Thế giới hôm nay: 13/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đảng Quốc gia Bangladesh (BNP) giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đầu tiên của đất nước kể từ khi người biểu tình lật đổ Sheikh Hasina, nữ thủ tướng độc tài, vào năm 2024. Truyền thông trong nước đưa tin BNP sẽ nắm đa số trong Quốc hội 300 ghế, trong khi Jamaat-e-Islami, một nhóm Hồi giáo, về nhì. Dưới sự lãnh đạo của Tarique Rahman, hậu duệ của một gia tộc chính trị lừng danh, BNP cam kết chống tham nhũng và bảo vệ tự do ngôn luận.

Chứng khoán châu Á giảm điểm sau đợt bán tháo trên các thị trường Mỹ. Chỉ số NASDAQ tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ của Mỹ giảm khoảng 2%, trong khi S&P 500 trượt dốc hơn 1,5%. Giá vàng cũng giảm hơn 3% vào hôm qua trước khi phục hồi một phần vào hôm nay. Các thị trường đã chao đảo trong những tuần gần đây do lo ngại trí tuệ nhân tạo có thể gây xáo trộn hoạt động của hàng loạt công ty.

Luật sư cấp cao nhất của Goldman Sachs từ chức vì mối liên hệ với Jeffrey Epstein. Tên của Kathryn Ruemmler đã xuất hiện trong hơn 3 triệu trang tài liệu do Bộ Tư pháp Mỹ mới công bố liên quan đến kẻ phạm tội tình dục đã qua đời này. Epstein từng đề nghị giúp tìm kiếm các quan hệ cho công việc luật tư nhân của Ruemmler. Ông ta cũng gửi tặng bà những món quà đắt tiền. Bà cho biết việc từ chức là để “đặt lợi ích của Goldman Sachs lên trên hết.”

Donald Trump thông báo ông sẽ bãi bỏ “kết luận về mối nguy hại” của Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), một đánh giá khoa học từ năm 2009 khẳng định khí thải nhà kính gây rủi ro cho sức khỏe cộng đồng. Quy định này từng cho phép chính phủ kiểm soát khí thải xe hơi và yêu cầu báo cáo về các tiêu chuẩn khí thải. Trump cáo buộc các chính sách như vậy làm tăng giá xe. Các nhà hoạt động môi trường dự kiến sẽ phản đối quyết định này.

“Sa hoàng biên giới” của Tổng thống Mỹ, Tom Homan, cho biết các đặc vụ di trú liên bang sẽ kết thúc chiến dịch tại Minnesota. Sự xuất hiện của gần 3.000 đặc vụ tại bang này hồi tháng 12 đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình lan rộng, vốn càng trở nên gay gắt sau khi các sĩ quan bắn chết hai công dân Mỹ. Homan gọi chiến dịch này là một “thành công lớn” trong việc bắt giữ những “người nhập cư bất hợp pháp.” Dư luận Mỹ hiện đã quay lưng lại với chiến dịch trục xuất của Tổng thống.

Mỹ Đài Loan chính thức ký kết một thỏa thuận thương mại, hiện thực hóa thỏa thuận được công bố hồi tháng 1. Cụ thể, Mỹ sẽ giảm thuế quan đối với Đài Loan xuống còn 15%, mức tương tự đang áp dụng cho hàng hóa từ Nhật Bản và Hàn Quốc. Đổi lại, Đài Loan sẽ hạ mức thuế đối với Mỹ và mua một lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ đô la, bao gồm khí tự nhiên hóa lỏng, dầu thô, và máy bay.

Công chức cấp cao nhất của Anh, Sir Chris Wormald, bị chính phủ Công Đảng buộc thôi việc chỉ sau chưa đầy một năm tại nhiệm, khiến ông trở thành Thư ký Nội các có nhiệm kỳ ngắn nhất trong lịch sử. Thủ tướng Sir Keir Starmer được cho là không hài lòng với tiến độ cải cách bộ máy chậm chạp của Sir Chris. Sự ra đi của ông khép lại một tuần đầy kịch tính đối với Thủ tướng, người đang chật vật để giữ vững quyền lực.

Con số trong ngày: 1,4 triệu, là số lượng email liên quan đến Jeffrey Epstein được xử lý bởi một nhóm kỹ sư phần mềm cho trang web Jmail.world.

TIÊU ĐIỂM

Thời khắc đen tối cho phe tiến bộ Nhật Bản

Trong cuộc bầu cử sớm vào ngày 08/02 vừa qua, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền theo đường lối trung hữu, do Takaichi Sanae – nữ thủ tướng đầu tiên của đất nước – dẫn dắt, đã giành chiến thắng lớn nhất trong kỷ nguyên hậu chiến.

Phe đối lập chính theo đường lối trung tả, Liên minh Cải cách Trung dung (CRA), đã chịu một thất bại ê chề khi số ghế tại Hạ viện sụt giảm từ 173 xuống còn 49. Trên mạng, đảng này bị gán cho biệt danh không mấy hay ho là “5G,” một cách chơi chữ từ tiếng Nhật oji-san (ông già), ám chỉ việc các lãnh đạo của đảng đều là đàn ông ở độ tuổi 60 và 70. Một số “ông già” trong nhóm này đã từ chức sau thất bại, và sang hôm nay, các nghị sĩ của CRA đã bầu Ogawa Junya làm lãnh đạo tiếp theo. Ở tuổi 54, ông được xem là khá trẻ trung so với những người tiền nhiệm.

Ogawa hứa sẽ xây dựng lại đảng và đấu tranh cho những lý tưởng tự do mà Takaichi bác bỏ. Tuy nhiên, chiến thắng áp đảo của LDP đồng nghĩa với việc đây có thể là một nỗ lực ít mang lại kết quả.

Lạm phát tại Mỹ hạ nhiệt (có thể chỉ trong thời gian ngắn)

Trước khi có các mức thuế quan của Donald Trump, nước Mỹ đã tiến đến rất gần việc đánh bại lạm phát. Hồi tháng 4 năm ngoái, lạm phát hàng năm ở mức 2,3%, chỉ cao hơn một chút so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Sau đó, con số này tăng vọt lên 3% vào tháng 9, rồi giảm xuống 2,7%. Năm nay, lạm phát cuối cùng có thể giảm về mức mục tiêu của Fed.

Sự hỗn loạn của thuế quan đã không gây ra một vòng xoáy bất ổn khiến kỳ vọng lạm phát tồi tệ hơn và giá cả leo thang như người ta lo sợ. Thị trường việc làm, tuy vẫn vững chắc, nhưng đã suy yếu trong năm qua. Các nhà dự báo cho rằng số liệu giá cả sắp tới, được công bố trong hôm nay, sẽ trấn an mọi người: họ cho rằng lạm phát đã giảm xuống 2,5% trong tháng 1. Tuy nhiên, một biến cố kiểu Trump khác có thể đang đến gần. Nền kinh tế sẽ sớm cảm nhận tác động của các khoản ưu đãi tài khóa trong dự luật thuế “To, Đẹp” (Big, Beautiful). Trong số đó có thể bao gồm cầu tăng cao và giá cả leo thang.

Châu Âu nhìn nhận lại nền an ninh

Hôm nay, các nhà lãnh đạo chính trị và quốc phòng cấp cao sẽ nhóm họp tại Hội nghị An ninh Munich thường niên. Các quan sát viên cho rằng sẽ ít có khả năng xảy ra một sự kiện chấn động lớn như năm ngoái, khi Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance khiến người châu Âu bàng hoàng vì chỉ trích gay gắt hồ sơ về tự do ngôn luận và tự do chính trị của họ. Lần này, Ngoại trưởng Marco Rubio, người giữ quan điểm đối ngoại chính thống hơn, sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh cấu trúc chỉ huy quân sự của NATO đang được cải tổ. Tuần này, liên minh thông báo Mỹ sẽ tiếp quản bộ chỉ huy hàng hải của khối, nhưng chuyển giao một số vị trí cấp cao khác cho các nước châu Âu. Dự kiến sẽ còn nhiều thay đổi nữa. Bộ trưởng quốc phòng các nước trong liên minh cũng đã gặp nhau tại Brussels vào hôm qua. Người châu Âu, vốn đang choáng váng trước những lời đe dọa gần đây của Donald Trump về việc chiếm lấy Greenland từ một thành viên NATO, đã phần nào được trấn an bởi Elbridge Colby, người phụ trách chính sách của Lầu Năm Góc. Ông đã phát biểu theo lối khá truyền thống về một NATO dựa trên “quan hệ đối tác thay vì sự phụ thuộc,” và thúc giục người châu Âu hãy “thực dụng.”

Cuộc trấn áp những ý kiến bất đồng tại Mỹ

Don Lemon sẽ ra hầu tòa liên bang tại Minnesota trong hôm nay. Tháng trước, người dẫn chương trình cũ của CNN, một người thường xuyên chỉ trích Tổng thống Donald Trump, đã đưa tin về một cuộc biểu tình ở St Paul, thành phố láng giềng của Minneapolis, nơi các nhà hoạt động xông vào một nhà thờ trong lúc một mục sư – đồng thời là giám đốc thực địa của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) – đang làm lễ. Theo Bộ Tư pháp, hành động này đã vi phạm quyền dân sự của giáo đoàn.

Bản cáo trạng, trong đó cũng đưa ra các cáo buộc đối với một nhà báo khác và bảy người biểu tình, buộc tội Lemon đã “đặt câu hỏi dồn dập [cho vị mục sư]” trong một “nỗ lực nhằm áp bức và đe dọa ông này.” Hôm thứ Ba, Lemon cho biết người đại diện pháp lý cho ông sẽ là Joseph Thompson, người cho đến gần đây vẫn là một công tố viên hàng đầu tại chính Văn phòng Công tố viên Mỹ đang truy tố ông. Thompson là một trong số 14 công tố viên đã rời văn phòng trong năm nay, một động thái được cho là để phản đối. Điều này khiến số lượng người còn lại để theo đuổi những vụ án như của Lemon ngày càng ít đi.