Category: Tây Á – Châu Phi

Làm thế nào để kết thúc Chiến tranh Iran?

Nguồn: Allison Minor và Nate Swanson, “How to End the Iran War,” Foreign Policy, 29/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump cần học nghệ thuật ngoại giao để biết cách thua một cách khéo léo.

Trong lúc Washington và Tehran trao đổi thông điệp nhằm tìm kiếm một lệnh ngừng bắn mới, chính quyền Trump cần nghiêm túc xem xét lại những giả định sai lầm đã khiến họ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém ngay từ đầu. Chính quyền này liên tục trở thành nạn nhân của ngụy biện chi phí chìm. Trước thất bại chiến lược hiện nay, Tổng thống Donald Trump chủ yếu hành động như thể vấn đề chỉ nằm ở quy mô hoặc thời gian. Nhưng trên thực tế, cuộc chiến càng kéo dài, đòn bẩy đàm phán của Mỹ càng suy giảm, và nhiều khả năng sẽ chạm đáy khi Washington cạn kiệt đạn dược còn những hệ lụy chính trị trong nước ngày càng gia tăng. Continue reading “Làm thế nào để kết thúc Chiến tranh Iran?”

Thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi của Trump là một thảm họa ngoại giao

Nguồn:  Daniel C. Kurtzer và Aaron David Miller, “Trump’s Saudi Nuclear Deal Is Diplomatic Malpractice”, Foreign Policy, 27/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu tồn tại một học viện chuyên đào tạo về những sai lầm ngoại giao và chiến lược, chắc chắn chính quyền Trump sẽ tốt nghiệp loại xuất sắc. Diễn biến mới nhất trong chuỗi câu chuyện đáng buồn ấy là thỏa thuận cung cấp cho Ả Rập Saudi các lò phản ứng hạt nhân cùng bí quyết công nghệ của Mỹ. Theo các thông tin được công bố, thỏa thuận này còn bao gồm quyền làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ Ả Rập Saudi, tại một cơ sở dạng “hộp đen” do Mỹ xây dựng. Continue reading “Thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi của Trump là một thảm họa ngoại giao”

Các ‘tài sản chung toàn cầu’ sẽ từ từ biến mất?

Nguồn: Robert A. Manning, “The Slow Death of the Global Commons,” Foreign Policy, 20/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hormuz là điềm báo cho những điều tồi tệ hơn sắp tới.

Ngày 31/10/1803, tàu khu trục USS Philadelphia mắc cạn sau khi va phải đá ngầm trong lúc truy đuổi cướp biển Barbary gần Tripoli, Libya. Toàn bộ 307 thành viên thủy thủ đoàn bị các quốc gia Barbary bắt làm con tin. Thay vì chấp nhận nộp cống cho cướp biển, Tổng thống Mỹ Thomas Jefferson quyết định điều Hải quân Mỹ đến can thiệp và giải cứu họ. Cuộc chiến đầu tiên trong hai cuộc chiến chống cướp biển Barbary – lực lượng đã đe dọa hoạt động hàng hải suốt nhiều thập kỷ – không chỉ thúc đẩy quá trình xây dựng Hải quân Mỹ mà còn đặt nền móng cho truyền thống lâu đời về bảo vệ quyền tự do hàng hải, bảo đảm các vùng biển luôn mở cho thương mại quốc tế. Đây trở thành lợi ích sống còn và là một nguyên tắc cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Ít nhất là cho đến ngày nay. Continue reading “Các ‘tài sản chung toàn cầu’ sẽ từ từ biến mất?”

“Sự tử đạo” của Khamenei sẽ đưa Iran về đâu?

Nguồn: Blogger Huân Lung Tinh triều Umayyad, 伍麦叶的熏笼精：哈梅内伊葬礼上不该出现的一幕, Guancha, 14/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Từ ngày 3 đến ngày 9/7, Iran tổ chức quốc tang kéo dài một tuần dành cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Hàng triệu người dân Iran cùng các tín đồ Hồi giáo Shia từ Iraq đã tự nguyện tham gia, biến đây thành một trong những lễ truy điệu có quy mô lớn nhất từng được tổ chức trên thế giới.

Sự kiện thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế và cũng đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Làm thế nào để gạt bỏ lăng kính thiên lệch mà truyền thông phương Tây đã áp đặt suốt nhiều năm qua, nhằm nhìn nhận Iran một cách khách quan và lý tính hơn? Continue reading ““Sự tử đạo” của Khamenei sẽ đưa Iran về đâu?”

Tầm nhìn của Iran cho một Trung Đông mới

Nguồn:  M. Javad Zarif, “An Iranian Vision of the New Middle East”, Foreign Affairs, 20/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Bản ghi nhớ thỏa thuận mà Tehran và Washington đạt được vào tháng trước tại Thụy Sĩ, vốn như mành chỉ treo chuông suốt nhiều tuần qua, cuối cùng đã dần sụp đổ. “Tôi nghĩ mọi chuyện đã chấm dứt”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu vào ngày 8/7. “Tôi không muốn đàm phán với [Iran] nữa”.

Việc bản ghi nhớ này sụp đổ là điều không có gì bất ngờ. Iran và Mỹ có những cách giải thích trái ngược nhau về các điều khoản của thỏa thuận, đặc biệt là những quy định kiểm soát Eo biển Hormuz. Tehran tin rằng họ đã cam kết, theo lời văn của bản ghi nhớ, sẽ “nỗ lực hết sức để sắp xếp cho tàu thuyền thương mại qua lại an toàn, miễn phí, chỉ trong vòng 60 ngày”. Họ cũng cho rằng mình cùng với Oman sẽ “xác định bộ máy quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại Eo biển Hormuz”, cùng với các quốc gia khác ở vùng Vịnh. Continue reading “Tầm nhìn của Iran cho một Trung Đông mới”

Xung đột bế tắc có thể mở đường cho hòa bình giữa Mỹ và Iran

Nguồn:  Ali Vaez, “America and Iran’s Strange Moment of Opportunity”, Foreign Affairs, 13/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mối quan hệ Mỹ – Iran đang ở mức tồi tệ chưa từng có. Trong bốn tháng qua, Mỹ và Israel đã tiến hành một cuộc chiến toàn diện chống lại Iran, bao gồm cả việc ám sát phần lớn giới lãnh đạo chính trị và quân sự của nước này. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ, cơ sở hạ tầng tại các quốc gia Arab vùng Vịnh và Israel. Hai bên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng 4, sau đó ký một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột vào tháng 6. Tuy nhiên, cả hai thỏa thuận đều không mang lại kết quả, và giao tranh giữa Mỹ với Iran vẫn tiếp diễn. Hai bên vẫn còn bất đồng sâu sắc về những vấn đề cốt lõi, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, eo biển Hormuz và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt. Vì vậy, nhiều nhà phân tích tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Continue reading “Xung đột bế tắc có thể mở đường cho hòa bình giữa Mỹ và Iran”

Tại sao Iran đang đánh mất Iraq?

Nguồn:  Kamaran Palani, “Iran Is Losing Iraq”, Foreign Affairs, 10/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù cuộc chiến với Israel và Mỹ kết thúc theo kịch bản nào, chế độ Cộng hòa Hồi giáo Iran nhiều khả năng vẫn sẽ bước ra với một số lợi thế đáng kể. Nếu các điều khoản trong bản ghi nhớ ký kết hồi tháng Sáu được thực thi, các nước phương Tây sẽ dỡ bỏ nhiều lệnh trừng phạt đối với Tehran, qua đó từng bước đưa nước này tái hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Quyền kiểm soát eo biển Hormuz của Iran, vốn trước đây là một tuyến hàng hải mở, cũng có thể được chính thức hóa thông qua một cơ chế thu phí chung nào đó. Đồng thời, Iran có thể được tự do tái thiết năng lực tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, những loại vũ khí đã chứng tỏ hiệu quả trong các cuộc giao tranh suốt những tháng qua. Continue reading “Tại sao Iran đang đánh mất Iraq?”

Tại sao vùng Vịnh cần hợp tác kinh tế chặt chẽ với Iran?

Nguồn:  Adeel Malik và Jamal Ibrahim Haidar, “Why the Gulf Needs Economic Ties with Iran”, Project Syndicate, 29/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran đã phá hủy trật tự an ninh cũ ở vùng Vịnh. Trong khi các chính phủ tìm kiếm những giải pháp thay thế, cuộc tranh luận chủ yếu tập trung vào chiến lược quân sự, tái điều chỉnh ngoại giao và vai trò của các cường quốc bên ngoài. Điều còn thiếu chính là nền tảng kinh tế cho một nền hòa bình bền vững.

Những động thái gần đây nhằm mở rộng thương mại giữa Oman với Iran và khôi phục tuyến đường sắt Hejaz nối liền Thổ Nhĩ Kỳ với Ả Rập Saudi cho thấy sự hội nhập kinh tế — vốn từng bị gạt bỏ vì cho rằng không khả thi về mặt chính trị — nay đang trở nên khả thi. Dù trật tự nào có xuất hiện từ cuộc khủng hoảng hiện nay, sự bền vững của nó sẽ không chỉ phụ thuộc vào khả năng răn đe mà còn vào các động lực kinh tế khiến xung đột trở nên đắt đỏ. Continue reading “Tại sao vùng Vịnh cần hợp tác kinh tế chặt chẽ với Iran?”

Những điều đã biết và chưa biết về Thỏa thuận Hòa bình Mỹ – Iran

Nguồn:  John Haltiwanger, “What We Do and Don’t Know About the U.S.-Iran Peace Deal”, Foreign Policy, 16/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ và Iran hôm Chủ nhật vừa qua đã công bố đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng, vốn đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người và gây hỗn loạn cho nền kinh tế toàn cầu. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến tích cực trong tiến trình hòa bình vốn bị đình trệ suốt nhiều tuần, nhưng nhiều chi tiết cụ thể vẫn chưa được hé lộ do văn bản thỏa thuận chưa được công bố. Hai bên dự kiến sẽ tổ chức lễ ký kết chính thức vào thứ Sáu tới.

Dưới đây là thông tin chi tiết về những điều đã biết và chưa biết quanh thỏa thuận tạm thời này — vốn được Iran mô tả như một bản ghi nhớ (MOU) — cùng những kịch bản có thể xảy ra tiếp theo. Continue reading “Những điều đã biết và chưa biết về Thỏa thuận Hòa bình Mỹ – Iran”

Hồi kết cho liên minh Mỹ – Israel

Nguồn: Joshua Leifer, “The End of the U.S.-Israel Alliance”, Foreign Policy, 15/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dường như Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đạt được điều mà các vị tiền nhiệm của ông chỉ dám mơ ước: các chiến đấu cơ Mỹ và Israel sánh đôi trên bầu trời Tehran, còn các sĩ quan Israel thì thiết lập sở chỉ huy ngay tại trụ sở Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ở Florida. Kể từ thời David Ben-Gurion, các nhà lãnh đạo Israel luôn tìm kiếm sự bảo trợ từ siêu cường số một thế giới với hy vọng điều đó sẽ bảo chứng cho sự tồn tại lâu dài của quốc gia này. Chưa ai từng hình dung ra mức độ hợp tác sâu sắc như những gì đang diễn ra trước mắt. Nếu có thể đánh thức “Ông già” — cách người ta gọi Ben-Gurion — dậy từ giấc ngủ ngàn thu giữa vùng cát trắng Sde Boker, ông chắc chắn sẽ vô cùng hân hoan trước tin này. Continue reading “Hồi kết cho liên minh Mỹ – Israel”

Đại chiến lược mới của Iran

Nguồn:  Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s New Grand Strategy”, Foreign Affairs, 03/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran bùng nổ vào tháng 2 năm 2026, chế độ Cộng hòa Hồi giáo này ban đầu hiện lên với vẻ rệu rã và suy kiệt. Các trận không kích quy mô lớn đã san phẳng các khu công nghiệp cùng cơ sở hạ tầng, kết hợp với lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đã bóp nghẹt một nền kinh tế vốn đã kiệt quệ. Vào đầu tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Chúng ta đã xóa sổ toàn bộ đế chế ác độc của chúng.” Vài tuần sau đó, ông dõng dạc khẳng định một “chiến thắng tổng lực và trọn vẹn.”

Thế nhưng, khi cuộc chiến bước sang tháng thứ ba, cục diện lại hoàn toàn đảo chiều. Iran vẫn bảo toàn được năng lực quân sự lẫn công nghiệp, và bất chấp lời kêu gọi người dân Iran lật đổ chế độ, không có bất kỳ cuộc nổi dậy quần chúng nào xuất hiện. Mục tiêu ban đầu của cuộc chiến — giáng một đòn chí tử để xóa sổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo — đã chứng minh là bất khả thi. Continue reading “Đại chiến lược mới của Iran”

Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu

Nguồn:  Aaron David Miller và Daniel C. Kurtzer, “A Trump Deal With Iran Could Spell Trouble for Netanyahu”, Foreign Policy, 01/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn nổi tiếng với thói quen dùng những lời răn đe và ép buộc bằng những hậu quả tàn khốc để buộc cả đồng minh lẫn đối thủ phải phục tùng ý muốn của mình. Hãy cứ coi đó là định nghĩa của riêng ông về một diễn đàn quyền lực thực thụ. Cách tiếp cận này đôi khi hiệu quả: chẳng hạn như việc ép ông Netanyahu phải chấp thuận kế hoạch hòa bình Gaza gồm 20 điểm vào tháng 10 năm 2025 sau khi đe dọa sẽ bỏ rơi nhà lãnh đạo Israel. Nhưng cũng có lúc nó phản tác dụng — ví dụ như nỗ lực bất thành nhằm gây sức ép với các nước châu Âu về vấn đề đảo Greenland, hay việc ép buộc Iran phải chấp nhận các điều khoản thỏa thuận từ phía Mỹ. Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến lời đe dọa vào tuần trước nhắm vào người Oman rằng sẽ “cho họ nổ tung” nếu giới lãnh đạo nước này dám ngáng đường ông tại Eo biển Hormuz. Continue reading “Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu”

Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel

Nguồn:  Steven A. Cook, “Why the U.S. Should Wind Down Military Aid to Israel”, Foreign Policy, 26/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc cắt giảm hoặc chấm dứt viện trợ quân sự và các hợp đồng bán vũ khí của Mỹ cho Israel đang trở thành xu hướng thời thượng hiện nay. Vào tháng 4, phần lớn các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu chống lại hợp đồng bán các xe ủi đất bọc thép trị giá 295 triệu USD và các quả bom nặng 1.000 bảng trị giá 151 triệu USD cho Israel (thương vụ này dù vậy vẫn được thông qua nhờ sự ủng hộ lớn từ Đảng Cộng hòa). Đây là một bước chuyển dịch đầy kịch tính. Kể từ khi cuộc chiến ở Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đã đệ trình bốn đề xuất nhằm ngăn chặn Washington bán vũ khí cho Israel. Cuộc bỏ phiếu hồi tháng 4 đánh dấu lần đầu tiên đa số các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đứng về phía ông. Continue reading “Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel”

Canh bạc Syria của UAE

Nguồn:  Anas Alqaed, “The UAE’s Syrian Gambit”, Foreign Policy, 20/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang đều đặn mở rộng dấu ấn đầu tư tại Syria trong bối cảnh quốc gia này tự định vị cho mình một vai trò lớn hơn nhằm định hình tương lai kinh tế và định hướng khu vực của Damascus. Vượt ra ngoài khuôn khổ tái thiết, UAE ngày càng coi Syria thời hậu Assad là một đấu trường chiến lược để mở rộng tầm ảnh hưởng, củng cố các mạng lưới thương mại ngoài eo biển Hormuz và đảm bảo một vị thế lớn hơn trong trật tự khu vực đang thành hình giữa sự suy giảm ảnh hưởng của Iran. Trong bối cảnh đó, sự can dự của UAE tại Syria cũng đang trở thành một phần của cuộc cạnh tranh địa chính trị rộng lớn hơn với các cường quốc khu vực như Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giành quyền định hướng tương lai chính trị và kinh tế của Damascus. Continue reading “Canh bạc Syria của UAE”

Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC

Nguồn:  Amir Handjani, “The Real Meaning of the UAE’s OPEC Exit”, Foreign Policy, 01/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi OPEC vào ngày 1/5, họ không đơn thuần là rời bỏ một câu lạc bộ mà đang tuyên bố rằng câu lạc bộ đó không còn phục vụ lợi ích của mình nữa. Sự khác biệt này rất quan trọng. Việc Abu Dhabi dứt áo ra đi không phải là phản ứng trước một nỗi bất bình đơn lẻ, mà là sự hội tụ của ba yếu tố: cuộc chiến với Iran, sự kình địch ngày càng sâu sắc với Ả Rập Saudi, và một cuộc tái định hướng chiến lược với Washington vốn đã được chuẩn bị trong nhiều năm. Continue reading “Ý nghĩa thực sự đằng sau việc UAE rời OPEC”

Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel

Nguồn:  Robert Zaretsky, “The Eulogy That Explains Israel’s Current Tragedy”, Foreign Policy, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 30/4/1956, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Moshe Dayan, đọc điếu văn tại tang lễ của Roi Rotberg. Rotberg là một thanh niên phụ trách an ninh tại khu định cư Nahal Oz sát biên giới Gaza, người đã bị các tay súng du kích Palestine sát hại và phân thây. Dayan — người từng gặp và ấn tượng trước sức trẻ cũng như lòng quả cảm của Rotberg vài ngày trước đó — đã nhanh chóng soạn một bài điếu văn mà trong nguyên bản tiếng Hebrew chỉ vỏn vẹn 285 từ. Với độ dài tương đương bài diễn văn Gettysburg 272 từ của Abraham Lincoln, bài điếu văn của Dayan cũng chiếm giữ một vị trí nền tảng tương tự trong nhận thức về căn tính quốc gia của Israel. Continue reading “Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel”

Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran

Nguồn: “How Chinese satellites have boosted Iran’s war effort”, The Economist, 19/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Trung Quốc đã tỏ ra hết sức thận trọng trong việc ủng hộ Iran. Vào ngày 2 tháng 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên án các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Các tàu Trung Quốc chở natri perchlorate — một thành phần có thể dùng làm nhiên liệu đẩy tên lửa — được cho là đã cập cảng Iran hồi đầu tháng. Tình báo Mỹ cũng cảnh báo rằng Trung Quốc đang chuẩn bị chuyển giao các loại tên lửa vác vai có khả năng bắn hạ trực thăng và máy bay bay thấp. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra bất kỳ hỗ trợ trực tiếp đáng kể nào về kinh tế, ngoại giao hay quân sự. Thay vào đó, họ đóng góp theo một cách gián tiếp hơn — và có lẽ còn hiệu quả hơn: từ không gian. Continue reading “Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran”

Bài học cho Đài Loan từ chiến lược leo thang chiến tranh theo chiều ngang

Nguồn: Sohini Chatterjee, “Taiwan can learn from Iran’s horizontal escalation of the war with the US”, Nikkei Asia, 10/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Thông qua cục diện chiến tranh bất đối xứng, bên yếu hơn sẽ mở rộng xung đột ra theo chiều ngang.

Trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh nhưng vô cùng cần thiết đang dần được thiết lập giữa Mỹ và Iran, Washington vẫn đang vướng trong vũng lầy quân sự và chính trị ở mức độ quan trọng, với hai lựa chọn.

Trong kịch bản thứ nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tuyên bố một kiểu thắng lợi đơn phương nào đó và cố gắng quay lại bàn đàm phán (với một chế độ đang ngày càng trở nên cực đoan, tuyệt vọng và hoài nghi), hy vọng rằng có thể cứu vãn được phần nào thỏa thuận hạt nhân Iran. Continue reading “Bài học cho Đài Loan từ chiến lược leo thang chiến tranh theo chiều ngang”

Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran

Nguồn: Rishi Iyengar, “Meme Wars”, Foreign Policy, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng một lời nhắc nhở về thời hạn chót vốn đã bị trì hoãn ba lần yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như nhà máy điện và cầu — một lời đe dọa mà ông đã leo thang hai ngày sau đó khi tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh [của Iran] sẽ lụi tàn đêm nay”, chỉ vài giờ trước khi đột ngột thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Thời hạn đó, như Trump đã đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào Chủ Nhật, là “Thứ Ba, 8:00 giờ tối theo giờ miền Đông!” Continue reading “Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran”

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran

Nguồn: Sara Bazoobandi, “Iran’s Other Front: The War Over the Internet”, War on the Rocks, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn. Cơ sở hạ tầng truyền thông của Iran đã bị chính phủ cố tình tháo dỡ và lưu lượng internet bị đình chỉ hoàn toàn. Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đối thủ của chính phủ Iran nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lực tác chiến, cùng giới lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao. Trong khi đó, lệnh phong tỏa internet lại do chính phủ áp đặt, nhắm trực tiếp vào người dân Iran. Hàng triệu tình nguyện viên trên khắp thế giới đã chung tay giúp đỡ người dùng bên trong Iran bằng cách âm thầm quyên góp băng thông cá nhân của chính họ. Continue reading “Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran”