Sự thiếu hụt ngoại giao trong chính sách của Trump

Print Friendly

Nguồn: Christopher R. Hill, “Trump’s Diplomatic Deficit”, Project Syndicate, 26/04/2017.

Biên dịch: Lê Như Mai | Biên tập: Lê Hồng Hiệp

Việc xâu chuỗi các điểm chiến lược gồm Afghanistan, Syria và Triều Tiên đã trở thành một việc không thể không làm. Chỉ bằng cách đó thì thế giới mới bắt đầu nhận thức được điều gì đó giống như một cách tiếp cận mạch lạc, dù lệch hướng, về chính sách đối ngoại Mỹ của Chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Hãy bắt đầu với cuộc tấn công quân sự vào sân bay của Syria, nơi mà chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad đã tiến hành một vụ tấn công bằng vũ khí hóa học. Phải chăng loạt bắn các tên lửa Tomahawk chỉ đơn giản nhằm gửi đi một thông điệp như chính quyền Trump tuyên bố? Hành động này có hàm ý một cách tiếp cận mang tính can thiệp mạnh hơn vào cuộc nội chiến bế tắc ở Syria?

Người ta có thể tự hỏi rằng liệu cuộc tấn công đó có thể hiện một chính sách đối ngoại cứng rắn hơn về tổng thể hay không. Không lâu sau đó, quân đội Mỹ đã được trao toàn quyền hành động từ vị Tổng Tư lệnh của mình, thả một quả “bom mẹ” (Massive Ordinance Air Blast – MOAB) – bom phi hạt nhân lớn nhất trong kho vũ khí của Mỹ – lên Afghanistan. Mục tiêu ngay tức thời chính là phá hủy một hệ thống đường hầm được Tổ chức Nhà nước Hồi giáo Tự xưng (IS) sử dụng. Câu hỏi đặt ra là quả bom MOAB được thả xuống có phải chỉ vì mục đích đó hay không. Trong khi đó, chúng ta đều biết rằng Triều Tiên vẫn thường chôn dấu các thiết bị quân sự của mình dưới lòng đất.

Trump vừa ra lệnh cho nhóm tàu sân bay Hải quân Mỹ di chuyển đến vùng hải phận ngoài khơi bán đảo Triều Tiên trong bối cảnh căng thẳng xung quanh các vụ thử hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên tăng lên. Trong tình hình này, dường như chính sách “kiên nhẫn chiến lược” đối với Triều Tiên của Cựu Tổng thống Obama có khả năng sắp bị thay thế.

Tuy nhiên, dù dựa vào việc phô trương sức mạnh cứng một cách ngoạn mục ở mức độ nhiều hơn Obama đã làm, Trump có vẻ như vẫn chưa lựa chọn một cách tiếp cận ngoại giao bao trùm nào. Sau khi hăm hở cho các nhà ngoại giao được bổ nhiệm dưới thời Obama thôi chức vụ vào ngày nhậm chức Tổng thống, Trump vẫn chưa bổ sung các vị trí chủ chốt còn trống, gồm có Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc.

Bất kỳ một lượng nhỏ các nỗ lực ngoại giao nào, ví dụ như cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa rồi của Trump, cũng tồn tại như chỉ để hỗ trợ cho các giải pháp quân sự. Lẽ ra cách tiếp cận phải ngược lại, tức lực lượng quân đội nên được dùng để hỗ trợ cho ngoại giao. Đúng như Đại tướng nước Phổ Carl von Clausewitz đã quan sát một cách tinh tế: Chiến tranh là một công cụ cực đoan cho một kết cục nguy hiểm.

Giờ hãy xét đến tình hình tại Afghanistan. Richard Holbrooke quá cố, người có thể được coi là nhà ngoại giao Mỹ vĩ đại nhất vào thời đầu thế kỷ này, đã tìm cách đàm phán với những kẻ nổi dậy Taliban. Mặc dù không phải tất cả mọi phiến quân Taliban ở Afghanistan sẽ cởi mở với phương án đối thoại, ông tin rằng Mỹ có thể lôi kéo và khuyên giải một số lượng vừa đủ trong số họ, từ đó làm suy yếu các phe phái cực đoan nhất. Đường lối này của Holbrooke là một cách tiếp cận chiến lược thông minh, gợi lại chính sách “chia để trị” của Đế chế La Mã trước kia.

Trái lại, quân đội Mỹ dưới sự chỉ huy của Trump đã cho thả các quả “bom mẹ”. Có thể chính quyền Trump nghĩ đến phương án đơn phương rút quân khỏi Afghanistan như chính quyền Obama đã từng nghĩ đến trước đây. Tuy nhiên, dưới thời Trump, Mỹ có thể cho thả một vài quả “bom mẹ” nữa trong quá trình rút quân.

Chính quyền Trump có vẻ như đồng tình với chính quyền tiền nhiệm ở một mục tiêu chiến lược khác – lật đổ Assad tại Syria. Nhưng điều gì sẽ xảy đến tiếp theo? Liệu những phần tử Hồi giáo Sunni chiếm đa số lực lượng đối lập trên thực địa có thực sự buông vũ khí xuống, từ bỏ thứ chủ nghĩa cực đoan gây rắc rối của mình, và theo đuổi cuộc sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc dưới sự điều hành của một chính phủ dân chủ?

Trong bất kỳ trường hợp nào thì chúng ta đều không tìm được câu trả lời, bởi Assad vẫn đang chiến thắng. Ông ta có được sự ủng hộ từ các đồng minh hùng mạnh, gồm Nga và Iran, và phe đối lập thì bị chia rẽ một cách tuyệt vọng. Ngay cả Quân đội Syria Tự do thực ra cũng bao gồm những toán quân khác nhau, hầu như không có triển vọng thống nhất, và thậm chí còn có ít hi vọng hơn trong việc lật đổ được chế độ Assad. Lựa chọn hợp lý nhất để chấm dứt cuộc chiến tại Syria chính là sự hợp tác giữa Mỹ cùng các cường quốc toàn cầu, trong đó có cả các đồng minh của Assad, những nước công nhận sự cần thiết phải giải quyết vấn đề bằng giải pháp ngoại giao dựa trên sự chia sẻ quyền lực và phân quyền của chính phủ.

Triều Tiên cũng phải chịu đựng một nhà lãnh đạo độc tài chưa có kế hoạch từ bỏ quyền lực. Tuy nhiên, không như Assad, Kim Jong Un lúc này có thể cho nổ một thiết bị hạt nhân khác vào bất kỳ lúc nào.

Chưa kể, những gì mà một cách tiếp cận quân sự có thể đạt được vẫn có những hạn chế ở đây, cho dù điều đó không thể ngăn cản Phó Tổng thống Mike Pence đưa ra tuyên bố gần đây rằng “mọi lựa chọn đều đang được cân nhắc”. Về phần mình, Ngoại trưởng Rex Tillerson đã dành toàn bộ thời gian của mình trên đất Hàn Quốc cho việc gặp gỡ Tư lệnh Quân sự Mỹ tại đây vào tháng trước, thay vì gặp các nhân viên của chính mình, tức các nhà ngoại giao làm việc tại tòa Đại sứ quán Mỹ.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham còn đi xa hơn khi đề xuất phương án tiến hành một cuộc tấn công vào Triều Tiên ngay bây giờ, trước khi chế độ này có thể phát triển các tên lửa cần thiết cho việc phóng vũ khí hạt nhân đến Mỹ, dù rằng việc Triều Tiên có thể phóng chúng đến Hàn Quốc đã là điều hiển nhiên. Graham tự nhận mình là một người thực dụng; nhưng việc hủy hoại niềm tin đã làm nền tảng cho liên minh Mỹ – Hàn lại chẳng mang tính thực dụng chút nào.

Hầu như không ai trong nước Mỹ có mong muốn sử dụng hành động quân sự như Graham, bởi điều này sẽ đặt 20 triệu người Hàn Quốc vào mối đe dọa hiện hữu nhất. Một vài người ủng hộ việc tiến tới một thỏa thuận với chế độ nhà họ Kim, theo đó Triều Tiên tạm ngừng các vụ thử vũ khí để đổi lấy việc dừng các cuộc tập trận quân sự Mỹ – Hàn. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng làm suy yếu liên minh Mỹ – Hàn, dù ở mức độ nhẹ hơn, trong khi lại không giúp gì cho việc kiềm chế tham vọng vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.

Tình hình tại Syria, Afghanistan và Triều Tiên có những khác biệt lớn, nhưng chúng có một vài điểm chung. Tất cả đều là những thách thức nghiêm trọng đối với chính sách đối ngoại của chính quyền Trump. Và chẳng thách thức nào trong số đó có thể được giải quyết mà không cần đến các chiến lược ngoại giao toàn diện.

Người ta thường nói, 80% của thành công là ở việc bắt tay vào làm. Tuy nhiên, trong ngoại giao, chìa khóa để thành công lại là việc thực hiện tới cùng, biến tầm nhìn bao trùm của các nhà hoạch định chính sách cấp cao thành một chiến lược mạch lạc, qua đó định hướng cho các công việc thường nhật nhằm bảo vệ lợi ích của Mỹ và các đồng minh trên khắp thế giới. Đó không phải là điều mà quân đội có thể một mình đảm đương.

Christopher R.Hill, Cựu Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ phụ trách Đông Á, là Đại sứ Hoa Kỳ tại Iraq, Hàn Quốc, Macedonia, và Ba Lan, Phái viên đặc biệt của Hoa Kỳ về Kosovo, Nhà đàm phán của Hiệp định hòa bình Dayton, và là Nhà đàm phán chính của Hoa Kỳ với Bắc Triều Tiên từ 2005 – 2009. Ông hiện là Trưởng khoa Quan hệ quốc tế của Trường Korbel, Đại học Denver, và tác giả của cuốn Outpost.

Copyright: Project Syndicate 2017 – Trump’s Diplomatic Deficit


This entry was posted in An ninh CA-TBD, Bình luận, Hoa Kỳ and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.
  • Michael H.

    SERIAL LYING AS A WAY OF GOVERNING !

    FBI Director Comey’s firing by Trump was accompanied by Trump:

    1/ having Jeff Sessions and Rod Rosenstein done the “Comey dismissal” memos ;
    2/ having Sarah Huckabee Sanders/Sean Spicer/Mike Pence fooled the public by lying Trump had fired Comey on the recommendation of Rod Rosenstein;
    3/ having Sarah Huckabee Sanders further fooled the public by lying again “most importantly, rank and file of the FBI had lost confidence in their director.”
    4/ Trump then told NBC News he’d been planning to fire Comey all along, “regardless of the recommendation,”.

    The fact that Trump has admitted he was thinking of “this Russia thing” when deciding the pre-emptive move of dismissal of Comey amounts to an obstruction of justice under the 18 U.S. Code § 1503 – Influencing or injuring officer or juror generally https://www.law.cornell.edu/uscode/text/18/1503 and under the 18 U.S. Code § 1505 – Obstruction of proceedings before departments, agencies, and committees https://www.law.cornell.edu/uscode/text/18/1505

    However, there’s a correlation between obstruction of justice and impeachment and in Trump’s case both are political than legal issues: Trump impeachment is not a practical possibility until and unless he becomes a GOP liability. Again, the Justice Department headed by Trump’s fiercest loyalist Jeff Sessions is unlikely to prosecute him for anything.

    Then, coming on the heels of Comey’s dismissal, Trump revealed highly classified information to Sergey V. Lavrov and Sergey Kislyak during their meeting ai the WH where American journalists were barred, but not Russian: https://www.washingtonpost.com/world/national-security/trump-revealed-highly-classified-information-to-russian-foreign-minister-and-ambassador/2017/05/15/530c172a-3960-11e7-9e48-c4f199710b69_story.html?utm_term=.d6f2472d24d1

    Lock his mouth up ?

    P.S. Is nghiencuuquocte’s Editor going to report to Disqus this post as “spam” again?

    • Nghiencuuquocte

      Thank you for sharing your comments with us.
      Please refrain from inserting hyperlinks in your comments, otherwise your comments will be treated as spams by Disqus.

      • Michael H.

        In the interest of the public, the hyperlinks are inserted for the purpose of verification by everyone in order to prove that the facts included in my comments herein are not “alternative facts”. Unless you’re not interest in the truth being verified by the community at large ?

        • Nghiencuuquocte

          The filtering of hyperlinks is mainly for security reasons, as viruses can be spread through malicious links.

          • Michael H.

            I’m not sure if you understand “https” standing for ?

          • Nghiencuuquocte

            Https is just a protocol that signifies to users that it is a secure connection, in which transmitted data is encrypted from end to end. It does not mean that the content that the link displays is safe. This setting applies automatically to all comments, not only yours. What if comments of other people contain malicious links?

          • Michael H.

            Google only recommends website with https, BTW, Cornell University and the Washington Post are trusted sources with https, whereas your website is the unsecured one as recommended by Google !

            You might need to look at your own backyard first before discussing further about security links.

          • Nghiencuuquocte

            We do not need to use https as information on our website is not sensitive, and we have already used two factor authentication for logins. Anyway, you missed our point about the filtering of links in comments.

          • Michael H.

            You still assert that the Cornell University and the Washington Post ‘s links above are malicious links ? I give up to your fallacious argument here.

          • Nghiencuuquocte

            You still don’t understand what I mean? I didn’t say your links are malicious. Disqus just blocks any comment from anyone that has links. Disqus does not know whether a given link is good or bad, so it blocks all. So this is not about you, or Cornell Uni, it’s about the potential harms of links.

          • Michael H.

            “Disqus does not know whether a given link is good or bad, so it blocks all.”

            Disqus is a U.S. tech startup, and yet it “does not know whether a given link is good or bad, so it blocks all”!

            What an unshameful claim! Just like Trump lies.

          • Nghiencuuquocte

            Your comments show that you are ignorant about IT and information security basics. Read more or try to set up a website yourself before you lecture other people about this topic.

          • Michael H.

            Your website is http, which is without “s” (security) and therefore is unsecured and dangerous, because it allows hackers to hack your website and steal your subscribers email address, which in turn allows hackers to target them who may already be expecting to click on links in emails from you.

  • Duy Hà

    Xin kính chào anh chị trong ban biên tập, em nghĩ câu này nên dịch thế này cho xuôi ạ:
    “War is a serious means to a serious end.”
    Chiến tranh là một pương thức cự đoan cho hậu quả nghiêm trọng.

    • Michael H.

      It’s even better to translate like this: “Chiến tranh là một pương thức cực đoan dẫn đến hậu quả nghiêm trọng”.

      A problem with many translations on Nghiên Cứu Quốc Tế is that they’ve been translated words for words, which – at best – resulted in the sense of the English original not being conveyed as a whole, or – at worst – not making sense in Vietnamese which is the mother tongue language of the translators.

  • Michael H.

    Trump’s ambassador to China: The US Senate has just confirmed Trump’s nomination of Iowa Governor Terry Branstad, who has a long-standing relationship with Xi and has twice hosted him in Iowa, for U.S. ambassador to China. Branstad’s tasks will be ranging from the U.S.-China 100-day economic dialogue to tensions over the South China Sea.

    It’s worth noting that on his way back to China after a state visit early last moth to Finland, Xi stopped over to the U.S. to met Trump at Mar-a-Lago. Xi’s informal summit with Trump took place in the context of Trump ending up reaffirmed the One China policy in a phone call with Xi before inviting Xi to visit the U.S. , and of (2) being before his China team was even in place.

    But, interestingly, Mr Le Hong Hiep asserted in his article “The Trump-Xi Strategic Face-Off” on Project Syndicate that : “The FACT that Chinese President Xi Jinping has traveled thousands of miles to meet US President Donald Trump at Mar-a-Lago, rather than receiving Trump in the Forbidden City, suggests that China recognizes its own status as a lesser power vis-à-vis the United States.”.

    PS Awaiting Mr Le Hong Hiep’s scholarly method of suppressing the truth: either reporting to Disqus this post as “SPAM” , or simply “PENDING” his approval.

  • Michael H.

    A US official just announced a FONOP (Freedom of Navigation Operation) was conducted by the Pentagon in the South China Sea. This was the first of such navy patrol under Trump.

  • Michael H.

    Trump is again and again a US disgrace to the world: during the course of his nine-day “America First” foreign trip Trump at one point was caught on camera apparently pushing past the prime minister of Montenegro during the NATO gathering to be at the front for the group photograph.

    What a dumb political clown!