Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Nicolás Maduro tuyên bố không nhận tội đối với các cáo buộc buôn bán ma túy tại một tòa án liên bang ở Manhattan. “Tôi vô tội, tôi không có tội, tôi là một người đàng hoàng, tôi vẫn là tổng thống của đất nước tôi,” nhà độc tài bị lật đổ của Venezuela nói. Vợ ông, Cilia Flores, cũng tuyên bố không nhận tội. Tòa án đã ra lệnh cho cặp đôi phải hầu tòa trở lại vào ngày 17/03. Các lực lượng vũ trang Mỹ đã bắt giữ họ tại thủ đô Caracas của Venezuela vào thứ Bảy.
Delcy Rodríguez chính thức tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời của Venezuela. Trước đó, bà đã khuyến khích Mỹ hợp tác với chính phủ của mình, theo đó đảo ngược các bình luận trước đây của bà rằng sự can thiệp vào Venezuela là một “hành động tàn bạo.” Trong khi đó, Mỹ khẳng định với Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc rằng họ “không chiếm đóng” Venezuela. António Guterres, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, cho biết hành động của Mỹ có nguy cơ làm leo thang bất ổn tại quốc gia này.
Chính quyền Trump cho biết Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đang giảm số lượng vaccines khuyến nghị cho trẻ em từ 17 xuống còn 11 loại. Robert F. Kennedy Jr., Bộ trưởng Y tế hoài nghi vaccine của Mỹ, nói rằng lịch trình cập nhật này phù hợp với “sự đồng thuận quốc tế”; nó gần giống với lịch trình của Đan Mạch. Các tiểu bang, chứ không phải chính quyền liên bang, mới là nơi ra quy định bắt buộc về vaccine, nhưng hướng dẫn của CDC định hình nên chính sách của họ.
Doanh thu tại Foxconn, một nhà sản xuất hàng điện tử Đài Loan, đã tăng trưởng trong quý IV năm 2025, tăng 22% so với năm trước lên mức 82,7 tỷ đô la, nhờ nhu cầu bùng nổ đối với các sản phẩm trí tuệ nhân tạo. Trong khi đó, Nvidia, một công ty của Mỹ, đã tiết lộ chi tiết về “Vera Rubin,” nền tảng tính toán mới cho các trung tâm dữ liệu AI; công ty đang hy vọng xoa dịu những lo ngại về bong bóng AI.
Chrystia Freeland, cựu Bộ trưởng Tài chính Canada, thông báo bà đã chấp nhận công việc mới là cố vấn cho Volodymyr Zelensky. Bà sẽ hỗ trợ Tổng thống Ukraine về các vấn đề kinh tế và sẽ không nhận thù lao. Trước đó, Zelensky nói rằng ông sẽ thay thế người đứng đầu cơ quan an ninh Ukraine. Động thái này là một phần của cuộc cải tổ lớn hơn đối với các vị trí quân sự cấp cao.
Thị trường chứng khoán Mỹ khởi sắc sau khi Maduro bị bắt và Trump hứa hẹn đầu tư mạnh tay vào ngành công nghiệp dầu mỏ đang trì trệ của Venezuela. Chỉ số Dow Jones tăng khoảng 1,2% – đạt mức cao nhất mọi thời đại. Trong khi đó, Reuters đưa tin rằng chính quyền Trump sẽ gặp các giám đốc điều hành của các công ty dầu mỏ Mỹ vào cuối tuần này để thảo luận về việc đẩy mạnh sản xuất tại Venezuela.
Eva Schloss, nhà giáo dục về thảm họa Holocaust và là em kế của Anne Frank, đã qua đời ở tuổi 96. Sinh ra ở Vienna vào năm 1929, bà may mắn sống sót khỏi Trại tập trung Auschwitz và sau đó đồng sáng lập Quỹ Anne Frank Vương quốc Anh vào năm 1991. Bà bắt đầu nói chuyện công khai về trải nghiệm của mình trong Thế chiến II vào cuối thập niên 1980. Vua Charles III gửi lời tri ân, nói rằng bà đã cống hiến phần lớn cuộc đời mình “để vượt qua hận thù và định kiến” trong khi lan tỏa “lòng tốt” và “sự kiên cường.”
Con số trong ngày: 14 gigawatt, là công suất phát điện của Ukraine, giảm từ mức 33,7 gigawatt trước cuộc tấn công của Nga vào năm 2022.
TIÊU ĐIỂM
Tầm nhìn dầu mỏ của Donald Trump đối với Venezuela
Tổng thống Mỹ đã nhanh chóng làm rõ động cơ của mình trong việc bắt giữ Nicolás Maduro, nhà độc tài của Venezuela. “Ngành kinh doanh dầu mỏ ở Venezuela đã lụn bại,” Donald Trump nói sau cuộc đột kích vào ngày 03/01. Các gã khổng lồ dầu khí của nước Mỹ sẽ đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng Venezuela và “bắt đầu kiếm tiền cho đất nước.”
Khả năng quản lý yếu kém đã khiến sản lượng dầu của Venezuela giảm hai phần ba kể từ cuối những năm 2000, xuống còn khoảng 1 triệu thùng một ngày. Theo toan tính của Trump, việc khôi phục công suất nhàn rỗi sẽ giúp Venezuela giàu lên trong khi làm đầy túi tiền của người Mỹ. Tốt hơn nữa, Venezuela đang sở hữu khoảng 300 tỷ thùng dầu – một phần năm trữ lượng thế giới – ngụ ý rằng sản lượng có thể tăng thêm nữa.
Hiện tại, lệnh phong tỏa của Mỹ nhắm vào các lô hàng của Venezuela được vận chuyển bởi các tàu chở dầu bị liệt vào danh sách đen trong tháng 12 đang hạn chế nguồn cung. Để bơm thêm dầu trong tương lai, Venezuela đối mặt với ba vấn đề: nhu cầu cấp thiết về vốn, thiếu hụt lao động, và thị trường toàn cầu đã bão hòa. Lợi nhuận kinh tế mà Trump thu được từ việc tóm Maduro sẽ không quá ngoạn mục cũng chẳng hề nhanh chóng.
Ba trụ cột cho an ninh tương lai của Ukraine
Trong hôm nay, các nhà lãnh đạo của “liên minh những người sẵn sàng” (coalition of the willing) – một nhóm đồng minh của Ukraine, sẽ tập hợp tại Paris dưới sự chủ trì của Tổng thống Emmanuel Macron. Đặc phái viên của Donald Trump, Steve Witkoff, và con rể của tổng thống, Jared Kushner, cũng dự kiến sẽ tham dự. Họ sẽ thống nhất các chi tiết về những đảm bảo an ninh mà Ukraine cần trong trường hợp vẫn khó xảy ra là đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga. Những điều này sẽ dựa trên ba trụ cột: lực lượng Ukraine được trang bị vũ khí tốt, sự triển khai luân phiên của quân đội chủ yếu từ châu Âu (nhưng không phải từ NATO) tại Ukraine, cũng như một phương án “chốt chặn” chưa xác định của Mỹ trong trường hợp Nga gây hấn trở lại.
Hội nghị thượng đỉnh diễn ra vài ngày sau khi Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, bổ nhiệm Kyrylo Budanov, cựu lãnh đạo tình báo quân sự năng nổ và được lòng dân, làm chánh văn phòng của mình. Nó cũng diễn ra sau chiến dịch ngoạn mục của Trump tại Venezuela vào cuối tuần. Mọi lo ngại về cuộc xâm nhập sẽ bị dập tắt. Nhưng thông điệp mà nó gửi đi về tính chính danh của các vùng ảnh hưởng là không có lợi cho đại cuộc của Ukraine.
Bài kiểm tra mang tên Next của nền kinh tế Anh
Next là nhà bán lẻ quần áo lớn nhất tại Anh và được xem là thước đo cho nền kinh tế nước này. Công ty dự kiến sẽ công bố kết quả quý VI vào hôm nay, làm sáng tỏ chi tiêu của người tiêu dùng trong giai đoạn Giáng sinh. Khác với các báo cáo thu nhập thông thường, các tuyên bố của Next nổi tiếng tại Khu Tài chính London vì độ dài của chúng – những báo cáo dài dòng này được viết bởi Lord Wolfson, giám đốc điều hành lâu năm của công ty, người cũng tài trợ cho một giải thưởng kinh tế hàng năm (với phần thưởng 250.000 bảng Anh, tương đương 336.000 đô la, nằm trong số những giải thưởng lớn nhất trong lĩnh vực này). Khi Lord Wolfson cảnh báo về “tăng trưởng thiếu máu” vào tháng 9, ông đã kích hoạt một đợt bán tháo rộng rãi trên khắp lĩnh vực bán lẻ của Anh.
Những lo ngại kéo dài xoay quanh nền kinh tế Anh khiến bản cập nhật từ Next trở nên quan trọng. Trong kết quả trước đó của Next, ông chủ của hãng đã cảnh báo về bốn cơn gió ngược: ít cơ hội việc làm hơn, gánh nặng quy định ngày càng tăng đối với doanh nghiệp, chi tiêu công không bền vững, và gánh nặng thuế cao trong lịch sử. Dù vậy, Next, công ty nổi tiếng là hứa ít làm nhiều, đã mang lại kết quả mạnh mẽ trong suốt cả năm. Lần này kết quả thực tế sẽ được kiểm chứng qua mùa Giáng sinh.
Năm năm kể từ ngày 6/1/2021
Vào ngày 06/01/2021, bị u mê bởi lời nói dối rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã bị đánh cắp, một đám đông đã tấn công tòa nhà Quốc hội Mỹ. Ngay cả những người Cộng hòa cũng lên án Donald Trump, người pha chế “ly cocktail của sự bất bình và dối trá,” thứ đã tiếp thêm can đảm cho đám đông đập phá ngôi nhà của nền dân chủ Mỹ.
Ngay ngày hôm đó, Trump đã bắt tay vào việc biến những kẻ nổi loạn thành nạn nhân, “những người yêu nước tuyệt vời đã bị đối xử tệ bạc và bất công suốt thời gian dài.” Nỗ lực viết lại lịch sử của ông gần như đã hoàn tất. Năm ngoái, ông ân xá cho gần 1.600 kẻ tham gia bạo loạn. Sang năm nay, một tiểu ban quốc hội do Đảng Cộng hòa lãnh đạo, được thành lập vào tháng 9, sẽ đưa ra một báo cáo làm suy yếu nỗ lực trước đó của Quốc hội nhằm buộc tội Trump. Các thành viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện sẽ tổ chức một phiên điều trần vào hôm nay về “chính quyền Trump mất kiểm soát.” Những người ủng hộ Tổng thống sẽ tuần hành tại Washington để tưởng nhớ những nhân vật tham gia bạo loạn bao gồm Ashli Babbitt, người bị cảnh sát bắn chết ngày hôm đó. Ở nước Mỹ ngày nay, quá khứ đã trở thành vấn đề của quan điểm đảng phái.
