đội Mỹ dẫn đầu tại Israel đã mở cửa vào tháng 10 để soạn thảo kế hoạch phi quân sự hóa và tái thiết dải đất. Và Hội đồng Hòa bình, ra mắt tại Davos vào tháng 1 vừa qua, dự kiến sẽ họp lần đầu tiên tại Washington vào ngày 19/02.

Kể từ khi bắt đầu lệnh ngừng bắn, các cuộc không kích của Israel đã giết chết khoảng 500 người ở Gaza. Dải đất này vẫn bị chia cắt giữa Hamas, phe đang kiểm soát các khu dân cư đông đúc, đồng thời từ chối giải giáp, và lực lượng vũ trang Israel, phe kiểm soát biên giới cùng một chuỗi các tiền đồn trong lãnh thổ. Kể từ ngày 01/02, một lượng nhỏ người Gaza, chủ yếu là những người mắc bệnh hoặc bị thương, đã được phép đi qua cửa khẩu Rafah sang Ai Cập. Nhưng 2 triệu người vẫn phải sống chen chúc, chủ yếu trong các lều bạt và đống đổ nát, chờ đợi một bước ngoặt.

Những hàm ý xoay quanh báo cáo của Apollo

Apollo Global Management, một công ty cổ phần tư nhân, đã báo cáo thu nhập trong hôm nay. Dù Apollo đã vượt dự báo của các nhà phân tích trong báo cáo lần trước, các nhà đầu tư vẫn bi quan về ngành cổ phần tư nhân, và do đó bi quan về công ty: cổ phiếu của họ đã giảm 14% trong năm nay vì những lo ngại về tác động tiêu cực của tín dụng tư nhân. Năm ngoái, những “con cưng” của tín dụng tư nhân như First Brands, một nhà sản xuất phụ tùng xe hơi, và Tricolor, một công ty cho vay mua xe, đã phá sản. Jamie Dimon, ông chủ của ngân hàng JPMorgan Chase, cảnh báo rằng sẽ còn nhiều “con gián” nữa xuất hiện. Marc Rowan, người đứng đầu Apollo, đáp lại rằng ông vẫn bình thản với sổ sách cho vay của Apollo, dù ông nói tính mạo hiểm của mình đã giảm do lãi suất và giá tài sản cao.

Apollo khẳng định trọng tâm của họ hiện nay là mảng “cuốc và xẻng” (công cụ hỗ trợ) của trí tuệ nhân tạo. Họ lập luận rằng các công ty làm ra những thứ này sẽ thành công ngay cả khi các nhà phát triển phần mềm gặp rắc rối. Hồi tháng 1, họ tham gia một thương vụ trị giá 5,4 tỷ USD hỗ trợ một công ty cung cấp trung tâm dữ liệu để vận hành xAI của Elon Musk. Họ cũng mua lại đa số cổ phần tại một công ty trung tâm dữ liệu khác vào năm ngoái. Nhưng nếu AI chứng tỏ là một bong bóng, có lẽ các công ty phần cứng sẽ khó thoát khỏi hậu quả khi bong bóng vỡ.