Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

25/04/1719: Xuất bản cuốn “Robinson Crusoe”

Nguồn: “Robinson Crusoe” is published, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1719, tiểu thuyết The Life and Strange Adventures of Robinson Crusoe (Cuộc đời và những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Robinson Crusoe) của Daniel Defoe đã được xuất bản. Cuốn sách kể về một thủy thủ đắm tàu sống 28 năm trên một hòn đảo hoang, được lấy cảm hứng từ trải nghiệm của các nạn nhân đắm tàu và của Alexander Selkirk – một thủy thủ người Scotland đã dành bốn năm trên một hòn đảo nhỏ ngoài khơi Nam Mỹ vào đầu những năm 1700. Continue reading “25/04/1719: Xuất bản cuốn “Robinson Crusoe””

Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran

Nguồn: “How Chinese satellites have boosted Iran’s war effort”, The Economist, 19/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Trung Quốc đã tỏ ra hết sức thận trọng trong việc ủng hộ Iran. Vào ngày 2 tháng 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên án các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Các tàu Trung Quốc chở natri perchlorate — một thành phần có thể dùng làm nhiên liệu đẩy tên lửa — được cho là đã cập cảng Iran hồi đầu tháng. Tình báo Mỹ cũng cảnh báo rằng Trung Quốc đang chuẩn bị chuyển giao các loại tên lửa vác vai có khả năng bắn hạ trực thăng và máy bay bay thấp. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra bất kỳ hỗ trợ trực tiếp đáng kể nào về kinh tế, ngoại giao hay quân sự. Thay vào đó, họ đóng góp theo một cách gián tiếp hơn — và có lẽ còn hiệu quả hơn: từ không gian. Continue reading “Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran”

Thử giải mã Huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ qua lăng kính hiện tượng học

Tác giả: Charles Paine

Chính phủ Trung Quốc hiện nay đã chính thức công nhận và tuyên bố tại các kỳ họp quan trọng rằng nguồn gốc của nền văn minh Trung Hoa thực chất bắt đầu từ văn hóa Lương Chử thuộc tỉnh Chiết Giang ngày nay. Họ đã đưa ra những bằng chứng khảo cổ học xác thực về một quốc gia sơ khai có niên đại khoảng 5300 năm. Sự thừa nhận này làm thay đổi hoàn toàn cục diện nhận thức lịch sử. Nếu chúng ta vẫn tiếp tục tiếp cận lịch sử thông qua những giáo trình được biên soạn từ trước năm 2019, hệ thống tri thức của chúng ta rất dễ bị bao phủ bởi lớp sương mù của những luồng thông tin sai lệch được nhào nặn suốt hơn ba nghìn năm qua. Từ triều đại nhà Hạ sơ khai bắt đầu khoảng năm 2070 trước Công nguyên trải qua các triều đại phong kiến cho đến tận khi Phổ Nghi rời ngôi vào đầu thế kỷ 20, một bộ máy tuyên truyền chính trị khổng lồ đã liên tục vận hành để thêu dệt nên huyền thoại về sông Hoàng Hà như cái nôi duy nhất của văn minh Đông Á. Continue reading “Thử giải mã Huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ qua lăng kính hiện tượng học”

Thế giới hôm nay: 24/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thông báo rằng lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm ba tuần, sau khi ông tiếp đón các nhà ngoại giao từ hai quốc gia này tại Nhà Trắng. Hezbollah – nhóm chiến binh do Iran hậu thuẫn và đang giao tranh với Israel ở Lebanon – vẫn chưa bình luận về thông báo này. Ngay sau đó, Đại sứ Israel tại Liên Hiệp Quốc cho biết lệnh ngừng bắn “không đạt 100%,” cáo buộc Hezbollah bắn rocket vào Israel.

Trump nhắc lại rằng Mỹ sẽ duy trì lệnh phong tỏa hải quân cho đến khi Iran chấp nhận thỏa thuận, đồng thời nói thêm rằng ông không “vội” đi đến một thỏa thuận. Ông cũng cho biết đã ra lệnh cho hải quân Mỹ “nổ súng và tiêu diệt” các tàu rải mìn ở Eo biển Hormuz. Iran đã tấn công ít nhất ba tàu trên tuyến đường thủy này và tuyên bố bắt giữ hai tàu khác kể từ khi Trump gia hạn lệnh ngừng bắn vào thứ Ba. Continue reading “Thế giới hôm nay: 24/04/2026”

Chiến tranh Iran là một chiến thắng cho Trung Quốc

Nguồn: Andrew P. Miller và Michael Clark, “The Iran War Is a Win for China,” Foreign Affairs, 17/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại cuộc gặp với Tập vào tháng tới, Trump sẽ ở thế bất lợi.

Tổng thống Donald Trump đáng lẽ đã gặp người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình, vào cuối tháng 3 vừa qua để ổn định mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới. Nhưng giữa lúc Trung Đông chìm trong biển lửa, giá năng lượng tăng vọt, và thi thể của các quân nhân Mỹ được đưa trở về Mỹ, Trump đã đi đến kết luận rằng chuyến đi tới Bắc Kinh cho một cuộc họp cấp cao sẽ không mấy tốt đẹp. Vào ngày 16/03, ông chính thức hoãn chuyến đi đến tháng 5. Việc ông không lường trước được sự đụng độ của các cuộc khủng hoảng này khi lần đầu tiên thông báo về thượng đỉnh Mỹ-Trung – chỉ tám ngày trước khi ông phát động cuộc chiến do ông lựa chọn nhắm vào Iran – bộc lộ sự bất lực của chính quyền trong việc quản lý nhiều thách thức toàn cầu, ngay cả khi chúng là những thách thức do chính họ tạo ra. Continue reading “Chiến tranh Iran là một chiến thắng cho Trung Quốc”

23/04/1961: Judy Garland biểu diễn tại Carnegie Hall

Nguồn: Judy Garland plays Carnegie Hall, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1961, Judy Garland đã có một buổi biểu diễn tại Carnegie Hall, sự kiện thường được mệnh danh là “đêm tuyệt vời nhất trong lịch sử giới giải trí.”

Garland được cho là một trong những ngôi sao điện ảnh lớn nhất và được yêu mến nhất mọi thời đại, xuất hiện trên phim lần đầu tiên khi mới 7 tuổi và giành được đề cử giải Oscar đầu tiên trong số ba đề cử của mình ở tuổi 17 nhờ vai chính trong tác phẩm có lẽ là bộ phim Mỹ được yêu thích nhất mọi thời đại, “Phù thủy xứ Oz” (The Wizard of Oz). Bà cũng là một ngôi sao thu âm có sức sáng tạo dồi dào, bán được hàng triệu bản thu và giành năm giải Grammy chỉ trong một năm, sau gần ba thập kỷ kể từ khi bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một trong những nghệ sĩ trẻ nhất từng ký hợp đồng với một hãng thu âm lớn. Continue reading “23/04/1961: Judy Garland biểu diễn tại Carnegie Hall”

Thế giới hôm nay: 23/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trưởng đoàn đàm phán Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố việc mở lại Eo biển Hormuz là “không thể” khi Mỹ vẫn duy trì phong tỏa hải quân. Iran đã tấn công ít nhất ba tàu trên eo biển này, một ngày sau khi Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi đàm phán hòa bình kết thúc. Hải quân Iran cho biết họ đã bắt giữ hai tàu vì “gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải.”

Reuters đưa tin lực lượng Mỹ đã đánh chặn ít nhất ba tàu chở dầu mang cờ Iran gần Ấn Độ, Malaysia, và Sri Lanka. Theo báo cáo, một trong số đó là siêu tàu chở 2 triệu thùng dầu thô. Trong khi đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, Pete Hegseth, đã sa thải Bộ trưởng Hải quân của mình là John Phelan với hiệu lực ngay lập tức. Phelan được cho là nạn nhân mới nhất trong cuộc thanh trừng liên tục của Hegseth nhắm vào giới lãnh đạo quân sự Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/04/2026”

Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?

Nguồn: Kai He và Huiyun Feng, “The G-2’s Missing Link”, Foreign Affairs, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5, chuyến thăm này sẽ đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực làm ổn định mối quan hệ quan trọng nhất thế giới. Lần cuối cùng hai nhà lãnh đạo gặp mặt trực tiếp tại Hàn Quốc vào cuối năm ngoái, ông Trump đã mô tả cuộc gặp là sự hội tụ của nhóm “G-2”. Đó có thể chỉ là một lời nhận xét bộc phát, nhưng việc nhắc đến khái niệm này — ngụ ý rằng Washington và Bắc Kinh sẽ cùng nhau thiết lập các điều khoản cho trật tự khu vực và thậm chí toàn cầu — đã gây chấn động khắp khu vực. Các đồng minh của Mỹ như Úc và Nhật Bản ngay lập tức tự hỏi liệu Washington có đang bỏ rơi họ và trao cho Bắc Kinh tầm ảnh hưởng lớn hơn hay không. Continue reading “Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?”

Ký với Đức nhưng thử tàu cao tốc Trung Quốc, Việt Nam toan tính gì?

Nguồn: Triệu Tòng Tâm Bất Túng, 在中国高铁上坐了12小时，赞不绝口，却转头把380亿订单给了德国 , Sohu, 20/04/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Danh xưng “quái kiệt xây dựng hạ tầng” của Trung Quốc không phải tự nhiên mà có. Mọi người trên khắp thế giới đều biết rằng, hễ muốn xây dựng một tuyến đường sắt cao tốc có chất lượng và tiêu chuẩn cao, thì đội ngũ xây dựng đường sắt Trung Quốc gần như luôn là cái tên hàng đầu.

Thế nhưng, người láng giềng Việt Nam lần này lại lựa chọn Siemens của Đức để cung cấp công nghệ, qua đó trực tiếp trao cho họ đơn hàng khổng lồ trị giá nhiều tỷ USD.

Điều gây khó hiểu hơn là, chỉ vài ngày sau khi khởi công, ông Tô Lâm – lãnh đạo cao nhất của Việt Nam – lại vượt hàng nghìn cây số tới Bắc Kinh. Ông bỏ lại chuyên cơ riêng để di chuyển bằng tàu cao tốc “Phục Hưng” (Fuxing) chạy xuyên suốt Trung Quốc – một hành trình kéo dài gần 12 tiếng. Continue reading “Ký với Đức nhưng thử tàu cao tốc Trung Quốc, Việt Nam toan tính gì?”

Thế giới hôm nay: 22/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn ở Iran cho đến khi các cuộc đàm phán hòa bình kết thúc, theo yêu cầu của Pakistan. Vẫn chưa rõ liệu Iran và Israel có đồng ý kéo dài lệnh ngừng bắn dự kiến hết hạn hôm nay hay không. Trump cho biết lực lượng Mỹ sẽ duy trì việc phong tỏa Eo biển Hormuz và vẫn trong tư thế sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công. Iran hiện vẫn chưa đồng ý tham gia vào các cuộc đàm phán tiếp theo.

Lực lượng vũ trang Israel cáo buộc Hezbollah, nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn, đã vi phạm lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian ở Lebanon khi bắn rocket vào quân đội của họ ở miền nam Lebanon. Đây là sự cố đầu tiên như vậy kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào tuần trước. Israel cũng cho biết họ đã đánh chặn một máy bay không người lái. Ngoài ra, Israel còn tống giam hai binh sĩ của mình vì dùng búa tạ đập vỡ một bức tượng Chúa Jesus ở Lebanon. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/04/2026”

Bài học cho Đài Loan từ chiến lược leo thang chiến tranh theo chiều ngang

Nguồn: Sohini Chatterjee, “Taiwan can learn from Iran’s horizontal escalation of the war with the US”, Nikkei Asia, 10/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Thông qua cục diện chiến tranh bất đối xứng, bên yếu hơn sẽ mở rộng xung đột ra theo chiều ngang.

Trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh nhưng vô cùng cần thiết đang dần được thiết lập giữa Mỹ và Iran, Washington vẫn đang vướng trong vũng lầy quân sự và chính trị ở mức độ quan trọng, với hai lựa chọn.

Trong kịch bản thứ nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tuyên bố một kiểu thắng lợi đơn phương nào đó và cố gắng quay lại bàn đàm phán (với một chế độ đang ngày càng trở nên cực đoan, tuyệt vọng và hoài nghi), hy vọng rằng có thể cứu vãn được phần nào thỏa thuận hạt nhân Iran. Continue reading “Bài học cho Đài Loan từ chiến lược leo thang chiến tranh theo chiều ngang”

Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Why Xi Is Kneecapping His Own Top Men”, Foreign Policy, 15/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau chín tháng chờ đợi, số phận của Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui), người từng là một ngôi sao đang lên trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cuối cùng đã ngã ngũ. Vào ngày 3 tháng 4, các nhà chức trách Trung Quốc thông báo rằng ông Mã, Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo Công tác Nông thôn Trung ương, đang bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng. Continue reading “Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?”

21/04/1980: Rosie Ruiz chiến thắng nhờ gian lận tại giải Marathon Boston

Nguồn: Rosie Ruiz fakes Boston Marathon win, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1980, Rosie Ruiz, 26 tuổi, đã về nhất ở hạng mục dành cho nữ của giải Marathon Boston với thành tích 2:31:56. Cô được trao tặng một tấm huy chương, một vòng nguyệt quế, và một chiếc cúp bạc; tuy nhiên, tám ngày sau, Ruiz đã bị tước chiến thắng sau khi ban tổ chức cuộc đua phát hiện ra cô đã nhảy vào đường đua khi chỉ cách vạch đích khoảng một dặm. Continue reading “21/04/1980: Rosie Ruiz chiến thắng nhờ gian lận tại giải Marathon Boston”

Thế giới hôm nay: 21/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Apple cho biết John Ternus, giám đốc mảng phần cứng của hãng, sẽ tiếp quản vị trí giám đốc điều hành vào ngày 01/09. Sau 15 năm lèo lái tập đoàn, Tim Cook sẽ chuyển sang vị trí chủ tịch điều hành. Cuộc chuyển giao diễn ra khi Apple đang ở thời kỳ đỉnh cao, với doanh số iPhone bùng nổ và giá trị công ty tăng vọt. Tuy nhiên, những bước lấn sân của hãng vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo lại là một thất bại. Ternus được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng đó.

Lực lượng vũ trang Mỹ tuyên bố đã chuyển hướng 27 con tàu kể từ khi bắt đầu phong tỏa Eo biển Hormuz một tuần trước. Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan cho biết đất nước ông đang chuẩn bị để tổ chức đàm phán ngừng bắn trong tuần này. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dự kiến sẽ tham dự, nhưng Iran vẫn chưa xác nhận sự tham gia của mình. Donald Trump cảnh báo ông có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn sau thứ Tư nếu không có một thỏa thuận. Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/04/2026”

Động học cải cách và cơ chế cân bằng nội sinh của hệ thống chính trị Việt Nam

Tác giả: PGS. TS. Phạm Quý Thọ

Trong nhiều tranh luận hiện nay, câu hỏi về cải cách thể chế ở Việt Nam thường được đặt trong một khung so sánh quen thuộc: liệu một hệ thống không có cạnh tranh chính trị công khai có thể tạo ra sự cân bằng và phát triển bền vững hay không. Cách đặt vấn đề này hàm ý rằng cân bằng chỉ có thể đạt được thông qua đối trọng giữa các lực lượng chính trị. Tuy nhiên, thực tiễn hơn bốn thập niên kể từ Đổi mới lại cho thấy một quỹ đạo khác: Việt Nam đã duy trì được tăng trưởng, giảm nghèo trên diện rộng và ổn định chính trị trong khi không vận hành theo mô hình đó.

Điều này dẫn đến một nghịch lý cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc: một hệ thống tập trung quyền lực vẫn có thể duy trì một dạng cân bằng chức năng trong thời gian dài. Nghịch lý này không phải là ngoại lệ, mà là đặc trưng vận hành của hệ thống. Vì vậy, thay vì đánh giá nó như một “thiếu hụt” so với chuẩn mực bên ngoài, cần tiếp cận nó như một cơ chế nội tại cần được phân tích. Continue reading “Động học cải cách và cơ chế cân bằng nội sinh của hệ thống chính trị Việt Nam”

Một phán quyết chấn động viết lại các quy tắc về đạo đức doanh nghiệp

Nguồn: M. Gessen, “A Stunning New Verdict Rewrites the Rules of Corporate Morality,” New York Times, 17/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Khi thẩm phán đọc phán quyết của bà tại Tòa án Hình sự Paris vào thứ Hai ngày 13/04, các sĩ quan cảnh sát đã bước tới bàn biện hộ để bắt giữ Bruno Lafont, 69 tuổi, cựu giám đốc điều hành của một trong những nhà sản xuất xi măng lớn nhất thế giới, Lafarge, và Christian Herrault, 75 tuổi, cựu phó giám đốc điều hành. Hai người này sẽ bắt đầu chấp hành án tù ngay lập tức: lần lượt là sáu và năm năm, vì tội tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố ở Syria và các khu vực khác. Continue reading “Một phán quyết chấn động viết lại các quy tắc về đạo đức doanh nghiệp”

Thế giới hôm nay: 20/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai nước và thề sẽ trả đũa, sau khi Hải quân Mỹ nổ súng vào một tàu chở hàng treo cờ Iran trên Biển Ả Rập. Mỹ cho biết con tàu này đang cố gắng tránh lệnh phong tỏa của lực lượng hải quân. Donald Trump tuyên bố rằng các lực lượng Mỹ đã “bắn thủng một lỗ ở buồng máy” và sau đó đã lên tàu Touska. Iran gọi đó là một “hành động cướp biển có vũ trang.”

Truyền thông nhà nước Iran cho biết chính quyền đã bác bỏ ý tưởng về các cuộc đàm phán hòa bình mới. Nước này đổ lỗi cho lệnh phong tỏa và “những yêu cầu quá đáng” của Mỹ. Trước đó, Trump cho biết các nhà đàm phán Mỹ sẽ trở lại Pakistan vào hôm nay để đàm phán thêm với các quan chức Iran. Ông cũng một lần nữa đe dọa phá hủy các trạm điện và cầu của Iran nếu không đạt được thỏa thuận nào. Lệnh ngừng bắn dự kiến sẽ hết hiệu lực vào thứ Tư. Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/04/2026”

Làn sóng thanh trừng quân đội thúc đẩy Tập gặp lãnh đạo Quốc Dân Đảng

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Military purges prompted Xi Jinping to meet Taiwan KMT leader,” Nikkei Asia, 16/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sự chào đón nồng nhiệt dành cho Trịnh Lệ Văn cho thấy hy vọng của Bắc Kinh về một sự ‘thống nhất trong hòa bình.’

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đánh cược khi trải thảm đỏ đón tiếp nhà lãnh đạo phe đối lập Đài Loan Trịnh Lệ Văn chưa đầy nửa năm sau khi bà lên nắm quyền điều hành Quốc Dân Đảng.

Tập, người đồng thời là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã tỏ ra thân thiện một cách khác thường khi chào đón Trịnh tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào thứ Sáu ngày 10/04. Ông bắt tay Trịnh suốt 14 giây trong khi các nhiếp ảnh gia ghi lại khoảnh khắc kéo dài này. Trước khi chụp ảnh, ông thậm chí còn trò chuyện với các nhà báo Đài Loan và các nhà báo khác đang chờ tác nghiệp. Continue reading “Làn sóng thanh trừng quân đội thúc đẩy Tập gặp lãnh đạo Quốc Dân Đảng”

19/04/1919: Hội nghị Hòa bình Paris thảo luận các yêu sách của Ý

Nguồn: Discussion of Italian claims begins at Paris peace conference, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1919, ngày thứ Bảy trước lễ Phục sinh, các cuộc đàm phán căng thẳng và phức tạp đã bắt đầu tại Hội nghị Hòa bình Paris về những yêu sách lãnh thổ của Ý đối với Đế quốc Áo-Hung cũ.

Ngoại trưởng Anh, Arthur Balfour, viết rằng: bằng cách nào đó, phải xoa dịu người Ý, và câu hỏi duy nhất là làm thế nào để xoa dịu họ với cái giá phải trả nhỏ nhất cho nhân loại. Ý đã đồng ý tham gia Thế chiến I vào mùa xuân năm 1915 sau khi phe Hiệp ước hứa sẽ hiện thực hóa giấc mơ quốc gia của họ và trao cho họ quyền kiểm soát tuyệt đối đối với vùng đất quanh biên giới phía đông bắc, bao gồm cả vùng Tyrol, nơi nhiều người Ý đang sống dưới sự kiểm soát của Áo-Hung. Continue reading “19/04/1919: Hội nghị Hòa bình Paris thảo luận các yêu sách của Ý”

Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ

Nguồn: Joshua Rovner, “The Real Thucydides Trap”, Foreign Affairs, 14/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hiếm có vấn đề nào thu hút sự chú ý của các nhà quan sát như sự kình địch giữa Trung Quốc và Mỹ. Các nhà phân tích mổ xẻ các xu hướng chính trị và phác họa chân dung các nhà lãnh đạo ở cả hai nước. Các nhà kinh tế học theo dõi các chỉ số về sức mạnh tài chính và thương mại tương đối, suy ngẫm về  nghịch lý của hai gã khổng lồ kinh tế vừa không tương thích vừa phụ thuộc lẫn nhau. Và các chuyên gia quân sự theo dõi cán cân lực lượng với sự lo ngại ngày càng tăng khi năng lực hạt nhân và thông thường của Trung Quốc ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Continue reading “Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ”