Thế giới hôm nay: 12/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố đã đạt được một “thỏa thuận tuyệt vời” với Iran, theo đó Cộng hòa Hồi giáo sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân. Ông nói một thỏa thuận sẽ nhanh chóng được ký, “có thể là ở châu Âu”. Bộ Ngoại giao Iran gọi điều đó là “mang tính suy đoán”. Họ cho biết một bản ghi nhớ đã gần được hoàn tất, nhưng những yêu cầu “quá đáng” của Mỹ vẫn là điểm gây bế tắc. Văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã nói chuyện với Trump, nhưng Israel không tham gia vào bất kỳ thỏa thuận nào.

SpaceX huy động được 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất thế giới. Công ty AI và tên lửa của Elon Musk đã bán 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu, định giá công ty ở mức 1,8 nghìn tỷ USD. Các cổ phiếu này sẽ bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào hôm nay. OpenAI và Anthropic cũng đã nộp đơn xin IPO, chắc chắn cũng sẽ có quy mô khổng lồ tương tự; các công ty này có thể niêm yết công khai vào cuối năm nay. Continue reading “Thế giới hôm nay: 12/06/2026”

Thanh thiếu niên đang bị Nga và Iran chiêu mộ làm đặc vụ gây rối

Nguồn: Helen Warrell và Christopher Miller, “The teenagers enlisted as agents of mayhem by Russia and Iran,” Financial Times, 05/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trẻ vị thành niên đang trở thành công cụ để thực hiện các hành vi thù địch từ Ukraine đến Tây Âu và Israel.

Vào một buổi chiều muộn tháng 9 năm ngoái, một cậu bé 17 tuổi người Hà Lan vừa mới bắt đầu làm bài tập về nhà tại ngôi nhà của gia đình ở Rotterdam thì có tiếng gõ cửa.

Khi cha cậu mở cửa, tám sĩ quan cảnh sát trùm mũ balaclava lao qua ông và xông lên phòng ngủ của cậu trên lầu. Họ đến để bắt giữ thiếu niên này với cáo buộc cung cấp dịch vụ cho một quốc gia nước ngoài.

Những chi tiết lộ ra sau đó đã gây sốc cho cả gia đình cậu lẫn cộng đồng an ninh châu Âu: cậu bị cáo buộc đã được các đặc vụ Nga trên Telegram chiêu mộ để theo dõi các tổ chức chấp pháp ở La Haye bằng một thiết bị nghe lén, chuyên đánh chặn tín hiệu mạng WiFi. Continue reading “Thanh thiếu niên đang bị Nga và Iran chiêu mộ làm đặc vụ gây rối”

Kịch bản hậu xung đột: Bắc Kinh tính kế cai trị Đài Loan ra sao?

Nguồn:  Jude Blanchette và Richard McGregor, “After the Invasion: China Considers the Problem of Ruling Taiwan”, War on the Rocks, 05/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 8 năm 2024, các học giả tại một tổ chức tư vấn có trụ sở ở Hạ Môn đã công bố một bài nghiên cứu thúc giục Bắc Kinh ngay lập tức thành lập một chính phủ Đài Loan bí mật tại đại lục nhằm chuẩn bị cho việc tiếp quản toàn diện hòn đảo này. Họ khẳng định: “Việc chuẩn bị một kế hoạch tiếp quản toàn diện Đài Loan sau khi thống nhất là điều cấp bách.” Các học giả này đưa ra bài viết vào một thời điểm đầy căng thẳng đối với Bắc Kinh. Continue reading “Kịch bản hậu xung đột: Bắc Kinh tính kế cai trị Đài Loan ra sao?”

11/06/323 TCN: Ngày mất Alexander Đại đế

Nguồn: Alexander the Great dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 323 TCN, Alexander Đại đế — thiên tài quân sự trẻ tuổi người Macedonia, người đã gây dựng nên một đế chế trải dài từ vùng đông Địa Trung Hải đến Ấn Độ — đã qua đời tại Babylon, thuộc Iraq ngày nay, ở tuổi 32.

Sinh ra ở Macedonia, là con của Vua Philip II và Hoàng hậu Olympias, Alexander đã nhận được nền giáo dục kinh điển từ triết gia lừng danh Aristotle và nền giáo dục quân sự từ cha mình. Ở tuổi 16, Alexander dẫn dắt đội quân đầu tiên ra trận, và chỉ hai năm sau, ông chỉ huy một phần lớn quân đội của cha mình giành chiến thắng trong Trận Chaeronea — trận chiến đã đưa Hy Lạp về dưới quyền cai trị của Macedonia. Vào năm 336 TCN, Philip II bị ám sát và Alexander lên ngôi. Continue reading “11/06/323 TCN: Ngày mất Alexander Đại đế”

Thế giới hôm nay: 11/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ cho biết đã tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran, và Iran đáp trả bằng cách tấn công các căn cứ của Mỹ ở Bahrain và Kuwait. Iran cũng tuyên bố đã tấn công hai con tàu đang cố gắng đi qua Eo biển Hormuz một cách “bất hợp pháp.” Truyền thông nhà nước Iran cho biết eo biển này hiện đã “hoàn toàn đóng cửa.” Nhưng Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ phủ nhận việc tuyến đường thủy này bị đóng. Hai bên đã nã đạn vào nhau kể từ thứ Ba, bất chấp một lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa.

Các cuộc không kích của Israel làm ít nhất 17 người ở miền nam Lebanon thiệt mạng, theo lời các quan chức địa phương. Israel khẳng định họ nhắm mục tiêu vào Hezbollah, nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn. Iran từng đe dọa sẽ trả đũa Israel nếu nước này tiếp tục tấn công Lebanon. Trước đó, Liên Hiệp Quốc cho biết các nhà điều tra sẽ đến thăm Lebanon để xem xét các vi phạm luật pháp quốc tế có thể xảy ra bởi “tất cả các bên” đang tham chiến tại quốc gia này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 11/06/2026”

Nhật Bản–Philippines phân định ranh giới biển: Đài Loan bị gạt khỏi cuộc chơi?

Nguồn: Diêu Cẩm Tường, 姚锦祥：日菲划界，台湾真的搞清自己的境况了吗？, Guancha, 09/06/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Cách đây không lâu, Tổng thống Philippines Marcos Jr. đã đến thăm Nhật Bản. Trong tuyên bố chung giữa hai bên có câu “khởi động đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa” — và chính câu nói này đã khuấy động cục diện ba bên Trung Quốc – Nhật Bản – Philippines, đồng thời kéo cả vấn đề eo biển Đài Loan vào vòng xoáy.

Đối với sự việc này, phía Trung Quốc không chỉ dừng lại ở phản đối bằng lời nói mà đã trực tiếp hành động: kể từ ngày 6 tháng 6, hành động đã được nâng cấp từ việc thực thi pháp luật đơn lẻ của Lực lượng Hải cảnh lên thành chiến dịch thực thi pháp luật đặc biệt do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, với sự phối hợp của các cơ quan quản lý biển, bảo đảm hàng hải và cứu hộ của nhiều tỉnh. Cấp độ đã được nâng lên tầm bộ ngành trung ương, chức năng cũng được mở rộng từ bảo vệ chủ quyền sang kiểm soát toàn diện vùng biển — Trung Quốc đại lục đã thiết lập một hệ thống quản trị mang tính thường trực và thực chất tại vùng biển phía Đông đảo Đài Loan. Continue reading “Nhật Bản–Philippines phân định ranh giới biển: Đài Loan bị gạt khỏi cuộc chơi?”

Iran chấp nhận một cuộc chiến vĩnh viễn

Nguồn: Mohammad Ayatollahi Tabaar, “Iran Embraces a Forever War,” Foreign Affairs, 02/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Về tính toán chiến lược mới của Tehran.

Trong hai tháng qua, Iran và Mỹ đã tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình ngắt quãng và không thành công. Sau khi đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vào đầu tháng 4, giới chức từ hai nước đã trao đổi — và sau đó bác bỏ — các đề xuất dài hạn. Họ từng tuyên bố rằng đang tiến gần đến một thỏa thuận nào đó, để rồi ngay sau đó lại tấn công lẫn nhau bằng một loạt máy bay không người lái và tên lửa. “Thành thật mà nói, tôi không quan tâm liệu mọi chuyện kết thúc hay chưa,” Trump nói khi được hỏi về các báo cáo cho rằng Iran đang cắt đứt đàm phán. Ông tuyên bố rằng các cuộc thảo luận đã “bắt đầu trở nên rất nhàm chán.” Continue reading “Iran chấp nhận một cuộc chiến vĩnh viễn”

Thế giới hôm nay: 10/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran tiến hành một làn sóng tấn công nhằm vào các mục tiêu Mỹ trên khắp Trung Đông. Các quan chức Mỹ tuyên bố hầu hết tên lửa và máy bay không người lái đã bị đánh chặn. Trước đó, phía Mỹ đã tiến hành các “cuộc không kích tự vệ” sau khi Donald Trump cáo buộc Iran bắn rơi một trực thăng quân sự Apache. Trong khi đó, ở miền nam Lebanon, Israel cũng tiến hành các cuộc không kích vào thành phố Tyre, bất chấp cảnh báo của Iran về việc dừng các cuộc tấn công như vậy.

Liên minh Châu Âu đề xuất cấm tất cả lính Nga từng phục vụ ở Ukraine nhập cảnh vào khối này. Động thái này là một phần của vòng trừng phạt mới sẽ được các quốc gia thành viên bỏ phiếu thông qua. Các đề xuất khác bao gồm việc duy trì mức giá trần 44 đô la đối với việc mua dầu của Nga cho đến năm 2027, cũng như mở rộng các lệnh trừng phạt đối với các công ty tiền điện tử và ngân hàng giúp Nga né tránh lệnh trừng phạt. Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/06/2026”

SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?

Nguồn:  Alessio Terzi và Stefano Marcuzzi, “SpaceX Is the New East India Company”, Project Syndicate, 08/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi SpaceX niêm yết một phần cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào cuối tuần này, với mức định giá dự kiến khoảng 1,75 nghìn tỷ USD, đây sẽ là vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử. Các nhà đầu tư đang được yêu cầu định giá cho một công ty không chỉ chế tạo tên lửa, vận hành mạng lưới internet vệ tinh thống trị toàn cầu, mà còn ngày càng đảm trách cả hệ thống liên lạc quân sự cho Mỹ và các đồng minh — mặc dù những mảng kinh doanh thành công này phải gánh thêm dự án AI đốt tiền mà Elon Musk đã gộp chung vào cùng một cấu trúc tập đoàn. Continue reading “SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?”

Đại chiến lược mới của Iran

Nguồn:  Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s New Grand Strategy”, Foreign Affairs, 03/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran bùng nổ vào tháng 2 năm 2026, chế độ Cộng hòa Hồi giáo này ban đầu hiện lên với vẻ rệu rã và suy kiệt. Các trận không kích quy mô lớn đã san phẳng các khu công nghiệp cùng cơ sở hạ tầng, kết hợp với lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đã bóp nghẹt một nền kinh tế vốn đã kiệt quệ. Vào đầu tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Chúng ta đã xóa sổ toàn bộ đế chế ác độc của chúng.” Vài tuần sau đó, ông dõng dạc khẳng định một “chiến thắng tổng lực và trọn vẹn.”

Thế nhưng, khi cuộc chiến bước sang tháng thứ ba, cục diện lại hoàn toàn đảo chiều. Iran vẫn bảo toàn được năng lực quân sự lẫn công nghiệp, và bất chấp lời kêu gọi người dân Iran lật đổ chế độ, không có bất kỳ cuộc nổi dậy quần chúng nào xuất hiện. Mục tiêu ban đầu của cuộc chiến — giáng một đòn chí tử để xóa sổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo — đã chứng minh là bất khả thi. Continue reading “Đại chiến lược mới của Iran”

Thế giới hôm nay: 09/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, đã bí mật nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Hồi tháng 3, phòng thí nghiệm AI này đã khép lại một vòng gọi vốn để huy động 122 tỷ USD với mức định giá 852 tỷ USD. Thương vụ siêu IPO này diễn ra sau các đợt niêm yết của Anthropic – một công ty AI đối thủ – và SpaceX – công ty công nghệ tên lửa kiêm AI của Elon Musk. Sam Altman, người đứng đầu OpenAI, đã đẩy lùi một thách thức pháp lý từ Musk vào tháng trước, loại bỏ một trở ngại cho việc niêm yết đại chúng.

Israel và Iran đồng ý ngừng các cuộc không kích qua lại, nhưng cả hai bên đều đe dọa sẽ trả đũa nếu phía bên kia nối lại các cuộc tấn công. Donald Trump tuyên bố đàm phán hòa bình đang “tiến triển” và lệnh phong tỏa đường biển đối với Iran vẫn đang được duy trì. Israel được cho là đã ngừng các cuộc tấn công theo yêu cầu của Tổng thống Mỹ sau khi giao tranh bùng phát trở lại vào Chủ nhật. Giá dầu thô Brent hiện giảm xuống còn khoảng 94 USD/thùng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/06/2026”

09/06/1954: Welch chất vấn McCarthy trong phiên điều trần

Nguồn: “Have you no sense of decency?” Sen. Joseph McCarthy is asked in hearing, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1954, trong một cuộc đối đầu đầy kịch tính, Joseph Welch — cố vấn đặc biệt của Quân đội Mỹ — đã chỉ trích mạnh mẽ Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy trong các phiên điều trần về việc liệu chủ nghĩa cộng sản có xâm nhập vào lực lượng vũ trang Mỹ hay không. Cuộc tấn công bằng lời nói của Welch — bao gồm câu hỏi kinh điển “Have you no sense of decency?” (“Ông có chút liêm sỉ nào không?”) — đã đánh dấu hồi kết cho quyền lực của McCarthy trong thời kỳ hoang tưởng được gọi là Nỗi sợ Cộng sản ở Mỹ. Continue reading “09/06/1954: Welch chất vấn McCarthy trong phiên điều trần”

Rủi ro từ sự bùng nổ tái vũ trang toàn cầu

Nguồn: Rebecca Patterson, “Beware the Costs of the Global Rearmament Boom”, Council on Foreign Relations, 02/06/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Những khoản tăng chi quốc phòng liên tiếp của chính phủ, kết hợp với các nỗ lực hỗ trợ người dân trước áp lực giá cả, có thể làm trầm trọng thêm triển vọng tài chính vốn đang xấu đi và gia tăng nguy cơ phản ứng tiêu cực từ thị trường tài chính.

Các nhà lãnh đạo ngày nay muốn vừa tăng cường chi tiêu quốc phòng vừa duy trì các chương trình dân sinh, trong khi thị trường tài chính dần phát đi tín hiệu rằng họ không thể có cả hai.

Trong 11 năm liên tiếp, chi tiêu quân sự toàn cầu vẫn tiếp tục tăng, theo số liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI). Trong năm 2025, tổng chi tiêu toàn cầu đã vượt mức 2,5% GDP toàn cầu — cao nhất kể từ năm 2009. Continue reading “Rủi ro từ sự bùng nổ tái vũ trang toàn cầu”

Chechnya là rắc rối lớn thứ hai của Putin?

Nguồn:  Christian Caryl, “Vladimir Putin’s Second-Biggest Headache”, Foreign Policy, 04/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Nga Vladimir Putin hiện đang phải đối mặt với vô vàn nỗi lo toan. Kế hoạch ban đầu của ông nhằm lật đổ chế độ cầm quyền tại Ukraine một cách chớp nhoáng giờ đây đã kéo dài hơn cả cuộc chiến chống Đức Quốc xã của Liên Xô trước đây, và Kyiv đang ngày càng đẩy cuộc chiến vào sâu trong vùng lõi của nước Nga. (Vào ngày 3 tháng 6, các vị khách tham dự diễn đàn quốc tế phô diễn vị thế của ông Putin tại St. Petersburg đã phải thức giấc trước cảnh những đám cháy ngút trời do drone của Ukraine gây ra.) Nền kinh tế Nga đang lộ rõ những dấu hiệu kiệt quệ nghiêm trọng. Và ngay cả Trung Quốc — người bạn kiêm đối tác bảo trợ quan trọng nhất của ông Putin — cũng cho thấy họ không sẵn sàng hậu thuẫn vô điều kiện cho Moscow. Continue reading “Chechnya là rắc rối lớn thứ hai của Putin?”

Thế giới hôm nay: 08/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel ném bom Iran lần đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn được ký kết vào tháng 4. Trước đó, Iran đã bắt đầu bắn tên lửa và máy bay không người lái vào khu vực miền bắc Israel sau các cuộc không kích của Israel nhắm vào Hezbollah, lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn, ở Beirut, thủ đô Lebanon. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, một lực lượng bán quân sự kiểm soát nhà nước, đã tuyên bố sẽ thực hiện “một tuần không kích liên tục.”

Những đòn tấn công giữa Israel và Iran đẩy giá dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu – lên mức 96 USD/thùng. Trong một diễn biến khác, liên minh các quốc gia sản xuất dầu OPEC+ đã tăng hạn ngạch sản lượng trong tháng thứ tư liên tiếp. Chiến tranh đã cản trở việc xuất khẩu năng lượng của nhóm này. Hồi tháng 2, họ sản xuất trung bình 42 triệu thùng dầu/ngày, nhưng đến tháng 4, con số đó đã giảm xuống còn 33 triệu. Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/06/2026”

Tại sao Pháp cảm thấy bất an về việc Đức tái vũ trang?

Nguồn: “Why France is uneasy about German rearmament”, The Economist, 03/06/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Đức có thể trở thành cường quốc quân sự hàng đầu châu Âu.

Khi Nga khởi động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine năm 2022, Pháp và Đức chi gần như cùng một số tiền cho lĩnh vực quốc phòng. Tuy nhiên, đến năm 2029, ngân sách quốc phòng của Đức dự kiến sẽ tăng ít nhất 150 tỷ euro (tương đương 174 tỷ đô la), gấp đôi ngân sách quốc phòng của Pháp. Đối với an ninh châu Âu, việc Đức tái vũ trang rõ ràng là điều đáng hoan nghênh. Tuy nhiên đối với Paris, triển vọng này lại tỏ ra đáng lo ngại. Tướng Fabien Mandon, Tham mưu trưởng Quốc phòng Pháp, cho biết trong một phiên điều trần của Thượng viện tháng trước rằng trong vòng 5 năm tới, nước Pháp có nguy cơ “tụt lại” so với người láng giềng của mình trong một lĩnh vực mà nước này vốn thống trị. Continue reading “Tại sao Pháp cảm thấy bất an về việc Đức tái vũ trang?”

Tại sao Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vắng mặt ở Đối thoại Shangri-La?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why China’s defense minister skipped the Shangri-La Dialogue,” Nikkei Asia, 04/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh chỉ trích Nhật Bản nhưng lại bỏ lỡ cơ hội giải thích chính sách quốc phòng của chính họ.

Trung Quốc một lần nữa bỏ lỡ cơ hội vàng để thúc đẩy ngoại giao quốc phòng cấp cao, khi Bộ trưởng Quốc phòng nước này từ chối tham dự một hội nghị an ninh quan trọng của châu Á trong năm thứ hai liên tiếp.

Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Châu Á, hay còn được biết đến với tên gọi Đối thoại Shangri-La, là sự kiện được tổ chức hàng năm tại Singapore, quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân sự và chuyên gia an ninh từ khắp nơi trên thế giới. Diễn đàn này do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại London tổ chức. Trong số những người tham gia hội nghị năm nay — từ ngày 29 đến 31 tháng 5 — có Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và người đồng cấp Nhật Bản Shinjiro Koizumi. Continue reading “Tại sao Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vắng mặt ở Đối thoại Shangri-La?”

07/06/1968: Mr. Rogers phát tập đặc biệt, đề cập vụ ám sát Robert F. Kennedy

Nguồn: Mr. Rogers airs special episode addressing the assassination of Robert F. Kennedy, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1968, chỉ hai ngày sau khi một viên đạn của kẻ ám sát cướp đi sinh mạng của ứng viên tổng thống Đảng Dân chủ Robert F. Kennedy, Fred Rogers — người dẫn chương trình truyền hình công cộng dành cho thiếu nhi Mr. Rogers’ Neighborhood với phong cách nhẹ nhàng, điềm đạm — đã dành trọn một tập phát sóng để giải thích về thảm kịch quốc gia này cho khán giả nhỏ tuổi của mình, phần lớn là trẻ em ở độ tuổi mẫu giáo. Vụ sát hại Kennedy — diễn ra tại một sự kiện vận động tranh cử ở California, gây chấn động cả nước — xảy ra chỉ hai tháng sau khi nhà lãnh đạo phong trào dân quyền, Tiến sĩ Martin Luther King Jr., bị ám sát, dẫn đến làn sóng bạo loạn tại hơn 100 thành phố trên khắp đất nước. Continue reading “07/06/1968: Mr. Rogers phát tập đặc biệt, đề cập vụ ám sát Robert F. Kennedy”

Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu

Nguồn:  Aaron David Miller và Daniel C. Kurtzer, “A Trump Deal With Iran Could Spell Trouble for Netanyahu”, Foreign Policy, 01/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn nổi tiếng với thói quen dùng những lời răn đe và ép buộc bằng những hậu quả tàn khốc để buộc cả đồng minh lẫn đối thủ phải phục tùng ý muốn của mình. Hãy cứ coi đó là định nghĩa của riêng ông về một diễn đàn quyền lực thực thụ. Cách tiếp cận này đôi khi hiệu quả: chẳng hạn như việc ép ông Netanyahu phải chấp thuận kế hoạch hòa bình Gaza gồm 20 điểm vào tháng 10 năm 2025 sau khi đe dọa sẽ bỏ rơi nhà lãnh đạo Israel. Nhưng cũng có lúc nó phản tác dụng — ví dụ như nỗ lực bất thành nhằm gây sức ép với các nước châu Âu về vấn đề đảo Greenland, hay việc ép buộc Iran phải chấp nhận các điều khoản thỏa thuận từ phía Mỹ. Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến lời đe dọa vào tuần trước nhắm vào người Oman rằng sẽ “cho họ nổ tung” nếu giới lãnh đạo nước này dám ngáng đường ông tại Eo biển Hormuz. Continue reading “Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu”

06/06/1856: Franklin Pierce bị đảng mình từ chối tái tranh cử tổng thống

Nguồn: Sitting president Franklin Pierce denied his party’s nomination for reelection, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1856, ngày thứ năm và cũng là ngày cuối cùng của đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ tại Cincinnati, Ohio, Tổng thống Franklin Pierce đã trở thành tổng thống dân cử đầu tiên của nước Mỹ không được đảng của mình đề cử cho nhiệm kỳ thứ hai. Thay vào đó, đảng này chọn James Buchanan, người sau đó sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11. Continue reading “06/06/1856: Franklin Pierce bị đảng mình từ chối tái tranh cử tổng thống”