Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

Thế giới hôm nay: 07/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran cho biết họ đang đánh giá đề xuất của Mỹ về việc chấm dứt chiến tranh, trong đó được cho là bao gồm việc tạm dừng hoạt động làm giàu uranium của Iran. Donald Trump cảnh báo rằng Mỹ sẽ tiếp tục ném bom Iran ở một “mức độ và cường độ cao hơn nhiều” nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận. Giá dầu thô Brent, chuẩn dầu mỏ toàn cầu, đã giảm mạnh trước viễn cảnh hòa bình, có lúc giảm xuống dưới 100 đô la/thùng. Các thị trường chứng khoán toàn cầu cũng tăng điểm.

Trong khi đó, Pháp đã triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay của mình đến Biển Đỏ, bước đầu tiên trong một sứ mệnh tiềm năng nhằm bảo vệ Eo biển Hormuz. Nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, Pháp hy vọng sẽ trở thành một phần của lực lượng đa quốc gia bảo vệ các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này. Hôm thứ Ba, Trump đã tạm dừng chiến dịch của Mỹ nhằm dẫn đường cho các tàu thương mại ra khỏi eo biển giữa lúc đang đàm phán với Iran. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/05/2026”

Nghịch lý hội nhập và cải cách phản ánh sự thích nghi thực dụng chính trị ở Việt Nam

Tác giả: PGS. Phạm Quý Thọ

Trong các mô hình phát triển chính trị cổ điển, sự gia tăng của thu nhập, giáo dục và hội nhập kinh tế quốc tế thường được giả định là những động lực thúc đẩy dân chủ hóa. Tuy nhiên, thực tiễn tại Việt Nam trong hơn ba thập niên qua đã đặt ra một thách thức căn bản đối với giả định này. Nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao, mức độ hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, song cải cách chính trị lại diễn ra theo một nhịp điệu thận trọng, có kiểm soát và không mang tính chuyển đổi thể chế triệt để. Điều này đặt ra một câu hỏi không chỉ mang tính mô tả mà còn mang tính lý thuyết: liệu hội nhập có thực sự dẫn đến cải cách, hay chỉ tái cấu trúc cách thức mà cải cách được định nghĩa và thực thi? Continue reading “Nghịch lý hội nhập và cải cách phản ánh sự thích nghi thực dụng chính trị ở Việt Nam”

Trump đã hiểu sai châu Âu như thế nào?

Nguồn: Liana Fix và Michael Kimmage, “The Transatlantic MAGA Fantasy,” Foreign Affairs, 29/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sau khi không tin tưởng vào quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã cố gắng định hình lại nó trong nhiệm kỳ thứ hai. Ông gây áp lực cực lớn lên các nước châu Âu, rõ nhất là đe dọa dùng vũ lực sáp nhập Greenland, vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch. Ông ban hành các chính sách kinh tế gây bất lợi cho châu Âu thông qua các mức thuế quan rộng khắp và liên tục thay đổi. Còn chính quyền của ông can thiệp vào nền chính trị nội bộ của lục địa này, chỉ trích cả Liên minh châu Âu lẫn các đảng phái chính lưu của châu Âu, trong khi hứa hẹn tình hữu nghị với các đảng cực hữu ở lục địa. Continue reading “Trump đã hiểu sai châu Âu như thế nào?”

Thế giới hôm nay: 06/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố tạm dừng chiến dịch hộ tống các tàu thương mại ra khỏi Eo biển Hormuz. Ông cho biết đã đạt được “tiến triển lớn” hướng tới một “thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng” với Iran. Tuy nhiên, Trump cũng nói rằng lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran sẽ tiếp tục. Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) – chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Iran – đã kết thúc. Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết họ đã đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái từ Iran trong ngày thứ hai liên tiếp.

Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, đến Bắc Kinh để thảo luận về cuộc xung đột ở Trung Đông với người đồng cấp Trung Quốc. Cho đến nay, Trung Quốc mới chỉ cung cấp cho Iran rất ít viện trợ kinh tế, ngoại giao, hoặc quân sự đáng kể, nhưng Araghchi sẽ hy vọng chuyến đi của mình có thể thu hút thêm nhiều sự ủng hộ. Trump cũng có kế hoạch đến thăm Trung Quốc trong một chuyến thăm cấp nhà nước mang tính chất quan trọng sống còn bắt đầu từ ngày 14/05 sắp tới. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/05/2026”

Tại sao Việt Nam đang nghiêng về phía Trung Quốc

Nguồn:  Nguyễn Khắc Giang, “Why Vietnam Is Swinging in China’s Direction”, Carnegie China, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù có đủ mọi lý do để gắn kết Hà Nội và Bắc Kinh lại với nhau — từ sự tương đồng về hệ tư tưởng, nỗi lo về sự tồn vong của chế độ, sự phụ thuộc vào xuất khẩu cho đến sức nặng của địa lý — cả hai nước vẫn chưa thực sự thiết lập một liên minh đúng nghĩa. Thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Hai quốc gia cộng sản này từ lâu đã giữ khoảng cách nhất định với nhau, điều khiến Washington luôn xem Việt Nam là một trong những “quốc gia bản lề” then chốt tại Đông Nam Á. Quan điểm này được thể hiện rõ nét dưới thời chính quyền Biden. Continue reading “Tại sao Việt Nam đang nghiêng về phía Trung Quốc”

Quy luật sâu xa đằng sau cuộc thanh trừng quân đội của Trung Quốc

Nguồn:  Christopher Nye và Charles Sun, “The Deeper Pattern Behind China’s Military Purges”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 8/4, Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC) triệu tập một khóa đào tạo “chỉnh đốn” dành cho các sĩ quan cao cấp còn lại trong Quân đội Trung Quốc (PLA). Chủ tịch Tập Cận Bình đọc diễn văn khai mạc. Trên bục danh dự bên cạnh ông tại Đại học Quốc phòng ở Bắc Kinh chỉ có duy nhất một đồng nghiệp: Trương Thăng Dân. Vị tư lệnh kiểm tra kỷ luật của CMC đã trở thành thành viên duy nhất còn lại trong cơ quan quân sự tối cao của Trung Quốc đứng cạnh ông Tập, sau khi hai vị tướng quyền lực nhất tại đây bị đưa vào diện điều tra hồi tháng Giêng. Continue reading “Quy luật sâu xa đằng sau cuộc thanh trừng quân đội của Trung Quốc”

05/05/1868: Người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ

Nguồn: Martha Jones becomes first Black woman to receive a U.S. patent, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1868, Martha Jones, đến từ hạt Amelia, bang Virginia, được cho là người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ nhờ phát minh ra một cỗ máy có thể lột bẹ và tách hạt ngô trong cùng một quy trình. Bằng sáng chế số 77.494 được cấp cho Jones ba năm sau Nội chiến, dành cho “Cải tiến đối với Máy lột bẹ và tách hạt ngô” của bà, là dành cho một thiết bị có khả năng kéo, cắt bẹ ngô và tách hạt ra khỏi lõi cùng một lúc — một bước tiến công nghệ then chốt trong việc tự động hóa quy trình nông nghiệp. Continue reading “05/05/1868: Người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ”

Thế giới hôm nay: 05/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Iran tấn công lẫn nhau tại Eo biển Hormuz, theo đó đe dọa lệnh ngừng bắn giữa hai nước. Donald Trump khẳng định Mỹ đã “bắn hạ” các tàu thuyền của Iran trên tuyến đường thủy này, trong khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Hàn Quốc báo cáo về các cuộc tấn công nhắm vào tàu của họ. Iran cũng vừa tấn công một cơ sở dầu mỏ ở UAE. Cùng lúc đó, một tàu chở dầu mang cờ Mỹ được cho là đã đi qua eo biển, dưới sự bảo vệ của Hải quân Mỹ. Giá dầu tăng vọt để phản ứng với tình trạng bạo lực này.

Vladimir Putin tuyên bố một lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày trong cuộc chiến với Ukraine bắt đầu từ ngày 08/05 để kỷ niệm chiến thắng của Nga trong Thế chiến II. Điện Kremlin cảnh báo Ukraine rằng việc vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ châm ngòi cho một “cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn.” Nhưng Ukraine khẳng định họ chưa nhận được đề xuất nào và cho biết họ sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày của riêng mình từ ngày 06/05. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/05/2026”

Thượng đỉnh APEC Thâm Quyến có thể tái định hình quan hệ Nhật-Trung

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How the Shenzhen APEC summit might reshape Japan-China ties,” Nikkei Asia, 30/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một cái bắt tay đơn giản cũng có thể mang lại cho Tập Cận Bình “thành công rực rỡ” trước thềm đại hội đảng.

Đã nửa năm trôi qua kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đề cập khả năng xảy ra sự cố ở Đài Loan, làm xấu đi quan hệ Nhật-Trung. Nếu có bất kỳ cơ hội nào để cải thiện tình hình, thì đó chính là hội nghị thượng đỉnh APEC vào mùa thu tới.

Vào thứ Hai ngày 27/04, Takaichi nhắc lại sự cần thiết phải chuẩn bị cho “những phương thức chiến tranh mới” sử dụng trí tuệ nhân tạo, máy bay không người lái và các công nghệ khác để Nhật Bản có thể chống chọi trước “các hoạt động tác chiến kéo dài.” Khi đó, bà đang phát biểu trước một hội đồng chuyên gia ở Tokyo, những người được giao nhiệm vụ sửa đổi Chiến lược An ninh Quốc gia của Nhật Bản và hai tài liệu an ninh quan trọng khác. Continue reading “Thượng đỉnh APEC Thâm Quyến có thể tái định hình quan hệ Nhật-Trung”

Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC

Nguồn:  Amir Handjani, “The Real Meaning of the UAE’s OPEC Exit”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi OPEC vào ngày 1/5, họ không đơn thuần là rời bỏ một câu lạc bộ mà đang tuyên bố rằng câu lạc bộ đó không còn phục vụ lợi ích của mình nữa. Sự khác biệt này rất quan trọng. Việc Abu Dhabi dứt áo ra đi không phải là phản ứng trước một nỗi bất bình đơn lẻ, mà là sự hội tụ của ba yếu tố: cuộc chiến với Iran, sự kình địch ngày càng sâu sắc với Ả Rập Saudi, và một cuộc tái định hướng chiến lược với Washington vốn đã được chuẩn bị trong nhiều năm. Continue reading “Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC”

Thế giới hôm nay: 04/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thông báo rằng, bắt đầu từ hôm nay, Mỹ sẽ “dẫn đường” cho tàu của các quốc gia trung lập ra khỏi Eo biển Hormuz. Ông cho biết mọi sự can thiệp vào “cử chỉ nhân đạo” – mà ông gọi là “Dự án Tự do” – sẽ phải đối mặt với vũ lực. Ông nói thêm rằng các cuộc thảo luận với Iran vẫn tiếp tục và có thể dẫn đến một điều gì đó “tích cực cho tất cả.”

Bảy quốc gia trong OPEC+, một nhóm bao gồm liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đồng minh, tuyên bố họ sẽ tăng mục tiêu sản xuất dầu lên 188.000 thùng mỗi ngày vào tháng 6. Tuy nhiên, họ có thể khó đạt được mức tăng này nếu Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa. Thông báo này được xem là sự thể hiện tinh thần đoàn kết sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đột ngột rời khỏi OPEC vài ngày trước. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/05/2026”

Thái Kỳ có thể là người quyền lực đứng thứ hai sau Tập?

Nguồn:  “Cai Qi may be China’s second-most powerful man”, The Economist, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5 tới như kế hoạch, hãy để mắt đến một nhân vật cao lớn, tóc bạc trắng, ngồi ngay bên phải Chủ tịch Tập Cận Bình. Thái Kỳ có thể được xem là người quyền lực thứ hai tại Trung Quốc. Với tư cách là cánh tay phải của ông Tập — cả về vai trò thực tế lẫn vị trí ngồi — ông Thái có cái nhìn sâu sát vào hầu hết mọi lĩnh vực chính sách và tiếp cận được nhiều bí mật của Đảng Cộng sản. Điều đó khiến ông trở thành nhân vật được các quan chức Mỹ và nhiều chính phủ nước ngoài đặc biệt chú ý. Nó cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của chính ông, xét đến xu hướng gạt sang bên lề — hoặc thanh trừng — ngay cả những đồng minh thân cận nhất của ông Tập. Continue reading “Thái Kỳ có thể là người quyền lực đứng thứ hai sau Tập?”

‘Khu tô giới’ tại Philippines: Chiêu mới của Mỹ để bẻ gãy chuỗi cung ứng Trung Quốc

Nguồn: Nhạn Mặc, 雁默：菲律宾的“美国租界”，不能等闲视之, Guancha, 25/04/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Cuộc đối đầu Mỹ – Trung đã đi đến giai đoạn nào? Cá nhân tác giả cho rằng, nó đã đạt đến giai đoạn mà chúng ta (Trung Quốc) buộc phải tự thuyết phục mình rằng: “Mỹ sẽ không sụp đổ”. Trong cuộc chiến dai dẳng mang tính sử thi này, dù mới trải qua vài năm nhưng không khó để nhận ra, Mỹ không chỉ liên tục tấn công vào điểm yếu, mà còn nhắm vào cả những điểm mạnh của Trung Quốc, không ngừng tìm cách làm suy giảm ý chí phản kháng cũng như năng lực đáp trả của chúng ta.

Chuỗi cung ứng công nghiệp hoàn chỉnh, hệ sinh thái chế biến khoáng sản trọng yếu và khả năng ứng dụng công nghệ là những thế mạnh của Trung Quốc. Chiến lược của Mỹ từng là “tách rời toàn diện”, nhưng sau khi va phải bức tường thực tế, họ đã chuyển hướng: Tránh tách rời hoàn toàn, thay vào đó tập trung đánh vào những lĩnh vực mà nước này vẫn còn lợi thế, nhằm đẩy Trung Quốc vào vị trí thứ yếu trong hệ thống công nghiệp toàn cầu – khi mà hiện nay, Trung Quốc đang là hạt nhân của hệ thống này. Continue reading “‘Khu tô giới’ tại Philippines: Chiêu mới của Mỹ để bẻ gãy chuỗi cung ứng Trung Quốc”

03/05/1962: 160 người thiệt mạng do va chạm tàu hỏa gần Tokyo

Nguồn: Trains collide near Tokyo, killing more than 160 people, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1962, hai đoàn tàu chở khách và một đoàn tàu chở hàng đã va chạm gần Tokyo, Nhật Bản, khiến hơn 160 người thiệt mạng và khoảng 320 người bị thương.

Sự việc xảy ra vào Ngày Hiến pháp ở Nhật Bản, khi một đoàn tàu chở khách rời ga Mikawashima lúc 9 giờ 30 tối để đưa hành khách ra khỏi Tokyo. Cách thành phố chừng 5 km về phía bắc, một đoàn tàu chở hàng vượt đèn đỏ, trật bánh và đâm vào đoàn tàu chở khách. Tuy nhiên, hầu hết hành khách đều sống sót sau vụ va chạm đầu tiên này. Continue reading “03/05/1962: 160 người thiệt mạng do va chạm tàu hỏa gần Tokyo”

Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel

Nguồn:  Robert Zaretsky, “The Eulogy That Explains Israel’s Current Tragedy”, Foreign Policy, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 30/4/1956, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Moshe Dayan, đọc điếu văn tại tang lễ của Roi Rotberg. Rotberg là một thanh niên phụ trách an ninh tại khu định cư Nahal Oz sát biên giới Gaza, người đã bị các tay súng du kích Palestine sát hại và phân thây. Dayan — người từng gặp và ấn tượng trước sức trẻ cũng như lòng quả cảm của Rotberg vài ngày trước đó — đã nhanh chóng soạn một bài điếu văn mà trong nguyên bản tiếng Hebrew chỉ vỏn vẹn 285 từ. Với độ dài tương đương bài diễn văn Gettysburg 272 từ của Abraham Lincoln, bài điếu văn của Dayan cũng chiếm giữ một vị trí nền tảng tương tự trong nhận thức về căn tính quốc gia của Israel. Continue reading “Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel”

02/05/1960: Dick Clark thoát khỏi bê bối Payola

Nguồn: Dick Clark survives the Payola scandal, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, Dick Clark khép lại ngày điều trần thứ hai trong chuỗi phiên điều trần sau này được biết đến với cái tên Payola — lời khai này vừa cứu vãn, vừa làm thay đổi quỹ đạo sự nghiệp của ông. Nếu Alan Freed, người dẫn chương trình đã đặt tên cho dòng nhạc rock and roll, phải chịu tổn thất lớn nhất sau bê bối Payola, thì Dick Clark chính là người sống sót nổi tiếng nhất.

Những ai biết đến Dick Clark qua chương trình “TV Bloops and Blunders” có thể sẽ khó hình dung được quyền lực mà ông từng nắm giữ trên bệ phóng “American Bandstand,” nhưng vào cuối thập niên 1950, quyền lực ấy đủ lớn để biến gần như bất cứ ai ông chọn thành ngôi sao — từ Connie Francis đến Fabian. Nó cũng đủ lớn để thu hút sự chú ý của Ủy ban Giám sát Lập pháp Hạ viện — tiểu ban của Quốc hội Mỹ điều tra vụ bê bối Payola. Continue reading “02/05/1960: Dick Clark thoát khỏi bê bối Payola”

Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran

 

Nguồn: Martina Sprague, “The Nuclear Brink Revisited: Assessing Coercive Diplomacy in Iran“, E-International Relations, 24/04/2026.

Biên dịch:Thuận Hoài

Trong những tháng dẫn đến Cuộc chiến 12 ngày ngắn ngủi nhưng khốc liệt vào tháng 6/2025 — khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran — Tehran đã lặng lẽ nhưng kiên định vượt qua các ngưỡng hạt nhân quan trọng. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) báo cáo rằng tính đến ngày 17/5/2025, kho dự trữ của Iran đã đạt 408,6 kilôgam urani được làm giàu đến độ tinh khiết 60%. Đây không phải là mức tăng nhỏ mà đánh dấu một sự tăng tốc mạnh mẽ và có chủ đích so với đầu năm, khiến chính quyền chỉ còn cách năng lực cấp độ vũ khí một bước ngắn (Al Jazeera 2025). Điều khiến đợt tăng vọt này trở nên đáng chú ý là nó diễn ra trong khi các nhà ngoại giao vẫn đang nỗ lực tiếp tục đàm phán nhằm chấm dứt tham vọng hạt nhân của Iran (European Parliamentary Research Service 2025). Continue reading “Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran”

Thế giới hôm nay: 01/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. Tổng thống nói rằng nước Mỹ sẽ “xem họ cầm cự được bao lâu,” làm tăng thêm lo ngại rằng Eo biển Hormuz sẽ không sớm mở cửa trở lại. Giá dầu thô Brent tương lai, chuẩn dầu mỏ toàn cầu, đã chốt ở mức khoảng 112 đô la/thùng vào hôm nay sau khi tăng vọt lên mức 126 đô la vào hôm qua. Trước đó, Iran đe dọa sẽ tiến hành “những cuộc tấn công kéo dài và đau đớn” nhắm vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông nếu chiến sự tiếp diễn.

Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, nói với Quốc hội rằng lệnh ngừng bắn với Iran đã “tạm dừng” thời hạn do Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh đặt ra. Đạo luật này yêu cầu các tổng thống phải có được sự chấp thuận của Quốc hội để tiếp tục các cuộc chiến trong vòng 60 ngày kể từ khi chúng bắt đầu. Khoảng thời gian đó sẽ kết thúc vào hôm nay. Các chuyên gia pháp lý đã phản bác cách diễn giải luật này của Hegseth. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/05/2026”

Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?

Nguồn: Neil Thomas và Haolan Wang, “What Five Decades of Summits Reveal About U.S.-China Relations”, Foreign Policy, 27/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sai lầm lớn nhất khi đánh giá hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới là kỳ vọng vào một bước đột phá ngoạn mục. Những lời kêu gọi từ các học giả Mỹ và Trung Quốc về một thỏa thuận lớn giữa hai siêu cường sẽ rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, sai lầm lớn thứ hai là coi thường cuộc gặp đã được lên kế hoạch này, cho rằng nó chỉ là một màn kịch vô nghĩa. Sự kiện này sẽ không chỉ dừng lại ở việc ông Tập dành cho ông Trump “cái ôm nồng hậu” như vị Tổng thống Mỹ kỳ vọng. Continue reading “Nửa thế kỷ thượng đỉnh tiết lộ điều gì về quan hệ Mỹ – Trung?”

Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc

Nguồn: Henrietta Levin, “The Other China Flash Point”, Foreign Affairs, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi hình dung về kịch bản quan hệ Mỹ-Trung có thể biến thành chiến tranh, các chuyên gia thường coi Đài Loan là điểm nóng hiển nhiên nhất. Suy cho cùng, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã leo thang chiến dịch cưỡng ép đối với hòn đảo dân chủ này bằng cách phóng tên lửa qua không phận, dàn dựng các cuộc phong tỏa trong lúc tập trận bắn đạn thật và đe dọa trừng phạt thảm khốc các quốc gia thứ ba mở rộng quan hệ với Đài Bắc. Mặc dù Mỹ không có hiệp ước phòng thủ với Đài Loan, sự hung hăng của Bắc Kinh đối với hòn đảo này — cùng với thông tin về mong muốn của Chủ tịch Tập Cận Bình có đủ năng lực xâm chiếm Đài Loan vào năm 2027 — đã thúc đẩy cộng đồng quân sự và hoạch định chính sách của Mỹ đẩy nhanh các bước nhằm tăng cường khả năng răn đe xuyên eo biển. Continue reading “Biển Đông: Ngòi nổ xung đột khác của Trung Quốc”