Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Thị trường chứng khoán sụt giảm khi Donald Trump tuyên bố rằng kế hoạch thâu tóm Greenland của ông là “không có đường lui.” Khi nỗi lo về một thương chiến dâng cao, cả ba chỉ số chính của Phố Wall đều ghi nhận mức bán tháo mạnh nhất kể từ tháng 10. Đồng đô la giảm giá so với hầu hết các đồng tiền lớn khác, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc tăng vọt. Các sàn giao dịch châu Á cũng trượt dốc trong phiên sáng nay. Trump đã đe dọa áp thuế 10% lên tám quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch của ông.
Trong một cuộc họp báo lan man kéo dài hai giờ, Trump nhắc lại rằng Mỹ cần Greenland vì lý do “an ninh.” Khi được hỏi ông sẵn sàng đi xa đến đâu để đạt được lãnh thổ này, ông nói “rồi các vị sẽ biết.” Trước đó, các nhà lãnh đạo tụ họp tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos đã chỉ trích thói bắt nạt của Mỹ. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố châu Âu sẽ không “thụ động chấp nhận luật của kẻ mạnh.”
Ủy ban Châu Âu đề xuất tăng cường Đạo luật An ninh mạng để chống lại các cuộc tấn công “hàng ngày” của “các nhóm tội phạm và nhà nước tinh vi” nhắm vào các thể chế dân chủ. Các biện pháp sẽ bao gồm việc loại bỏ những nhà cung cấp “rủi ro cao” từ nước thứ ba khỏi chuỗi cung ứng. Huawei – nhà sản xuất thiết bị viễn thông thường xuyên phải phủ nhận cáo buộc làm gián điệp cho Trung Quốc – cho biết việc loại trừ các công ty chỉ vì xuất xứ quốc gia của họ vi phạm “các nguyên tắc pháp lý cơ bản.”
Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) kháng cáo phán quyết của tòa án bác bỏ vụ kiện chống độc quyền đình đám chống lại Meta hồi tháng 11. FTC khăng khăng rằng việc gã khổng lồ công nghệ này mua lại Instagram vào năm 2012 và WhatsApp vào năm 2014, với giá lần lượt là 1 tỷ đô la và 19 tỷ đô la, đã dẫn đến việc họ nắm giữ thế độc quyền bất hợp pháp. Dù mạng xã hội có vô số vấn đề, nhưng thiếu sự cạnh tranh không nằm trong số đó.
Netflix báo cáo doanh thu hơn 12 tỷ đô la trong quý IV – tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn mức các nhà phân tích mong đợi. Gã khổng lồ phát trực tuyến hiện có hơn 325 triệu thuê bao trả phí. Trước đó, Netflix đã sửa đổi đề nghị mua lại Warner Bros Discovery (vốn gồm tiền mặt và cổ phiếu), chuyển sang đề nghị trả 83 tỷ đô la hoàn toàn bằng tiền mặt, nhằm nỗ lực đánh bật lời đề nghị từ đối thủ Paramount.
Mười quốc gia được cho là đã đăng ký tham gia “Hội đồng Hòa bình” của Trump dành cho Gaza, cùng một số nước khác đang xem xét lời mời. Chỉ có UAE, Belarus, Morocco, Hungary, và Canada là công khai cam kết tham gia tổ chức này để giám sát quá trình chuyển tiếp tại dải Gaza. Tuy nhiên, Canada đã chần chừ trước khoản phí 1 tỷ đô la được yêu cầu để biến tư cách thành viên ba năm thành vĩnh viễn. Tổng thống Nga, Vladimir Putin, cũng đang cân nhắc lời mời được gửi đến mình.
Chính phủ Anh bật đèn xanh cho kế hoạch xây dựng khu phức hợp đại sứ quán khổng lồ của Trung Quốc tại London. Giấy phép đã bị trì hoãn nhiều năm do các lo ngại về an ninh. Những người chỉ trích kế hoạch này cho rằng quy mô và vị trí gần trung tâm tài chính của Anh có thể tạo điều kiện cho hoạt động gián điệp. Một thành viên Đảng Bảo thủ đối lập đã than phiền về “hành động hèn nhát đáng hổ thẹn” của chính phủ Công Đảng.
Con số trong ngày: 6.500 SGD (5.050 USD), là chi phí tham dự một khóa học chuyên nghiệp tại SM Universe, một học viện đào tạo K-pop mới ở Singapore.
TIÊU ĐIỂM
Nỗi khiếp sợ Trump tại Davos
“Đây sẽ là một kỳ Davos rất thú vị,” Tổng thống Donald Trump dự đoán trước chuyến đi tới Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Thụy Sĩ. Khi Tổng thống Mỹ phát biểu vào hôm nay, khán giả chắc chắn sẽ dõi theo xem ông định đảo lộn trật tự toàn cầu đến mức nào.
Trong những ngày gần đây, Trump đã hả hê chế nhạo những người bàng hoàng trước kế hoạch sáp nhập Greenland của ông và thổi bùng nỗi sợ về một cuộc thương chiến leo thang. Ông đăng các tin nhắn riêng từ các nhà lãnh đạo bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron; chia sẻ một bức ảnh chế vẽ Greenland, Canada, và Venezuela trong màu cờ Mỹ; và chỉ trích Anh vì trao trả quyền kiểm soát Quần đảo Chagos cho Mauritius. Ông cũng đe dọa sẽ đánh thuế rượu vang Pháp 200% nếu Macron từ chối tham gia “Hội đồng Hòa bình” về Gaza.
Thị trường chứng khoán, trái phiếu kho bạc, và đồng đô la đều sụt giảm. Về phần mình, Mark Carney, Thủ tướng Canada, xem hành vi của Trump là dấu hiệu cho thấy chủ nghĩa đa phương dựa trên luật lệ thực sự đã chấm dứt. “Trật tự cũ sẽ không quay lại đâu,” ông nói tại Davos.
Liệu NATO có thể đoàn kết?
Tư lệnh Tối cao của NATO, vị trí luôn thuộc về một sĩ quan Mỹ, vốn đã nắm giữ một trọng trách lớn ngay cả trong thời bình – họ điều phối phản ứng của liên minh trước bất kỳ tình huống khẩn cấp hoặc mối đe dọa nào từ bên ngoài. Tướng Alexus Grynkewich, người nhậm chức vào tháng 7 năm ngoái, hiện đang ở vào một vị thế chẳng ai muốn là phải đối mặt cả với một cuộc khủng hoảng nội bộ.
Hôm nay, khi Tướng Grynkewich tham gia cùng các chỉ huy quân sự NATO khác tại Brussels trong một cuộc họp định kỳ ba lần một năm, vấn đề nhạy cảm bao trùm hội nghị sẽ là sự phẫn nộ gây ra bởi Tổng thống Donald Trump, tổng tư lệnh của chính Grynkewich. Khả năng bảo vệ các thành viên của NATO dựa trên nguyên tắc phòng thủ tập thể. Điều đó có nghĩa là nó phụ thuộc vào việc giữ chân Mỹ – quốc gia có lực lượng vũ trang mạnh nhất – ở lại cùng phe. Nhưng những lời đe dọa của Trump về việc chiếm quyền kiểm soát Greenland, một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, đã khiến các nhà lãnh đạo châu Âu tức giận đến mức một số người dường như sẵn sàng từ bỏ chính sách xoa dịu Mỹ, vốn được áp dụng gần đây để đổi lấy sự hỗ trợ liên tục tại Ukraine. Sự rạn nứt này đang đe dọa nền móng của liên minh.
Bài kiểm tra tính độc lập của Fed
Tuần trước, chính quyền Trump đã mở một cuộc điều tra hình sự nhắm vào Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), cáo buộc ông lừa dối Quốc hội về việc cải tạo trụ sở của Fed. Sang hôm nay, Powell sẽ dự khán các phiên tranh tụng tại Tối cao Pháp viện trong lúc tòa xem xét số phận của Lisa Cook, một thống đốc Fed khác đang gặp rắc rối.
Vụ Trump kiện Cook bắt đầu vào tháng 8, khi Tổng thống cố gắng sa thải bà vì cáo buộc gian lận thế chấp, những cáo buộc mà bà bác bỏ là “mong manh vô căn cứ.” Chưa từng có Tổng thống nào cố gắng sa thải một thành viên của hội đồng thiết lập lãi suất thuộc Ngân hàng Trung ương độc lập, và việc này được cho là rất khó thực hiện – Tổng thống phải có “lý do chính đáng.” Các luật sư của Cook sẽ lập luận rằng nỗ lực của Trump không đáp ứng tiêu chuẩn đó; còn chính quyền sẽ phản bác rằng ông hành động “hoàn toàn trong thẩm quyền của mình.” Cook đã cảnh báo rằng, nếu tòa án đứng về phía Trump, các thống đốc Fed sẽ có thể bị bãi nhiệm bất cứ khi nào phán quyết chính sách của họ làm phật ý Tổng thống.
Tiến trình giảm lạm phát của Anh chững lại
Dữ liệu được công bố trong hôm nay có thể sẽ cho thấy tiến trình hạ nhiệt lạm phát của Anh đã chững lại trong tháng 12. Tăng trưởng giá tiêu dùng hàng năm giảm xuống 3,2% trong tháng 11, thấp hơn mức đỉnh mùa hè là 3,8%. Nhưng thuế thuốc lá cao hơn, vé máy bay đắt đỏ hơn, và sự kết thúc của các đợt giảm giá Black Friday dự kiến đã đẩy lạm phát tăng trở lại mức 3,3% vào tháng trước.
Điều đó sẽ khiến các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Trung ương Anh có lý do để thận trọng trong cuộc họp vào ngày 05/02 tới. Sau khi cắt giảm lãi suất chính trong tháng 12 từ 4% xuống 3,75%, các quan chức có thể muốn có thêm thời gian để đánh giá tác động của đợt cắt giảm đó trước khi đưa ra động thái tiếp theo. Nhưng bất kỳ quyết định tạm dừng nào cũng khó kéo dài. Ngân hàng kỳ vọng lạm phát sẽ giảm xuống gần với mục tiêu 2% vào quý II, nhờ giá năng lượng thấp hơn. Trong khi đó, thị trường lao động đang hạ nhiệt được kỳ vọng sẽ giảm bớt áp lực lên tiền lương, củng cố thêm lý do cho các đợt cắt giảm lãi suất tiếp theo vào cuối năm.
Triển vọng kinh tế bất định của Hong Kong
Hội nghị Tương lai Kinh tế Hong Kong, một sự kiện chỉ dành cho khách mời do Đại học Hong Kong tổ chức, đã khai mạc vào hôm nay. Các học giả, lãnh đạo doanh nghiệp, và nhà hoạch định chính sách sẽ xem đây là cơ hội để dự đoán tương lai. Nhưng tương lai mà họ nhìn thấy sẽ đan xen nhiều gam màu.
Có nhiều dấu hiệu tích cực. Nền kinh tế đang phục hồi sau đợt suy thoái kéo dài do lệnh phong tỏa Covid suốt nhiều năm và các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ lan rộng năm 2019, vốn dẫn đến một cuộc trấn áp chính trị. Kinh tế đã tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2023 trong quý III năm 2025; tăng trưởng cả năm dự kiến đạt 3,2%. Thành phố này là địa điểm IPO hàng đầu thế giới vào năm 2025, huy động được hơn 285 tỷ đô la Hong Kong (36 tỷ USD) từ 119 đợt niêm yết. Số lượng khách du lịch tăng 12% so với năm 2024, lên gần 50 triệu người. Và xuất khẩu cũng cho thấy sức mạnh bất ngờ nhờ nhu cầu bền bỉ đối với các sản phẩm điện tử.
Tuy nhiên, sự phục hồi diễn ra với hai tốc độ khác nhau. Sự sụt giảm kéo dài của bất động sản thương mại, môi trường thương mại toàn cầu bất định, và chi tiêu tiêu dùng yếu đang kìm hãm sự hồi sinh của Hong Kong. Các gói kích thích của chính phủ có thể cung cấp sự hỗ trợ khiêm tốn, nhưng tăng trưởng bền vững đòi hỏi khôi phục cầu tư nhân. Tóm lại thì Hong Kong vẫn chưa thực sự thoát khỏi khó khăn.
