Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
María Corina Machado, lãnh đạo phe đối lập Venezuela, đã trao tặng huy chương giải Nobel Hòa bình của bà cho Donald Trump trong một cuộc gặp tại Nhà Trắng, nhưng cuối cùng vẫn phải rời đi mà không thuyết phục được Tổng thống Mỹ ủng hộ bà trở thành lãnh đạo đất nước. Machado nói món quà này ghi nhận “cam kết của Trump đối với sự tự do của chúng tôi.” Tuy nhiên, Trump tuyên bố rằng Machado, người vốn rất nổi tiếng ở Venezuela, lại “không có sự ủng hộ nào” tại đó.
Mỹ đồng ý áp trần thuế quan 15% đối với hàng nhập khẩu từ Đài Loan để đổi lấy việc các nhà sản xuất chip của hòn đảo này (bao gồm cả tập đoàn lớn nhất thế giới TSMC) đầu tư 500 tỷ USD vào các hoạt động tại Mỹ. Chính quyền Trump đã đồng ý giảm mức thuế từ 20% xuống ngang bằng mức áp dụng cho Hàn Quốc và Nhật Bản. Bộ Thương mại Mỹ cho biết thỏa thuận này sẽ dẫn đến một cuộc “hồi hương ồ ạt” của ngành sản xuất chip về lại nước Mỹ.
Netflix ký thỏa thuận để trở thành đối tác phát trực tuyến độc quyền cho các bộ phim do Sony Pictures Entertainment sản xuất. Theo thỏa thuận này, Netflix sẽ nắm bản quyền các phim của Sony trong 18 tháng đầu tiên sau khi phim chiếu rạp. Hai bên không tiết lộ giá trị của thương vụ này. Thông báo được đưa ra trong bối cảnh Netflix đang thúc đẩy việc mua lại Warner Bros Discovery, một hãng phim lớn khác.
Thủ tướng Đan Mạch, Mette Frederiksen, tuyên bố việc phòng thủ Greenland là “mối lo chung” của NATO. Cùng lúc đó, quân đội do một số thành viên châu Âu trong liên minh gửi đến đã bắt đầu đặt chân lên hòn đảo. Các nhà lãnh đạo hy vọng sẽ ngăn cản Trump xâm lược vùng lãnh thổ này, vốn thuộc về Đan Mạch. Cuộc gặp giữa các quan chức cấp cao của Đan Mạch, Greenland, và Mỹ vào thứ Tư đã thất bại trong việc giải quyết căng thẳng.
Robert Jenrick, người từng là một trong những thành viên nổi bật nhất của Đảng Bảo thủ đối lập tại Anh, đã quyết định chuyển sang Đảng Cải cách nước Anh, đảng cánh hữu dân túy của Nigel Farage. Trước đó, lãnh đạo Đảng Bảo thủ Kemi Badenoch sa thải Jenrick sau khi phát hiện bằng chứng về kế hoạch “đào tẩu” của ông. Đây là một đòn giáng mạnh nữa vào Đảng Bảo thủ; hôm thứ Hai, Nadhim Zahawi, cựu Bộ trưởng Tài chính của đảng này, cũng đã chuyển lòng trung thành sang Đảng Cải cách, vốn đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò ý kiến.
Trump đe dọa kích hoạt Đạo luật Chống Nổi dậy (Insurrection Act) – cho phép tổng thống triển khai quân đội để trấn áp các cuộc nổi dậy vũ trang – nhằm dập tắt tình trạng bất ổn ở Minnesota. Thành phố Minneapolis đã bị nhấn chìm trong làn sóng biểu tình gần như liên tục kể từ khi một đặc vụ thuộc Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) bắn chết Renee Nicole Good vào ngày 07/01. Jacob Frey, thị trưởng thành phố, nói rằng tình hình hiện tại “không thể kéo dài thêm nữa.”
Hiệp hội công nghiệp ghi âm Thụy Điển (IFPI) đã cấm bài hát “I know, You’re Not Mine” khỏi các bảng xếp hạng quốc gia sau khi một cuộc điều tra tiết lộ rằng bản ballad dân gian này được tạo ra bởi AI. Team Jacub, nhóm sản xuất đứng sau bài hát, khăng khăng rằng “quy trình sáng tạo do con người kiểm soát” và họ chỉ sử dụng AI như một “công cụ.” Bài hát này đã được phát trực tuyến hàng triệu lần và đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc Thụy Điển.
Con số trong ngày: 5 tỷ USD, là tổng giá trị doanh thu từ món bánh mì vòng (bagel) trong năm 2025.
TIÊU ĐIỂM
Canada xích lại gần Trung Quốc
Thủ tướng Canada, Mark Carney, đã bắt đầu cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh trong hôm nay. Người dân Canada đang hy vọng vào một bước đột phá. Các mức thuế của Trung Quốc, được đưa ra vào năm ngoái để trả đũa thuế quan năm 2024 của Canada đối với xe điện Trung Quốc, đã và đang làm tê liệt nhiều phần của ngành nông nghiệp Canada. Anita Anand, Ngoại trưởng Canada, ẩn ý rằng các cuộc thảo luận nhằm nới lỏng thuế quan – bao gồm mức thuế 100% đối với dầu hạt cải và 25% đối với hải sản – cho đến nay vẫn diễn ra hiệu quả.
Trong bài phát biểu khai mạc, Tập lưu ý rằng Carney là lãnh đạo Canada đầu tiên đến thăm Bắc Kinh kể từ năm 2017. Chuyến đi này có thể giúp làm tan băng quan hệ lạnh nhạt giữa hai nước. Cuộc thương chiến của Donald Trump chống lại người hàng xóm phía bắc đã thúc đẩy Carney đa dạng hóa thương mại của Canada ra khỏi Mỹ. Canada đang muốn tăng gấp đôi lượng xuất khẩu sang các thị trường ngoài Mỹ trong thập kỷ tới. Để làm được điều đó mà không chọc giận Trump – trong khi vẫn phải ve vãn đối thủ siêu cường của ông là Tập – sẽ đòi hỏi một màn ‘đi dây’ ngoại giao đầy mạo hiểm.
Căng thẳng về vấn đề Gaza thử thách quan hệ Mỹ-Israel
Tuần này, các chính trị gia và nhà hoạt động đang đổ về Miami để tham dự một trong những cuộc tụ họp ủng hộ Israel lớn nhất tại Mỹ. Hội đồng Mỹ-Israel, một tổ chức phi lợi nhuận, đang tổ chức hội nghị thượng đỉnh thường niên lần thứ mười. Kể từ khi cuộc chiến ở Gaza nổ ra vào năm 2023, nhóm này đã tăng cường các hoạt động vận động hành lang, bảo vệ sinh viên theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái trong các trường đại học, và tích cực hơn trong việc vận động Quốc hội Mỹ ủng hộ Israel. Diễn giả hàng đầu năm nay sẽ là Miriam Adelson, một nhà từ thiện người Do Thái và cũng là nhà tài trợ hào phóng thứ ba cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Donald Trump.
Sự ủng hộ dành cho Israel từ lâu đã là điều hiển nhiên trong chính trị Mỹ, nhưng tâm trạng hiện đã đổi thay. Trong nội bộ Đảng Cộng hòa, các tranh cãi xoay quanh sự hỗ trợ của Washington dành cho nhà nước Do Thái đã châm ngòi cho những cuộc đấu đá nội bộ gay gắt. Lệnh ngừng bắn ở Gaza giúp làm dịu bớt một số căng thẳng, nhưng phe quay lưng lại với Israel dường như không có dấu hiệu lùi bước. Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu, dường như đã nắm bắt được tình hình: tuần trước ông nói với Economist rằng đất nước ông sẽ “giảm dần” sự phụ thuộc vào viện trợ quân sự của Mỹ trong thập kỷ tới.
Kinh tế Đức có dấu hiệu hồi sinh
Hôm nay, Destatis, cơ quan thống kê của Đức, sẽ công bố số liệu lạm phát tháng 12. Theo cơ quan này, các ước tính được đưa ra trong tháng cho thấy lạm phát hàng năm tiếp tục giảm xuống còn 1,8% trong tháng 12, từ mức 2,3% của tháng 11. Sự hạ nhiệt chủ yếu là do giá thực phẩm và năng lượng giảm. Tuy nhiên, giá dịch vụ vẫn tiếp tục tăng.
Nền kinh tế lớn nhất châu Âu dường như đang vượt qua giai đoạn khó khăn. Theo số liệu công bố hôm qua, sau hai năm suy giảm, GDP của Đức đã tăng 0,2% vào năm ngoái. Gói kích thích tài khóa khổng lồ của chính phủ – tập trung vào đầu tư cơ sở hạ tầng và quốc phòng – cuối cùng cũng đang phát huy tác dụng. Đây là tin tốt cho Thủ tướng Friedrich Merz trước thềm 5 cuộc bầu cử cấp bang trong năm nay. Nhưng 2 trong số các cuộc bầu cử này diễn ra ở các bang miền đông nước Đức, nơi đảng cánh hữu dân túy Lựa chọn thay thế cho nước Đức (AfD) – vốn đang dẫn đầu các cuộc thăm dò – có thể giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bang lần đầu tiên. Tóm lại, sự phục hồi kinh tế có lẽ chưa đủ để ngăn chặn sự trỗi dậy của AfD.
