Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump sẽ công bố sự lựa chọn của mình cho vị trí chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào hôm nay. Kevin Warsh (ảnh trên) là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí này. Warsh là cựu thống đốc Fed, người được George W. Bush bổ nhiệm, và có nhiều khả năng sẽ đồng ý với yêu cầu cắt giảm lãi suất nhanh hơn của Trump. Tổng thống đã có bất đồng với chủ tịch đương nhiệm, Jerome Powell, về vấn đề này.
Các Thượng nghị sĩ Mỹ đạt được một thỏa thuận mà họ hy vọng sẽ giúp ngăn chặn việc chính phủ đóng cửa một phần vào tuần tới. Thượng viện đã thông qua các dự luật chi tiêu cho năm cơ quan và đồng ý tạm thời gia hạn thời hạn cho gói cuối cùng – ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa – trong khi đàm phán vẫn tiếp tục. Đảng Dân chủ đang yêu cầu các hạn chế đối với chiến dịch trấn áp nhập cư của chính quyền Trump. Tuy nhiên, Hạ viện, nơi phải phê chuẩn những thay đổi này, đang trong kỳ nghỉ cho đến thứ Hai.
Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Iran, sẽ tới Ankara trong hôm nay để đàm phán với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, Hakan Fidan. Thổ Nhĩ Kỳ đã đề nghị làm trung gian hòa giải giữa Iran và Mỹ; Fidan được cho là sẽ khuyến khích Araghchi nhượng bộ về chương trình hạt nhân của Iran. Trump đã yêu cầu Iran từ bỏ chương trình này, đe dọa sử dụng vũ lực và gửi một “Hạm đội” hải quân đến Trung Đông.
Một số cổ phiếu công nghệ đã sụt giảm khi các nhà đầu tư lo ngại rằng khoản chi tiêu khổng lồ cho AI, đặc biệt là vào các trung tâm dữ liệu, không tạo ra đủ lợi nhuận. Chỉ số NASDAQ tập trung nhiều vào công nghệ đã đóng cửa thấp hơn 0,7% vào hôm qua. Kết quả kinh doanh tệ hơn mong đợi của Microsoft cũng thúc đẩy đợt bán tháo này; cổ phiếu của họ giảm 10%. Tuy nhiên, Apple đã báo cáo doanh số iPhone mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi tăng trưởng tại Trung Quốc. Hãng đã công bố doanh thu kỷ lục 144 tỷ đô la trong quý IV.
Quốc hội Venezuela thông qua một đạo luật mở cửa ngành dầu mỏ của nước này cho các công ty nước ngoài. Việc các công ty Mỹ bị hạn chế tiếp cận các mỏ dầu khổng lồ của Venezuela là một trong những lý do khiến chính quyền Trump bắt giữ Nicolás Maduro, cựu tổng thống độc tài của nước này, vào đầu tháng 1. Trump tuyên bố rằng tân tổng thống, Delcy Rodríguez, đang làm theo chỉ đạo của Mỹ.
Các công tố viên liên bang tại New York truy tố người sáng lập của First Brands, công ty phụ tùng xe hơi đã phá sản trong vụ sụp đổ gây chấn động Phố Wall, cùng anh trai của ông ta về tội lừa đảo. Patrick và Edward James bị cáo buộc lừa dối các chủ nợ, bao gồm các tổ chức tài chính lớn như Jefferies, bằng cách che giấu hoặc nói dối về “những khoản nợ khổng lồ.” Hai anh em phủ nhận mọi hành vi sai trái.
Caterpillar, nhà sản xuất thiết bị xây dựng và khai thác mỏ lớn nhất thế giới, báo cáo doanh số kỷ lục 19,1 tỷ đô la trong quý IV. Công ty đang được hưởng lợi từ nhu cầu tăng vọt đối với các thiết bị cần thiết để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI. Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động của họ lại giảm 9% do chi phí sản xuất cao hơn liên quan đến thuế quan của Trump; công ty dự đoán những chi phí như vậy sẽ lên tới tổng cộng 2,6 tỷ đô la vào năm 2026.
Con số trong ngày: 80%, là tỷ lệ người dân Nam Phi tin rằng đất nước của họ đang đi sai hướng.
TIÊU ĐIỂM
Liệu Washington có đóng cửa chính phủ một lần nữa?
Chính phủ Mỹ có thể đã tránh được việc đóng cửa một phần. Sáu cơ quan liên bang dự kiến sẽ hết tiền vào nửa đêm nay. Nhưng trong ngày hôm qua, các đảng viên Dân chủ và Cộng hòa tại Thượng viện đã đạt được thỏa hiệp, đồng ý cấp ngân sách cho năm cơ quan tương đối ít gây tranh cãi và gia hạn thời hạn cấp ngân sách cho cơ quan thứ sáu, gây tranh cãi nhất – Bộ An ninh Nội địa – đến ngày 13/02. Hiện vẫn chưa rõ liệu việc đóng cửa có diễn ra tạm thời hay không: Hạ viện, nơi phải bỏ phiếu cho những thay đổi này, dự kiến sẽ nghỉ cho đến thứ Hai.
Ngay cả khi thời hạn được gia hạn, các cuộc đàm phán vẫn có thể sụp đổ, làm gián đoạn thêm hoạt động của chính phủ. Đảng Dân chủ đã gây áp lực yêu cầu hạn chế chiến dịch trấn áp nhập cư của Donald Trump. Họ muốn các sĩ quan bỏ mặt nạ, đeo camera trên người, và phải có lệnh của tòa án trước khi khám xét nhà dân. Nhiều điều phụ thuộc vào sự sẵn lòng thỏa hiệp của Trump. Rút kinh nghiệm từ tình trạng bất ổn ở Minneapolis, gần đây ông đã ra tín hiệu mong muốn giảm bớt căng thẳng thay vì làm chúng tồi tệ hơn.
Tại sao Venezuela là canh bạc tồi đối với các ông lớn ngành dầu khí?
Hôm nay, ExxonMobil và Chevron sẽ báo cáo kết quả kinh doanh quý IV năm 2025. Triết lý “khoan đi, cưng ơi, khoan đi” (drill, baby, drill) của Donald Trump có vẻ tốt cho việc kinh doanh dầu mỏ. Đó cũng là cách ông biện minh cho việc Mỹ lật đổ nhà lãnh đạo cứng rắn của Venezuela và tịch thu nguồn hydrocarbon của nước này.
Nhưng thực tế lại hơi khác một chút. Trump tìm cách đẩy giá dầu thấp hơn để đối phó với cuộc khủng hoảng khả năng chi trả rộng lớn hơn trong nước. Với mong muốn lấy lòng, khối OPEC đã phản ứng bằng cách tăng nguồn cung (thông qua chiến lược “bơm dầu cho Trump” – pump for Trump). Giá hiện ở mức khoảng 60 đô la một thùng, giảm so với mức 75 đô la một năm trước. ExxonMobil cho biết sự sụt giảm đó sẽ làm giảm thu nhập hàng quý từ 800 triệu đến 1,2 tỷ đô la; các nhà phân tích dự đoán mức giảm tương tự tại Chevron.
Chevron, công ty có lợi ích đáng kể tại Venezuela, nhiều khả năng sẽ tận hưởng sự thúc đẩy ngắn hạn khi Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt và xuất khẩu của Venezuela tăng lên. Tuy nhiên, về lâu dài, các ông chủ của các tập đoàn dầu khí lớn đều chia sẻ quan điểm của ExxonMobil, rằng rủi ro chính trị khiến dầu mỏ của Venezuela trở thành thứ “không thể đầu tư.” Đối với họ, lợi ích thu được không bõ công sức bỏ ra.
Nền kinh tế châu Âu cho thấy những dấu hiệu khởi sắc
Tăng trưởng hàng quý của Liên minh Châu Âu (EU) hầu như chỉ dao động quanh mức 0 kể từ quý III năm 2022, đạt đỉnh 0,5% khoảng một năm trước. Nhưng, sau khi cầm cự qua những gián đoạn thương mại và căng thẳng địa chính trị, nền kinh tế này hiện có thể đang phục hồi. Hôm nay, dữ liệu GDP đầu tiên của EU cho quý cuối cùng của năm 2025 sẽ cho thấy mức độ phục hồi là bao nhiêu.
Các báo cáo trước đó của một số quốc gia riêng lẻ đã cho thấy tín hiệu tốt. Nền kinh tế đang gặp khó khăn của Đức tăng trưởng 0,2% trong quý cuối cùng của năm 2025. Ba Lan dự kiến tăng trưởng gần 1%. Trong khi đó, các cuộc khảo sát cho thấy nền kinh tế chung của khu vực đồng euro đang mở rộng trong cùng quý đó. Triển vọng cũng tươi sáng hơn. Tâm lý kinh doanh tổng thể trong khu vực đồng euro đã đạt mức cao nhất trong 20 tháng vào tháng 1; đối với lĩnh vực sản xuất, đây là mức cao nhất trong gần bốn năm. Khi bạn bắt đầu từ vị trí quá sát đáy, thì con đường duy nhất là đi lên.
Amex chuẩn bị ứng phó với cuộc tấn công của Trump vào lãi suất
American Express sẽ báo cáo kết quả kinh doanh quý IV trong hôm nay. Gần đây, tăng trường lợi nhuận của gã khổng lồ thanh toán này rất mạnh. Giá cổ phiếu của hãng đã tăng 14% kể từ tháng 1 năm ngoái. Các nhà phân tích ước tính rằng Amex thu về doanh thu 72 tỷ đô la vào năm 2025, nhiều hơn 9,3% so với năm 2024, phần lớn là do các chủ thẻ giàu có của Amex đã chi tiêu nhiều tiền hơn.
Nhưng Donald Trump đang tạo ra một mối đe dọa. Tháng này, tổng thống tuyên bố rằng các nhà cung cấp thẻ tín dụng không nên tính lãi suất hàng năm cao hơn 10% – mức trung bình của Mỹ là 22% – và rằng mức phí mà các nhà cung cấp phải trả cho họ nên được giới hạn. Điều đó sẽ gây tổn hại cho Amex và các công ty thẻ khác (thu nhập lãi ròng chiếm 24% doanh thu của họ vào năm 2024). Nó có thể khiến họ hạn chế việc cho vay.
Giá cổ phiếu của Amex đã giảm sau khi Trump lần đầu đề xuất giới hạn lãi suất và phí; cổ phiếu của các đối thủ cạnh tranh như Visa và Mastercard cũng giảm tương tự. Nhưng có lẽ vẫn còn quá sớm để hoảng loạn. Trump không thể tự mình ban hành ý tưởng này và Quốc hội cũng không tỏ ra mặn mà trong việc giúp đỡ ông.
