Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Ngài Keir Starmer gặp Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào đầu chuyến thăm Trung Quốc kéo dài bốn ngày – chuyến thăm đầu tiên của một Thủ tướng Anh trong gần tám năm qua. Starmer nói với người đồng cấp Trung Quốc rằng ông muốn có một quan hệ “tinh tế hơn,” điều mà ông sẽ cố gắng đạt được trong khi vẫn khéo léo cân bằng quan hệ thân thiết với Mỹ. Trump gần đây đã đe dọa Canada với mức thuế quan 100% vì đàm phán thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.
Cục Dự trữ Liên bang (Fed) giữ nguyên lãi suất cơ bản, đúng như dự đoán, sau khi thực hiện ba lần cắt giảm liên tiếp bắt đầu từ tháng 9. Hai trong số các thống đốc của ngân hàng trung ương đã bỏ phiếu cho mức giảm 0,25 điểm phần trăm. Fed lưu ý rằng tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ đã cho thấy “dấu hiệu ổn định” và hoạt động kinh tế đã mở rộng với “tốc độ vững chắc,” nhưng không gợi ý về thời điểm có thể cắt giảm lãi suất lần tiếp theo.
Meta báo cáo doanh thu hàng quý đạt 59,9 tỷ đô la – tăng 24% so với một năm trước – và dự báo tăng trưởng mạnh cho năm 2026, trấn an các nhà đầu tư về việc chi tiêu mạnh tay cho trí tuệ nhân tạo. Lợi nhuận của Microsoft cũng vượt kỳ vọng của các nhà phân tích, dù cổ phiếu giảm giá trong phiên giao dịch ngoài giờ do lo ngại rằng những khoản đặt cược lớn của công ty này vào AI vẫn chưa cho thấy dấu hiệu đền đáp. Trước đó, chỉ số S&P 500 đã đạt mức cao nhất mọi thời đại.
Doanh thu cả năm của Tesla lần đầu tiên sụt giảm, giảm 3% xuống còn 94,8 tỷ đô la. Công ty đang phải chiến đấu với các đối thủ giá rẻ từ Trung Quốc và sự ủng hộ ngày càng giảm đối với xe điện tại Mỹ. Tesla thông báo sẽ chấm dứt sản xuất các mẫu xe hạng sang S và X, đồng thời cho biết sẽ đầu tư 2 tỷ đô la vào xAI, một công ty AI cũng do Elon Musk điều hành giống như Tesla. Các cổ đông của hãng xe trước đó đã tỏ ra không mặn mà với khoản đầu tư này.
Các đặc vụ Cục Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắn chết Alex Pretti ở Minneapolis vừa bị đình chỉ công tác. Trước đó, Trump hứa sẽ “hạ nhiệt một chút” chiến dịch trấn áp nhập cư của mình, nhưng cảnh báo Jacob Frey, Thị trưởng thuộc Đảng Dân chủ của thành phố, rằng ông đang “đùa với lửa” khi nói sẽ không thực thi luật di trú liên bang. Frey đã nhiều lần bảo vệ quyết định hợp tác hạn chế của thành phố với các cơ quan di trú liên bang.
Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, cho biết nước ông đã “đặt ngón tay trên cò súng” để “phản ứng ngay lập tức và mạnh mẽ” trước sự gây hấn của Mỹ. Bình luận của ông được đưa ra sau tuyên bố của Trump trên Truth Social rằng một “Hạm đội khổng lồ” đang tiến về phía Iran, và sẵn sàng sử dụng “bạo lực, nếu cần.” Tổng thống Mỹ cũng nói rằng “thời gian đang cạn dần” cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân mà Iran khẳng định là vì mục đích hòa bình.
Cảnh sát Đức đột kích các văn phòng của Deutsche Bank tại Frankfurt và Berlin do nghi ngờ rửa tiền. Theo Der Spiegel, một tờ báo của Đức, vào sáng hôm qua, ba mươi điều tra viên ngầm đã vào các tòa nhà của ngân hàng để tìm kiếm bằng chứng về các quan hệ kinh doanh bất hợp pháp với các công ty nước ngoài. Cuộc điều tra sẽ phủ bóng đen lên cuộc họp báo cáo thu nhập vào hôm qua, trong đó Deutsche Bank dự kiến sẽ công bố mức lợi nhuận cao nhất trong nhiều năm.
Con số trong ngày: 1,1, tỷ lệ người chết bị giết trên 100.000 dân ở London, mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được ghi nhận.
TIÊU ĐIỂM
Anh và Trung Quốc xích lại gần nhau
Hôm nay, Ngài Keir Starmer đã gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, trở thành Thủ tướng Anh đầu tiên đến thăm nước này kể từ Theresa May vào năm 2018. Văn phòng của Starmer lưu ý rằng các nhà lãnh đạo của Đức và Pháp đã đến Trung Quốc thường xuyên hơn nhiều. Nước Anh đã và đang “bỏ lỡ cơ hội.”
Lường trước những chỉ trích rằng quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc có nguy cơ lờ đi mối đe dọa an ninh mà nước này gây ra, Ngài Keir cho biết Anh vẫn sẽ “tỉnh táo và thực tế” trong khi tìm kiếm một quan hệ ổn định hơn. Ông lập luận rằng chính sách đã dao động “từ kỷ nguyên vàng sang kỷ băng hà.” Đi cùng một phái đoàn gồm các nhân vật trong lĩnh vực kinh doanh và văn hóa, ông nói rằng mình sẽ vạch ra một “lộ trình kiên định, nhất quán.” Chính phủ của ông cũng thực hiện các bước để đảm bảo một sự đón tiếp thân thiện: tuần trước, họ đã phê duyệt việc xây dựng một đại sứ quán Trung Quốc lớn tại London, dù phe đối lập cho rằng điều đó sẽ nguy hiểm cho an ninh quốc gia.
Liệu Apple có sống sót qua kỷ nguyên AI?
Apple dự kiến sẽ báo cáo mức tăng trưởng hai con số đối với doanh số iPhone – thành tích tốt nhất trong vài năm qua – khi công bố kết quả cho quý IV năm 2025 trong hôm nay. Điều này là nhờ vào sự phổ biến của iPhone 17, vốn đã giúp Apple trở thành nhà sản xuất điện thoại thông minh lớn nhất thế giới vào năm 2025. Tuy nhiên, mọi người sẽ kém vui hơn nếu chi phí tăng cao của chip nhớ, được sử dụng bên trong điện thoại thông minh, làm giảm lợi nhuận. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã làm tăng nhu cầu đối với các loại chip nhớ cao cấp dùng trong các trung tâm dữ liệu và dẫn đến việc cắt giảm sản lượng của các loại chip cơ bản hơn, chẳng hạn như chip DRAM. Nếu Apple dự đoán tình trạng thiếu hụt DRAM sẽ kéo dài, đó có thể là điềm xấu cho tất cả các nhà sản xuất điện thoại thông minh.
Sự chú ý đang chuyển sang tương lai của Apple. Hãng có kế hoạch ra mắt chiếc điện thoại gập đầu tiên trong năm nay. Trong khi đó, một thỏa thuận gần đây với Google nhằm tích hợp Gemini AI của gã khổng lồ tìm kiếm vào Siri, trợ lý giọng nói của Apple, đã dấy lên hy vọng rằng các nỗ lực AI của Apple sẽ thuyết phục được nhiều người mua iPhone mới hơn nữa. Điều chưa rõ ràng là Apple đang trả cho Google bao nhiêu tiền để cứu mình khỏi sự tụt hậu về AI.
Kế hoạch thúc đẩy sản xuất nội địa của Châu Âu
Liên minh Châu Âu không lạ gì với chính sách công nghiệp. Nhưng những thay đổi địa chính trị – như cuộc chiến của Nga ở Ukraine, sự thống trị công nghiệp ngày càng tăng của Trung Quốc, và sự khó lường của Mỹ – đã cho khối này những lý do mới để bảo vệ các nhà sản xuất của chính mình. Khi không còn nước Anh thân thiện với thị trường trong nhóm, đã có sự đồng thuận lớn hơn xung quanh ý tưởng rằng sự can thiệp của nhà nước có thể làm cho Châu Âu năng suất và kiên cường hơn. Nhưng can thiệp như thế nào?
Hôm nay, EU sẽ công bố Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp, nhằm thúc đẩy sản xuất trong các lĩnh vực chiến lược. Đề xuất này được dẫn dắt bởi Stéphane Séjourné, Ủy viên Công nghiệp của khối – và là một người hâm mộ chính sách công nghiệp ngay cả theo tiêu chuẩn của Pháp. Một kế hoạch bị rò rỉ trước đó đặt ra mục tiêu phi thực tế là sản xuất phải chiếm 20% tổng nền kinh tế (hiện tại chiếm khoảng 15%). Và nó yêu cầu các công ty nước ngoài có công nghệ “thú vị” muốn đầu tư vào Châu Âu phải thành lập liên doanh với các công ty Châu Âu, như cách họ làm ở Trung Quốc. Những quy định như vậy sẽ rất khó thuyết phục ngay cả với những người Châu Âu có thiện cảm với chiến lược công nghiệp.
Thuế quan gây thiệt hại cho hàng nhập khẩu của Mỹ
Gần một năm sau khi Donald Trump bắt đầu tăng thuế quan, tác động của chúng đang bắt đầu lộ rõ trong dữ liệu thương mại của Mỹ. Từ tháng 8 đến tháng 10, thâm hụt thương mại hàng hóa đã giảm 40% so với cùng kỳ năm trước. Thuế quan đã ảnh hưởng đến các đối tác thương mại theo những cách khác nhau. Nhập khẩu từ Trung Quốc giảm 42% và từ Canada giảm 9%. Trong khi đó, nhập khẩu từ Mexico tăng 4% và từ Việt Nam tăng vọt 34%. Sự gián đoạn này sẽ vẫn hiển hiện trong các số liệu thương mại của tháng 11, dự kiến sẽ được công bố trong hôm nay.
Dù thuế quan đang ở mức cao nhất kể từ những năm 1930, chúng vẫn thấp hơn mức mà Trump đe dọa sẽ áp dụng. Tuy nhiên, các nhà nhập khẩu hy vọng vào sự ổn định có thể sẽ thất vọng. Tuần này, Trump đã đề xuất các mức thuế mới đối với Hàn Quốc và Canada. Các thị trường cá cược dự đoán Tối cao Pháp viện sẽ sớm ra phán quyết chống lại một số mức thuế của Trump, theo đó có thể dẫn đến một đợt tái thiết lập thuế quan hỗn loạn khác. Và cuối năm nay, Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada sẽ đến hạn xem xét lại.
Góc dữ liệu: Đất hiếm của Brazil
Brazil sở hữu gần một phần tư trữ lượng đất hiếm đã biết của thế giới, chỉ đứng sau Trung Quốc, quốc gia thống trị cả việc khai thác và chế biến. Trong lúc các nền kinh tế phương Tây tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc – nước đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm – mỏ quặng của Brazil dần trở nên quan trọng hơn. Điện giá rẻ và ngành công nghiệp khai khoáng dày dạn kinh nghiệm càng làm tăng thêm sức hấp dẫn của nước này. Điều đó giải thích cho sự quan tâm dồn dập từ Mỹ và Châu Âu, cũng như sự thúc đẩy của chính phủ Brazil dành cho một chiến lược quốc gia về các khoáng sản quan trọng.
