Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Sir Keir Starmer, vị thủ tướng Anh không được lòng dân nhất trong lịch sử, có lẽ vẫn giữ được ghế – chí ít là trong lúc này – sau khi bảo vệ thành tích của mình trước các nghị sĩ Công Đảng đang bất mãn. Chỉ có một nhân vật cấp cao là Anas Sarwar, lãnh đạo Công Đảng Scotland, thúc giục ông từ chức vì những “sai lầm,” bao gồm việc bổ nhiệm Peter Mandelson làm đại sứ tại Mỹ. Keir thề sẽ không đẩy nước Anh “vào hỗn loạn” bằng việc từ bỏ chức vụ.
Lực lượng Mỹ tấn công một con tàu nghi chở ma túy ở Thái Bình Dương, khiến hai người thiệt mạng. Ít nhất 121 người đã chết trong chiến dịch của chính quyền Trump nhằm chống lại những kẻ mà họ gọi là tội phạm buôn ma túy trên biển. Trong một diễn biến khác, quân đội Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu Venezuela ở Ấn Độ Dương. Bộ Chiến tranh cáo buộc con tàu này vi phạm lệnh “kiểm dịch” của đất nước đối với xuất khẩu dầu thô từ Venezuela.
Air Canada hủy tất cả các chuyến bay đến Cuba sau khi quốc gia vùng Caribe này cho biết họ không thể cung cấp nhiên liệu hàng không cho các hãng bay quốc tế. Chính quyền Trump đã thực thi lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với hòn đảo này, tuyên bố chính phủ tại đây là mối đe dọa đối với Mỹ. Hôm qua, Claudia Sheinbaum, Tổng thống Mexico, cáo buộc Mỹ đang cố gắng “bóp nghẹt” Cuba và thề sẽ giúp đỡ thông qua các “hành động ngoại giao.”
Alphabet được cho là sẽ huy động 20 tỷ đô la từ đợt bán trái phiếu hôm qua, nhằm tài trợ cho các khoản đầu tư vào AI. Tuần trước, gã khổng lồ công nghệ cho biết chi phí vốn có thể đạt 185 tỷ đô la trong năm nay, bao gồm khoản chi khổng lồ cho các trung tâm dữ liệu. Trong một động thái hiếm hoi đối với một công ty công nghệ, Alphabet cũng được cho là đang chào bán trái phiếu kỳ hạn 100 năm cho các ngân hàng.
Israel tấn công miền nam Lebanon, khiến bốn người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, theo các quan chức địa phương. Israel khẳng định họ nhắm vào các thành viên của Hezbollah. Lực lượng dân quân Shia gọi các cuộc tấn công này là “sự leo thang nguy hiểm.” Chính quyền Lebanon cho biết lực lượng Israel đã giết khoảng 400 người kể từ lệnh ngừng bắn diễn ra sau cuộc chiến của Israel với Hezbollah vào năm 2024.
Vua Charles III thừa nhận “quan ngại sâu sắc” về các cáo buộc liên quan đến em trai ông, Andrew Mountbatten-Windsor, và Jeffrey Epstein. Cảnh sát đang đánh giá đơn khiếu nại rằng cựu Hoàng tử Andrew đã chia sẻ tài liệu mật của chính phủ với tên tội phạm đã qua đời. Trong khi đó, Ghislaine Maxwell, đồng phạm của Epstein, người đang thụ án 20 năm tù, đã từ chối trả lời các câu hỏi từ Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ, viện dẫn quyền im lặng theo Tu chính án thứ Năm để tránh tự buộc tội mình.
Ban tổ chức Thế vận hội Mùa đông Milan-Cortina mở cuộc điều tra về lý do tại sao huy chương của họ liên tục bị hỏng. Một số vận động viên cho biết dây ruy-băng trên huy chương của họ đã bị tuột khỏi phần thân huy chương. Breezy Johnson, vận động viên trượt tuyết người Mỹ, cảnh báo những người nhận giải không nên “nhảy cẫng lên khi đeo nó,” sau khi huy chương của cô bị rời ra trong lúc cô nhảy múa vì phấn khích khi giành huy chương vàng.
Con số trong ngày: 40 triệu, là số người nói tiếng Tây Ban Nha tại Mỹ, biến nước này thành quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha lớn thứ năm trên thế giới.
TIÊU ĐIỂM
Số liệu lạm phát của Argentina đáng tin cậy đến mức nào?
Thành tựu lớn nhất của Javier Milei trên cương vị Tổng thống Argentina là kiểm soát được đà tăng giá phi mã. Lạm phát hàng tháng đã giữ ở mức dưới 3% kể từ tháng 4, giảm từ mức 25,5% vào tháng 12/2023, khi ông nhậm chức. Ông muốn tiến xa hơn, thề sẽ đưa tỷ lệ này xuống dưới 1% trong năm nay. Nhưng dữ liệu công bố hôm nay có thể sẽ cho thấy mục tiêu này vẫn còn khá xa vời. Chính phủ ước tính lạm phát hàng tháng trong tháng 1 là 2,5%, chỉ thấp hơn một chút so với con số của tháng 12.
Sự không chắc chắn về độ tin cậy của dữ liệu tạo thêm một thách thức nữa. Tuần trước, người đứng đầu cơ quan thống kê của Argentina đã từ chức mà không nói rõ lý do. Nhưng sự ra đi của ông diễn ra sau quyết định của chính phủ về việc trì hoãn áp dụng phương pháp tính lạm phát mới, vốn có thể cho ra tỷ lệ cao hơn một chút so với hiện tại. Các nhà phân tích sẽ theo dõi khoảng cách giữa số liệu chính thức và ước tính của khu vực tư nhân. Các chính phủ Argentina trước đây nổi tiếng với việc “xào nấu” số liệu thống kê. Các nhà đầu tư sẽ cần được đảm bảo rằng Milei không làm điều tương tự.
Ngành đóng tàu Châu Âu dốc toàn lực
Ngành đóng tàu của Châu Âu đã đánh mất sự thống trị thời hậu chiến từ nhiều thập kỷ trước khi các xưởng đóng tàu ở châu Á, đặc biệt là Hàn Quốc và Trung Quốc, bắt đầu sản xuất hàng loạt tàu container, tàu chở hàng, và tàu chở dầu với giá rẻ hơn nhiều. Các xưởng đóng tàu của Liên minh Châu Âu đã cố trụ lại bằng cách đóng các loại tàu chuyên dụng hơn như tàu phá băng, phà, và tàu phục vụ các trang trại điện gió ngoài khơi, cũng như một số tàu du lịch và siêu du thuyền.
Là một phần của sáng kiến rộng lớn hơn mang tên “Made in Europe” (Sản xuất tại Châu Âu), vào hôm nay, EU sẽ công bố các biện pháp để duy trì hoạt động cho các nhà đóng tàu của lục địa này. Thay vì chỉ tập trung vào giá cả, các chính phủ có thể được khuyến khích mua tàu nội địa sử dụng công nghệ xanh mới nhất để đáp ứng các mục tiêu giảm thiểu carbon của ngành. Trong khi đó, người mua tư nhân sẽ nhận được nhiều hỗ trợ tài chính hơn từ Ngân hàng Đầu tư Châu Âu. Những ưu đãi nhẹ nhàng này có thể giữ cho các nhà đóng tàu không bị “chìm,” nhưng khó có thể giữ cho chuỗi cung ứng địa phương tồn tại dài lâu.
Làm cho bầu cử khắt khe trở lại?
Hôm nay, hai ủy ban của Quốc hội Mỹ sẽ thảo luận về Đạo luật Làm cho Bầu cử Vĩ đại Trở lại (Make Elections Great Again Act) và Đạo luật Bảo vệ Tư cách Cử tri Mỹ (Safeguard American Voter Eligibility Act). Cả hai sẽ yêu cầu người Mỹ xuất trình bằng chứng công dân để đăng ký bỏ phiếu, cùng các hạn chế khác. Chỉ riêng yêu cầu về giấy tờ cũng có thể làm giảm tỷ lệ cử tri đi bầu. Gần một phần mười người Mỹ trong độ tuổi bỏ phiếu cho biết họ sẽ không thể đưa ra bằng chứng công dân ngay lập tức nếu cần.
Đảng Cộng hòa tuyên bố rằng các dự luật này sẽ khôi phục niềm tin và sự liêm chính cho các cuộc bầu cử ở Mỹ. Nhưng chúng không thiếu sự liêm chính – gian lận cử tri là cực kỳ hiếm. Tuy nhiên, niềm tin lại là một vấn đề, phần lớn là do Donald Trump. Tổng thống từng tuyên bố, mà không có bằng chứng, rằng cuộc bầu cử năm 2020 đã bị đánh cắp khỏi tay ông. Gần đây, chính quyền của ông đã đột kích một văn phòng bầu cử ở Georgia để tìm bằng chứng và yêu cầu các bang cung cấp danh sách cử tri. Ông hiện đang kêu gọi đảng của mình “quốc hữu hóa” một số hoạt động bỏ phiếu. Hiến pháp trao quyền rõ ràng về bầu cử cho các tiểu bang, nhưng Trump không cần viết lại nền dân chủ Mỹ để phá hoại nó.
Thủ tướng Anh chiến đấu để giữ ghế
Chính phủ của Keir Starmer đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất từ trước đến nay. Hôm qua, Anas Sarwar, lãnh đạo Công Đảng tại Scotland, đã kêu gọi Thủ tướng Anh từ chức. Điều này diễn ra sau sự ra đi của Morgan McSweeney, chánh văn phòng của Keir, vào hôm kia, và Tim Allan, giám đốc truyền thông, vào hôm qua. Một số bộ trưởng nội các tuyên bố sẽ ủng hộ thủ tướng, nhưng trong những ngày tới, mọi người sẽ dõi theo xem liệu các nghị sĩ cấp dưới của ông có kêu gọi ông ra đi hay không.
Cuộc khủng hoảng bắt đầu với những tiết lộ rằng Peter Mandelson, một cựu quan chức cấp cao của Công Đảng được Keir bổ nhiệm làm Đại sứ Anh tại Mỹ, đã liên lạc thường xuyên với Jeffrey Epstein, tên tội phạm tình dục đã chết, sau khi Epstein bị kết án vào năm 2008. Mandelson đã chia sẻ các bản ghi nhớ nội bộ mật của chính phủ, cũng như những bình luận thô thiển ám chỉ đến hành vi phạm tội tình dục của Epstein. Mandelson đã nhanh chóng bị sa thải, nhưng những câu hỏi về khả năng đánh giá vấn đề của Keir vẫn còn đó. Trong khi đó, tỷ lệ ủng hộ Công Đảng đang ở mức tồi tệ, chỉ 21%, theo khảo sát của Economist. Nếu Keir trụ lại được, thì bài kiểm tra thực sự sẽ đến vào tháng 5, khi đảng này đối mặt với những tổn thất nặng nề tại các cuộc bầu cử chính quyền địa phương ở Anh và chính quyền khu vực ở xứ Wales và Scotland.
Gã khổng lồ dầu mỏ Anh Quốc “Mỹ hóa”?
BP công bố kết quả kinh doanh cả năm trong hôm nay. Các nhà đầu tư dự đoán rằng giá dầu thấp sẽ giáng một đòn mạnh vào lợi nhuận của gã khổng lồ dầu mỏ Anh. Chevron và ExxonMobil, những đối thủ Mỹ lớn hơn, đã báo cáo lợi nhuận quý IV giảm so với cùng kỳ năm trước.
Những nhà giao dịch tinh tường hơn cũng sẽ tìm kiếm các dấu hiệu về sự “Mỹ hóa” sâu hơn của công ty từng là quán quân quốc gia của Anh. Khác với các đối thủ bên kia bờ đại dương, vốn đã chống lại áp lực chuyển sang hướng nặng lượng xanh, BP đã thực hiện các khoản đầu tư sai lầm để định hình thương hiệu của mình là “Beyond Petroleum” (Hơn cả Dầu mỏ). Những nỗ lực này đã thất bại, và vào tháng 1, BP tiết lộ khoản bút toán giảm giá trị tài sản 5 tỷ đô la đối với các tài sản carbon thấp và đầu tư nhiều hơn vào hydrocarbon. Điều đó diễn ra ngay sau khi Meg O’Neill, cựu giám đốc ủng hộ dầu mỏ của Exxon, được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành BP. Hãng dầu mỏ Anh hiện đã thu được nhiều lợi nhuận hoạt động toàn cầu từ Mỹ hơn cả Exxon. Ngoài ra, xét đến việc các nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn cho mỗi đô la thu nhập dự báo trong tương lai từ các đối thủ Mỹ so với BP, cần chú ý đến những gợi ý rằng vị sếp mới có thể chuyển niêm yết từ London sang New York.
