Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump cho biết chính quyền Venezuela đã đồng ý xuất khẩu tới 50 triệu thùng dầu thô, trị giá khoảng 3 tỷ USD, sang Mỹ. Ông nói số dầu này sẽ được bán theo giá thị trường “để mang lại lợi ích cho người dân Venezuela và người dân Mỹ.” Tổng thống Mỹ đã đe dọa sẽ can thiệp quân sự nhiều hơn vào Venezuela nếu đất nước ông không được cấp “quyền tiếp cận toàn diện” vào ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia láng giềng.
Nhà Trắng tuyên bố đang xem xét “nhiều phương án” nhằm thâu tóm Greenland và việc sử dụng vũ lực “luôn là một lựa chọn.” Sau khi can thiệp vào Venezuela, chính quyền Trump tiếp tục để mắt đến lãnh thổ tự trị ở Bắc Cực này, vốn thuộc Đan Mạch. Tuyên bố được gửi đến Reuters chỉ vài giờ sau khi các nước châu Âu ủng hộ Thủ tướng Đan Mạch, Mette Frederiksen, trong việc bảo vệ Greenland.
Các đồng minh của Ukraine ký các cam kết bảo đảm an ninh cho nước này trong trường hợp đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga. Anh và Pháp cam kết gửi quân tới Ukraine và thiết lập các “trung tâm quân sự” tại đó nếu lệnh ngừng bắn được thông qua. Jared Kushner, đặc phái viên của Mỹ và là con rể của Trump, cảnh báo rằng hòa bình không được đảm bảo chắc chắn, nhưng “sẽ là bất khả thi” nếu thiếu các thỏa thuận mới nhất này.
Bộ Ngoại giao Nhật Bản yêu cầu Trung Quốc bãi bỏ lệnh cấm xuất khẩu các mặt hàng “lưỡng dụng” sang nước này. Lệnh cấm ảnh hưởng đến các hàng hóa và công nghệ có ứng dụng trong cả thương mại và quân sự, thậm chí là cả một số loại đất hiếm nhất định. Khi công bố lệnh cấm, Bộ Thương mại Trung Quốc đã viện dẫn những “phát ngôn sai lệch” của Takaichi Sanae. Hồi tháng 11, Thủ tướng Nhật Bản từng nói rằng một cuộc tấn công vào Đài Loan có thể kích hoạt phản ứng quân sự từ đất nước bà.
Sáu người thiệt mạng và hàng trăm chuyến bay bị hủy sau khi một đợt rét đậm từ Bắc Cực bao trùm châu Âu. Hàng ngàn người bị mắc kẹt tại các sân bay ở Paris và Amsterdam. KLM, một hãng hàng không Pháp-Hà Lan, cảnh báo nguy cơ cạn kiệt dung dịch phá băng tại Sân bay Schiphol ở Amsterdam. Tại Anh, nhiệt độ giảm sâu xuống mức thấp nhất là -12,5°C. Tình trạng gián đoạn dự kiến sẽ tiếp diễn trong hôm nay.
Lực lượng an ninh sử dụng hơi cay để giải tán người biểu tình tại khu chợ Grand Bazaar ở Tehran, trong lúc tình trạng bất ổn tiếp tục sục sôi ở Iran. Theo thông tin từ các nhóm nhân quyền, kể từ khi các cuộc biểu tình do nền kinh tế kiệt quệ và đồng tiền mất giá tự do bắt đầu vào ngày 28/12, hơn 25 người đã thiệt mạng và hơn 1.000 người bị bắt. Đây là làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ năm 2022, khi Iran chao đảo bởi sự phẫn nộ của công chúng.
Meta tuyên bố hoãn ra mắt kính thông minh Ray-Ban Display phiên bản mới nhất ở bên ngoài nước Mỹ, viện dẫn lý do danh sách chờ trong nước đang bị quá tải bởi sự quan tâm “choáng ngợp” và lượng hàng trong kho “cực kỳ có hạn.” Công ty công nghệ Mỹ này đã phát triển một số loại kính AI hợp tác với EssilorLuxottica, gã khổng lồ kính mắt sở hữu thương hiệu Ray-Ban. Mẫu mới nhất, ra mắt vào tháng 9, bao gồm các tính năng như máy nhắc chữ tích hợp.
Con số trong ngày: 3,7 triệu, là số lượng thanh niên Trung Quốc tham dự kỳ thi công chức hàng năm vào tháng 11, một mức kỷ lục.
TIÊU ĐIỂM
Liệu Greenland có phải là mục tiêu tiếp theo?
Donald Trump từ lâu đã để mắt đến Greenland. Chỉ một ngày sau khi bắt được Nicolás Maduro, nhà lãnh đạo của Venezuela, Tổng thống Mỹ nói với các phóng viên: “chúng ta cần Greenland, nhìn từ quan điểm an ninh quốc gia.” Hôm thứ Hai, Stephen Miller, trợ lý tổng thống đầy quyền lực, khẳng định “lập trường chính thức” của chính phủ là “Greenland nên thuộc về Mỹ.” Một năm trước, những lời đe dọa của Trump đối với lãnh thổ tự trị ở Bắc Cực thuộc Đan Mạch này chủ yếu chỉ dẫn đến sự chế giễu trong giới lãnh đạo châu Âu. Nhưng giờ đây, họ đang xem xét những lời đó một cách nghiêm túc.
Việc sáp nhập hoàn toàn vẫn khó xảy ra. Nhưng Trump dường như quyết tâm tăng cường ảnh hưởng của Mỹ đối với Greenland trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc. Để đạt được mục đích đó, chính quyền của ông nhắm đến việc nuôi dưỡng các thành phần trong phong trào kêu gọi độc lập cho Greenland và làm sâu sắc thêm sự chia rẽ với chính phủ Đan Mạch. CIA và Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) được cho là đã được giao nhiệm vụ xác định những người dân địa phương có cảm tình với Mỹ. Hơn nữa, chính quyền dường như đang cố gắng đạt được thỏa thuận trực tiếp với người dân Greenland để làm giàu cho họ – thậm chí có thể hoàn toàn bỏ qua những người Đan Mạch “phiền toái.”
Trung Quốc và Hàn Quốc tìm kiếm tiếng nói chung
Tổng thống Hàn Quốc, Lee Jae Myung, đang chuẩn bị kết thúc chuyến thăm đầu tiên của một nhà lãnh đạo Hàn Quốc tới Trung Quốc kể từ năm 2019. Lee, nhà lãnh đạo cấp tiến vừa nhậm chức vào năm ngoái, đã dẫn đầu một phái đoàn gồm các lãnh đạo doanh nghiệp đến Trung Quốc và nói về một “giai đoạn mới” trong quan hệ song phương. Ông hy vọng khôi phục quan hệ thương mại và tranh thủ sự giúp đỡ của Trung Quốc trong việc tiếp cận Triều Tiên. Về phần mình, Trung Quốc nhìn thấy cơ hội để nới lỏng mối dây liên kết của Hàn Quốc với Mỹ cũng như với Nhật Bản.
Chuyến thăm – bắt đầu bằng cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào thứ Hai – đã tạo ra những bức ảnh selfie tươi tắn và các thỏa thuận hợp tác về công nghệ và giao thông. Nhưng đằng sau những nụ cười, sự căng thẳng vẫn còn đó. Trung Quốc vẫn chưa thừa nhận, chứ chưa nói đến việc dỡ bỏ, lệnh cấm không chính thức đối với các sản phẩm văn hóa Hàn Quốc mà họ áp đặt vào năm 2016, sau cuộc tranh cãi về hệ thống phòng thủ tên lửa tại Hàn Quốc. Các quan chức Seoul cũng bày tỏ sự thất vọng trước sự bành trướng của Trung Quốc quanh khu vực hàng hải được quản lý chung giữa hai nước.
Đợt ‘tỉnh rượu’ của thị trường đồ uống Mỹ
Constellation Brands, một công ty đồ uống có cồn của Mỹ và là nhà nhập khẩu bia lớn nhất nước này, sẽ báo cáo thu nhập quý III vào hôm nay. Năm 2025, giá cổ phiếu của công ty đã giảm 38% do có nhiều người bỏ rượu hơn và do các mức thuế quan của chính quyền Trump đã bóp nghẹt biên lợi nhuận. Cuộc trấn áp người nhập cư của Trump càng góp phần xua đuổi các khách hàng gốc Tây Ban Nha (Hispanic), vốn là những người mua lớn của các thương hiệu Corona và Modelo; các nhà phân tích cho biết một số người trong số họ ngại xuất trình giấy tờ tùy thân tại các cửa hàng rượu.
Các nhà phân tích dự đoán Constellation sẽ báo cáo doanh thu 2,2 tỷ USD, giảm 11,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, vẫn có những điểm sáng. Giá cổ phiếu của công ty đã tăng nhẹ sau kết quả tốt hơn mong đợi trong quý II. Công ty cũng đầu tư vào năng lực sản xuất bia cao cấp và tái cơ cấu bộ phận rượu vang và rượu mạnh để ưu tiên các sản phẩm đắt tiền hơn – như rượu vang Kim Crawford, loại Sauvignon Blanc bán chạy nhất tại Mỹ – thay vì các thương hiệu tầm trung. Các nhà đầu tư tin rằng doanh số bán hàng sẽ chững lại và biên lợi nhuận thấp trong quý III, nhưng có thể có nhiều điều đáng mừng hơn trong những tháng tới.
Một năm sau thảm họa cháy rừng ở LA
Những cơn bão lửa bao trùm nhiều phần của Quận Los Angeles ngày này một năm trước là một trong những đám cháy gây thiệt hại nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Chúng đã giết chết ít nhất 31 người và phá hủy hơn 16.000 tòa nhà. Công cuộc phục hồi của Los Angeles chỉ mới bắt đầu.
Nhiều người sống sót vẫn không có tiền để xây lại nhà. Một số đang đấu tranh với các hãng bảo hiểm hoặc cầu nguyện để nhận được tiền bồi thường từ công ty điện lực đã gây ra một trong những vụ cháy. Chỉ mới có 15% số tòa nhà bị phá hủy được phê duyệt giấy phép xây dựng lại. Các kiến trúc sư kỳ vọng một sự bùng nổ trong ngành xây dựng bắt đầu vào mùa xuân. Đó không hẳn là tin tốt trọn vẹn. Ngày càng có nhiều người chuyển đến những nơi dễ xảy ra cháy và cháy rừng cũng trở nên phổ biến hơn. Một số người dân Los Angeles xem các vụ cháy ở LA như một sự kiện hiếm gặp. Nhưng thật ra, chúng giống như một lời cảnh báo.
Triều đại Giáo hoàng Leo thực sự bắt đầu
Vào hôm nay, Giáo hoàng Leo XIV sẽ khai mạc cuộc họp hai ngày của các hồng y tại Vatican, sự kiện được cho là khởi đầu chính thức cho triều đại giáo hoàng của Ngài. Hơn 200 giáo sĩ cấp cao dự kiến sẽ tham dự “công nghị hồng y bất thường” này.
Các hội nghị kiểu như vậy thường giải quyết “những nhu cầu cụ thể của Giáo hội hoặc các vấn đề đặc biệt nghiêm trọng.” Bằng việc triệu tập hội nghị, Đức Leo đã đáp lại lời chỉ trích của các hồng y dưới thời người tiền nhiệm Francis. Họ lẽ ra phải là cố vấn của Giáo hoàng. Nhưng thay vì nghe theo sự hướng dẫn của họ, họ phàn nàn rằng Đức Francis chỉ nghe theo một số ít cố vấn hoặc hành động theo bản năng của chính mình.
Vị Giáo hoàng người Mỹ cho đến nay chỉ thực hiện một cuộc bổ nhiệm quan trọng ở Vatican và chuyến đi nước ngoài duy nhất của Ngài đã được lên kế hoạch từ trước khi Ngài đắc cử. Ngài hầu như cũng không thay đổi lộ trình do Đức Francis đề ra. Cuộc họp tuần này sẽ giúp Ngài định hình một chương trình nghị sự của riêng mình.
