Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Hạ viện Mỹ bỏ phiếu ủng hộ việc chấm dứt tình trạng khẩn cấp quốc gia mà Donald Trump viện dẫn để áp thuế lên hàng nhập khẩu từ Canada vào năm ngoái. Biện pháp này hiện đang được chuyển đến Thượng viện, dù Tổng thống có thể sẽ phủ quyết nếu nó đến được bàn làm việc của ông. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện là một lời khiển trách mang tính biểu tượng đối với các chính sách thương mại của Trump, với sáu đảng viên Cộng hòa đã tham gia cùng Đảng Dân chủ để ủng hộ nghị quyết này.
Cảnh sát xác định Jesse Van Rootselaar, một phụ nữ chuyển giới 18 tuổi, là nghi phạm nổ súng trong cuộc tấn công vào một trường học và khu dân cư gần đó ở tỉnh British Columbia, Canada. Chín người đã thiệt mạng trong vụ nổ súng, bao gồm cả kẻ tấn công, người đã tự sát ngay sau đó. Trước đó, chính quyền cho biết có ít nhất 25 người khác bị thương. Động cơ vụ việc vẫn chưa được xác nhận.
Nền kinh tế Mỹ tạo thêm 130.000 việc làm trong tháng 1, gần gấp đôi con số mà các nhà phân tích dự đoán, cho thấy thị trường lao động có thể đã khởi sắc sau vài tháng khó khăn. Tỷ lệ thất nghiệp cũng giảm xuống còn 4,3%, giảm nhẹ so với tháng trước. Những số liệu này có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) ngần ngại trong việc cắt giảm lãi suất nhanh như mong muốn của Trump.
Chính phủ Ý thông qua dự luật cho phép sử dụng phong tỏa hải quân để ngăn chặn người di cư vào nước này. Biện pháp này – được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Giorgia Meloni, thủ tướng theo chủ nghĩa dân túy của Ý – sẽ được triển khai khi có sự gia tăng đột biến lượng người di cư cố gắng tiếp cận bờ biển nước này. Hồi đầu tuần, các nhà lập pháp Liên minh Châu Âu đã phê chuẩn các biện pháp mới nhằm chống nhập cư trái phép, bao gồm việc hồi hương nhanh chóng hơn.
Sau cuộc gặp với Benjamin Netanyahu tại Washington, Trump cho biết “chưa có gì dứt khoát” được quyết định về việc xử lý chương trình hạt nhân của Iran, nhưng các cuộc đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo sẽ tiếp tục. Trước đó, trong bài phát biểu kỷ niệm 47 năm cuộc cách mạng Hồi giáo, Tổng thống Iran nói rằng ông sẵn sàng cho phép thanh tra hạt nhân, và nhắc lại rằng đất nước mình không chế tạo vũ khí nguyên tử.
Pershing Square, một quỹ đầu cơ do nhà đầu tư chủ động Bill Ackman điều hành, tiết lộ khoản cổ phần tại Meta trị giá khoảng 10% vốn của quỹ. Ackman cho biết nỗi lo sợ của các nhà đầu tư về việc Meta chi tiêu quá nhiều cho AI đã khiến công ty bị định giá thấp, và rằng họ sẽ được hưởng lợi từ công nghệ này. Trước đó, Meta thông báo bắt đầu xây dựng một trung tâm dữ liệu trị giá 10 tỷ USD tại Indiana.
Kraft Heinz tạm dừng kế hoạch tách thành hai công ty. Ban đầu, gã khổng lồ thực phẩm đang gặp khó khăn của Mỹ thông báo vào tháng 9 rằng họ sẽ tách mảng thương hiệu cửa hàng tăng trưởng chậm ra khỏi mảng gia vị và nước sốt. Steve Cahillane, sếp mới của Kraft Heinz, cho biết các vấn đề của công ty là “có thể sửa chữa” và thay vào đó sẽ đầu tư 600 triệu USD để tăng cường nỗ lực tiếp thị và danh mục sản phẩm.
Con số trong ngày: 99%, là nợ công gộp của Brazil tính theo tỷ lệ phần trăm GDP, tăng từ mức 62% vào năm 2010.
TIÊU ĐIỂM
Cột mốc dân chủ tại Bangladesh
Hôm nay, người dân Bangladesh sẽ bắt đầu bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên kể từ khi những người biểu tình Gen Z lật đổ Sheikh Hasina Wajed, nữ thủ tướng chuyên quyền của đất nước, cách đây 18 tháng. Đây là cuộc bầu cử cạnh tranh đầu tiên kể từ cuộc bầu cử đã đưa Sheikh Hasina lên nắm quyền năm 2008. Hai đảng có lịch sử lâu đời đang đối đầu trực tiếp: Jamaat-e-Islami, nhóm Hồi giáo lớn nhất và ôn hòa nhất của Bangladesh, và Đảng Quốc gia Bangladesh (BNP), do Tarique Rahman lãnh đạo, người có cả cha và mẹ đều từng cai trị Bangladesh. Một số nhà hoạt động sinh viên từng giúp lật đổ Sheikh Hasina cũng đang tranh cử ghế trong Quốc hội.
Nhiều cử tri thất vọng vì những biến động tại Bangladesh cuối cùng vẫn không trao quyền cho các đảng mới với những chương trình nghị sự táo bạo và đổi mới. Phe Hồi giáo có lẽ kém khoan dung hơn vẻ bề ngoài của họ, còn những lần nắm quyền trước đây của BNP đã bị hoen ố bởi tham nhũng. Nhưng dù sao thì Bangladesh cũng tiến một bước dài kể từ cuộc cách mạng gần đây.
Tin tức buồn vui lẫn lộn từ Ukraine
Bộ trưởng quốc phòng mới của Ukraine, Mykhailo Fedorov, sẽ mang theo cả tin xấu lẫn tin tốt cho các đồng minh của đất nước mình tại buổi họp hôm nay tại Brussels của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine. Fedorov, một cựu doanh nhân công nghệ 35 tuổi, sẽ đưa ra lời khẩn cầu tuyệt vọng xin thêm tên lửa đánh chặn phòng thủ. Nga đã khai thác sự thiếu hụt này bằng cách dội bom vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine bằng tên lửa đạn đạo, đôi khi bắn tới 30 quả trong một loạt đạn.
Tuy nhiên, Nga cũng dường như đang phải chấp nhận thương vong tăng mạnh trên chiến trường để đổi lấy những lợi ích lãnh thổ nhỏ nhoi. Năm ngoái, lực lượng Nga tiến quân trung bình từ 15 đến 70 mét mỗi ngày. Như nhà phân tích quân sự người Mỹ Michael Kofman nhận định: “họ đang đánh đổi những tổn thất về thiết bị trước đây lấy những tổn thất còn cao hơn nhiều về nhân sự.” Ông lập luận rằng ngay cả với nguồn nhân lực vượt trội và tiền thưởng nhập ngũ khổng lồ, thì Nga cuối cùng vẫn sẽ cạn kiệt “những cá nhân cảm thấy số tiền đó là xứng đáng.” Điều này sau đó sẽ vạch trần những lỗ hổng trong câu chuyện của Vladimir Putin về một chiến thắng tất yếu của Nga.
Những vấn đề kinh tế cũ của EU – và những giải pháp cũ
Các nhà lãnh đạo của 27 chính phủ quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu sẽ tập trung tại một lâu đài ở miền đông nước Bỉ vào hôm nay để cùng suy nghĩ cách vực dậy nền kinh tế đang uể oải của khối. Những quan ngại về việc châu Âu đang tụt hậu so với Mỹ, và không theo kịp sự đổi mới của Trung Quốc, không phải điều gì mới mẻ. Nhưng chúng đã gia tăng gần đây do các mức thuế của Trump và việc các công ty châu Âu không được đảm bảo quyền tiếp cận các nguyên liệu thô quan trọng từ Trung Quốc.
Các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các kế hoạch nhằm làm cho thị trường chung hoạt động hiệu quả hơn đối với các công ty muốn kinh doanh xuyên biên giới EU. Một ý tưởng là ra mắt một hình thức công ty mới, được gọi là EU Inc, để cho phép các doanh nhân tiếp cận 450 triệu người tiêu dùng của EU một cách liền mạch. Pháp đang thúc đẩy các quy tắc “mua hàng châu Âu” để ưu tiên các nhà cung cấp trong nước khi chính phủ mua sắm hàng hóa và dịch vụ, đặc biệt là trong các lĩnh vực quốc phòng, kỹ thuật số, và công nghiệp. Nhưng các quốc gia khác, chẳng hạn như Thụy Điển, lại lên án ý tưởng đó là chủ nghĩa bảo hộ lỗi thời.
Khoa học bị bao vây tại Mỹ
Khi Hiệp hội Vì Sự Tiến bộ Khoa học Mỹ (AAAS) tập trung tại Phoenix, Arizona vào hôm nay trong cuộc họp thường niên, các vấn đề khoa học sẽ phải cạnh tranh để giành sự chú ý với các vấn đề chính trị. Sự tự tin đầy chủ quan mà các nhà khoa học ở Mỹ từng có về sự hỗ trợ của chính phủ cho những nỗ lực của họ, bất kể ai ngồi ở Nhà Trắng, đã bị lung lay bởi một chính quyền luôn bác bỏ và không tin tưởng giới học thuật.
Chính quyền Trump đang phớt lờ các dữ liệu trong các lĩnh vực như khí hậu học. Họ cũng không thấy được mục đích của các lĩnh vực, chẳng hạn như khoa học hành tinh, vốn được thúc đẩy bởi sự tò mò hơn là giá trị thực tiễn. Họ đã bổ nhiệm một bộ trưởng y tế xem vaccine là sản phẩm của quỷ dữ, thay vì là một trong những thành tựu tốt nhất của y học. Dù sự ủng hộ lưỡng đảng dành cho khoa học vẫn tồn tại trong Quốc hội, nơi gần đây đã đẩy lùi một số đề xuất cắt giảm ngân sách, bầu không khí tại AAAS có thể sẽ ảm đạm, khi các nhà nghiên cứu thảo luận về cách vượt qua cơn bão này.
