Vai trò của lực lượng nô lệ trong xã hội Đại Việt thời Lý

Tác giả: Đinh Thị Duyệt

Tìm hiểu lịch sử Đại Việt thời Lý (1009 – 1225), chúng ta cần làm sáng tỏ một trong những nhân tố quan trọng tạo nên sự sung túc của đất nước thời kỳ này. Đó là lực lượng nhân công được “nhập khẩu” về từ nhiều nguồn khác nhau: Trung Hoa, Chiêm Thành, Ai Lao… đã tham gia trong hầu hết các hoạt động kinh tế với thân phận nô lệ, góp phần tạo nên nhiều kiến trúc và công trình văn hóa trong giai đoạn đầu tự chủ. Bài viết đóng góp một giả thuyết mới vào vấn đề Việt Nam có chế độ chiếm hữu nô lệ hay không, từng là vấn đề được nhiều nhà sử học quan tâm và tranh luận.

Chùa Láng (Hà Nội, trong hình) được khởi dựng từ thời Lý. Đại Việt dưới thời Lý được biết đến như vương triều đầu tiên trong lịch sử xác lập được nền độc lập tự chủ thực sự với một nền kinh tế phát triển cao, với đời sống văn hóa tinh thần phong phú. Nếu lịch sử chiến tranh được ghi chép khá đầy đủ trong chính sử thì lịch sử kinh tế – xã hội thời Lý lại khá mờ nhạt và hầu như không có tài liệu nào chuyên ghi chép về lĩnh vực này. Cùng lắm cũng chỉ là đôi dòng hiếm hoi, ghi chép chung chung, ngẫu nhiên trong những cuốn sử biên niên, tài liệu tôn giáo, địa lý hoặc văn học. Tuy nhiên những tài liệu này thường được biên soạn dưới thời kỳ Nho giáo đã trở thành quốc giáo, vì vậy nhãn quan chính trị đã chi phối và làm lu mờ một mảng lớn của lịch sử Đại Việt thời cổ đại. Continue reading “Vai trò của lực lượng nô lệ trong xã hội Đại Việt thời Lý”