Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
ByteDance chốt xong thỏa thuận cho phép TikTok, ứng dụng video ngắn của họ, tiếp tục hoạt động tại Mỹ. Công ty Trung Quốc dự kiến nắm giữ cổ phần thiểu số trong một liên doanh mới chịu trách nhiệm vận hành các hoạt động tại Mỹ. Thực thể này sẽ được quản lý bởi các đồng minh của Donald Trump và sẽ giám sát việc đào tạo lại thuật toán của TikTok bằng dữ liệu của người Mỹ. Bất chấp các biện pháp bảo vệ – nhằm ngăn chặn sự thao túng từ nước ngoài – ứng dụng này vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Donald Trump đệ đơn kiện JPMorgan Chase và ông chủ của ngân hàng này, Jamie Dimon. Tổng thống cáo buộc ngân hàng đã cắt đứt quan hệ với ông vì lý do chính trị, đồng thời đòi bồi thường ít nhất 5 tỷ đô la. JPMorgan tuyên bố họ đóng tài khoản chỉ để quản lý rủi ro pháp lý và quy định. Động thái này tiếp nối chiến dịch rộng lớn hơn của Trump nhằm chống lại cái mà ông gọi là hành vi “ngừng cung cấp dịch vụ ngân hàng” (debanking) có động cơ chính trị.
Mỹ công bố các kế hoạch cho một “Gaza Mới.” Theo kế hoạch này, khoảng 30 tỷ đô la sẽ được đầu tư để xây dựng các tòa nhà chọc trời, khu liên hợp công nghiệp, và trung tâm dữ liệu. Thông báo được đưa ra trong lễ thành lập “Ủy ban Hòa bình” của Trump, đơn vị dự kiến sẽ giám sát lệnh ngừng bắn và công cuộc tái thiết hậu chiến tại Gaza. Hơn 20 quốc gia, bao gồm Ả Rập Saudi, Hungary, và Argentina, đã tham gia ủy ban. Đáng chú ý, các nhà lãnh đạo Tây Âu hoàn toàn vắng mặt.
Quốc hội Venezuela ủng hộ một dự luật mở cửa ngành dầu khí cho các công ty trong và ngoài nước. Nếu văn bản được thông qua trong cuộc bỏ phiếu thứ hai, các công ty tư nhân sẽ được phép toàn quyền vận hành các mỏ dầu và thu lợi nhuận từ xuất khẩu, đồng thời trả phí nhượng quyền cho nhà nước. Việc các ông lớn dầu khí có muốn đầu tư vào lĩnh vực đang thoát khỏi hai thập kỷ kiểm soát của nhà nước này hay không lại là một vấn đề khác.
Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine, Nga, và Mỹ sẽ tổ chức các cuộc đàm phán ba bên vào hôm nay tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tổng thống Ukraine nói rằng cuộc thảo luận sẽ “xoay quanh vấn đề lãnh thổ.” Nga muốn kiểm soát toàn bộ vùng Donetsk ở miền đông Ukraine, điều mà Zelensky đã phản đối. Ông cũng cho biết cuộc gặp của mình với Trump tại Davos diễn ra “hiệu quả,” viện dẫn những tiến triển về hệ thống phòng không.
Paramount gia hạn hạn chót đến ngày 20/02 để Warner Bros Discovery chấp nhận lời đề nghị mua lại trị giá 108 tỷ đô la, lẽ ra đã hết hạn vào thứ Tư vừa qua. Warner, bên đã từ chối đề xuất của Paramount, cho biết họ vẫn ưu tiên thỏa thuận sáp nhập “vượt trội” với Netflix hơn. Để tiếp tục ngăn chặn Paramount, trong tuần này, Netflix đã chuyển lời đề nghị trị giá 83 tỷ đô la cho hãng phim Hollywood này sang hình thức thanh toán hoàn toàn bằng tiền mặt.
“Sinners” dẫn đầu các đề cử Oscar năm nay. Bộ phim ma cà rồng lấy bối cảnh thời kỳ tách biệt chủng tộc (segregation) đã được đề cử cho kỷ lục 16 giải thưởng, và là ứng viên nổi bật cho giải Phim hay nhất. Michael B. Jordan nhận được đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn cặp song sinh trong phim, còn Ryan Coogler được đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất. Các ứng viên khác cho giải Phim hay nhất bao gồm “One Battle After Another,” “Frankenstein,” và “Hamnet.”
Con số trong ngày: 700 triệu đô la, là khoản tiền hàng năm Đan Mạch gửi cho chính quyền Greenland – chiếm khoảng một phần năm GDP của hòn đảo.
TIÊU ĐIỂM
Các ông trùm dầu mỏ bắt đầu để mắt đến Venezuela
Sau khi lính Mỹ bắt giữ nhà độc tài Venezuela, Nicolás Maduro, vào ngày 03/01, Donald Trump đã hứa hẹn một mỏ vàng cho các tập đoàn dầu khí lớn (Big Oil). Các công ty Mỹ sẽ “chi hàng tỷ đô la và bắt đầu kiếm tiền cho đất nước,” ông nói. Cho đến nay, các hãng dầu lớn vẫn tỏ ra ngần ngại. Ông chủ của ExxonMobil gọi Venezuela là nơi “không thể đầu tư,” bất chấp trữ lượng dầu thô khổng lồ của nước này. Cơ sở hạ tầng xuống cấp và rủi ro chính trị – chế độ ở Venezuela, dù bị đe dọa, vẫn đang nắm quyền – khiến dầu thô của nước này trở nên kém hấp dẫn.
Các công ty khác lại tỏ ra lạc quan hơn. SLB, công ty dịch vụ mỏ dầu lớn nhất thế giới, cho biết họ sẵn sàng “tăng cường” kinh doanh tại Venezuela “dưới các điều kiện phù hợp.” Các nhà đầu tư sẽ lắng nghe những tuyên bố tương tự khi SLB báo cáo kết quả kinh doanh trong hôm nay. Giá cổ phiếu của hãng đã tăng 21% kể từ khi Maduro bị bắt. Các công ty dịch vụ mỏ dầu đảm nhận những công việc nặng nhọc của ngành, như khoan giếng và xây dựng đường ống. SLB nằm trong số những công ty chịu rủi ro tốt nhất trong nhóm này. Nếu các hãng dầu nhỏ hơn tiến vào Venezuela, các kỹ sư của SLB sẽ là những người đầu tiên đứng máy khoan.
Thủ tướng Nhật Bản đánh cược
Hôm nay, Takaichi Sanae, nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, đã chính thức giải tán Quốc hội để tổ chức bầu cử sớm vào ngày 08/02. Đây sẽ là chiến dịch tranh cử ngắn nhất trong lịch sử hậu chiến của đất nước. Quốc hội đã đưa bà Takaichi lên nắm quyền ba tháng trước sau khi người tiền nhiệm từ chức. Với vị thế thuận lợi – tỷ lệ ủng hộ nội các của bà đạt trên 70% – Takaichi đã quyết định “để người dân quyết định” xem liệu bà có nên tiếp tục làm thủ tướng hay không.
Dù vậy, bà cũng đang chấp nhận rủi ro. Sự nổi tiếng cá nhân của Takaichi chưa lan tỏa sang Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của bà, vốn có danh tiếng bị tổn hại bởi một loạt các vụ bê bối liên tiếp. Trong khi đó, Komeito, một đảng được Phật giáo hậu thuẫn và từng là đối tác cấp dưới của LDP trong 26 năm, đã bắt tay với Đảng Dân chủ Lập hiến trung tả. Mạng lưới cơ sở của Komeito từ lâu đã giúp LDP chiến thắng trong các cuộc đua sít sao. Giờ đây, họ sẽ làm việc cho phe đối lập. Vẫn chưa thể biết người dân sẽ quyết định ra sao.
Các hãng quốc phòng châu Âu đang tăng tốc
Hôm nay, một trong những công ty quốc phòng tăng trưởng nhanh nhất thế giới sẽ tiến hành IPO, có thể trở thành đợt niêm yết lớn nhất từ trước đến nay của ngành. Tập đoàn Czechoslovak Group (CSG) có trụ sở tại Praha – chuyên sản xuất radar, hệ thống vũ khí, và xe quân sự (cùng nhiều thứ khác) – dự định chào bán tới 15,2% cổ phần trên Euronext, một sàn giao dịch chứng khoán tại Amsterdam. Giá chào bán 25 euro (30 đô la) một cổ phiếu của CSG giúp định giá toàn bộ tập đoàn ở mức 25 tỷ euro. Đợt IPO sẽ huy động được 3,8 tỷ euro nếu các nhà đầu tư mua hết số cổ phiếu này.
Các công ty quốc phòng châu Âu đang tận hưởng giai đoạn bùng nổ. Lục địa già đã bắt đầu tái vũ trang với tốc độ nhanh nhất trong thời kỳ hậu chiến để giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ trong việc bảo vệ an ninh. Cổ phiếu của Safran (Pháp) đã tăng hơn 40% trong năm ngoái, trong khi cổ phiếu của Rheinmetall (Đức) tăng hơn gấp đôi. Không có gì ngạc nhiên khi CSG, nhà cung cấp xe tăng và đạn dược lớn cho Ukraine, muốn tận dụng cơ hội này để kiếm lời.
Minnesota đối đầu với ICE
Hôm nay, người dân Minnesota đang được khuyến khích tham gia “Ngày loại bỏ ICE” (ICE out day) để phản đối cuộc trấn áp nhập cư của chính quyền liên bang, vốn dẫn đến việc khoảng 3.000 đặc vụ thực hiện các vụ bắt giữ trên khắp Minneapolis và Saint Paul trong những tuần gần đây. Các công đoàn và nhóm hoạt động xã hội đang kêu gọi học sinh, công nhân, và người mua sắm ở yên trong nhà. Chưa rõ sẽ có bao nhiêu người tham gia, dù hơn 500 doanh nghiệp và nhà hàng ở Minneapolis và Saint Paul đã thông báo sẽ đóng cửa. Điều rõ ràng là người dân Minnesota đang ngày càng tức giận về “Chiến dịch Metro Surge” kể từ khi một bà mẹ ba con, Renee Good, bị giết vào đầu tháng này.
Nhưng họ cũng có những lý do khác để phẫn nộ. Cảnh sát trưởng địa phương báo cáo việc nhìn thấy các đặc vụ bịt mặt bắt giữ ngẫu nhiên những người không phải người da trắng, bao gồm cả trẻ em, chĩa súng vào họ, và yêu cầu kiểm tra giấy tờ. Các video cho thấy đặc vụ liên bang xịt hơi cay vào những người biểu tình ôn hòa. Dù vậy, chính quyền Trump không lùi bước. Họ tuyên bố các đặc vụ đang truy đuổi những tội phạm nghiêm trọng, và những người biểu tình là những kẻ “vô chính phủ” được trả tiền. Hôm thứ Năm, Phó Tổng thống J.D. Vance đã xuất hiện tại Minneapolis để bảo vệ cuộc trấn áp này.
Pháp tranh cãi về ngân sách
Sau sáu tháng bế tắc, Pháp đang tiến gần đến việc thông qua ngân sách cho năm 2026. Vào thứ Hai, Sébastien Lecornu, Thủ tướng Pháp, đã công bố ý định thông qua ngân sách tại Quốc hội mà không cần bỏ phiếu trực tiếp, dù ông từng hứa sẽ không làm vậy. Hai kiến nghị bất tín nhiệm đối với phần đầu của ngân sách đã ngay lập tức được đệ trình: một bởi các chính trị gia thuộc cánh hữu dân túy, và một bởi những người thuộc phe cực tả. Quốc hội sẽ bỏ phiếu cho cả hai kiến nghị này trong hôm nay. Nếu đa số hạ viện ủng hộ bất kỳ kiến nghị nào trong số này, thì chính phủ của Lecornu sẽ sụp đổ.
Nếu điều đó không xảy ra, thì đó là nhờ vào Đảng Xã hội và những nhóm khác thuộc phe cánh tả. Lecornu đã rất cố gắng để xoa dịu họ, mở rộng mức siêu thuế đối với các công ty lớn trong khi từ bỏ các biện pháp giảm thâm hụt đề xuất, như không điều chỉnh các bậc thuế thu nhập theo lạm phát. Kết quả là, ngay cả khi được thông qua, thâm hụt ngân sách cũng chỉ giảm một chút, từ 5,4% GDP năm 2025 xuống còn 5% trong năm nay. Và các kiến nghị bất tín nhiệm khác, gắn liền với các phần khác của ngân sách, có thể sẽ tiếp nối vào tuần tới.
