Thế giới hôm nay: 10/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc “rất sớm,” nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh nước Mỹ “sẽ còn tiến xa hơn nữa.” Ông thề sẽ giáng đòn mạnh hơn vào Iran nếu nước này tiếp tục phong tỏa nguồn cung dầu mỏ, và nói rằng chính quyền của ông có thể sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan đến dầu mỏ đối với một số quốc gia nhất định để giảm giá dầu. Trước đó, Tổng thống Mỹ đã khẳng định rằng cuộc chiến “gần như đã hoàn toàn ngã ngũ.”

Giá dầu giảm và các thị trường chứng khoán châu Á phục hồi sau những bình luận của Trump. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu mỏ toàn cầu, đã giảm xuống dưới 90 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu giờ. Giá đã đạt gần 120 USD vào hôm qua, sau khi Iran thực sự đóng cửa Eo biển Hormuz. Chỉ số chứng khoán chuẩn của Hàn Quốc tăng vọt hơn 5%, trong khi của Nhật Bản tăng 3%, bù đắp cho những đợt giảm sâu ngày hôm qua.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, lực lượng an ninh của chế độ Iran, tuyên bố chỉ có họ mới có thể “quyết định thời điểm kết thúc cuộc chiến.” Lực lượng này cũng cảnh báo rằng họ sẽ không cho phép xuất khẩu “dù chỉ một lít dầu” ra khỏi khu vực cho đến khi các cuộc tấn công dừng lại. Trong khi đó, hàng ngàn người Iran đã tuần hành để ủng hộ Mojtaba Khamenei, nhà lãnh đạo tối cao mới, ngay cả khi Mỹ và Israel vẫn tiếp tục ném bom.

Xuất khẩu của Trung Quốc đã 21,8% trong hai tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, thúc đẩy một nền kinh tế đang bị kìm hãm bởi tình trạng giảm phát dai dẳng và cầu nội địa yếu. Mức tăng trưởng là 6,6% vào tháng 12. (Trung Quốc gộp số liệu tháng 1 và tháng 2 để làm giảm bớt sự biến động do ảnh hưởng của Tết Nguyên đán.) Thặng dư thương mại ngày càng tăng sẽ khiến Trump khó chịu, trong bối cảnh ông đang chuẩn bị gặp mặt Tập Cận Bình vào cuối tháng này.

Live Nation, công ty tổ chức sự kiện sở hữu Ticketmaster, đạt được một thỏa thuận sơ bộ với Bộ Tư pháp Mỹ, những người đã tìm cách chia tách công ty này, với cáo buộc rằng họ “bóp nghẹt” sự cạnh tranh. Live Nation đã chấp nhận bồi thường thiệt hại 280 triệu USD và đồng ý cho phép các địa điểm tổ chức sử dụng nhiều nhà cung cấp khác nhau để bán vé, cùng nhiều biện pháp khác. Một số bang khởi kiện đã không tham gia vào thỏa thuận này, cho rằng nó mang lại lợi ích cho Live Nation.

Anthropic khởi kiện Lầu Năm Góc vì bị phân loại là một “rủi ro chuỗi cung ứng.” Quyết định phân loại này, vốn ngăn cản công ty AI làm việc với các nhà thầu quốc phòng, chưa từng được áp dụng cho một công ty Mỹ nào trước đây. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, Pete Hegseth, đã đưa Anthropic vào danh sách đen hồi thứ Năm tuần trước sau khi công ty này từ chối gỡ bỏ các giới hạn đối với việc sử dụng công nghệ của họ cho vũ khí tự động hoặc giám sát trong nước.

Australia cấp quy chế tị nạn cho năm thành viên của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Iran, với lý do lo ngại họ sẽ bị truy tố khi trở về quê hương. Đội tuyển này, hiện đang ở Australia để tham dự Asian Cup, đã kích động phẫn nộ từ truyền thông nhà nước Iran sau khi một số cầu thủ giữ im lặng trong lúc hát quốc ca trước một trận đấu vào ngày 02/03. Thủ tướng Australia Anthony Albanese cũng đã đề nghị cấp tị nạn cho những người còn lại của đội tuyển.

Con số trong ngày: 85%, tỷ lệ những người tự nhận là đảng viên Cộng hòa MAGA ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran.

TIÊU ĐIỂM

Lợi thế tạm thời của Saudi Aramco

Hồi tháng 1, người đứng đầu gã khổng lồ dầu mỏ thuộc sở hữu nhà nước của Ả Rập Saudi đã gạt bỏ những lo ngại về một đợt dư thừa dầu mỏ sắp xảy ra, nói rằng đó là “phóng đại quá mức.” Giờ đây, ông có vẻ đã đúng, dù vì những lý do hoàn toàn khác.

Saudi Aramco sẽ công bố kết quả cả năm vào hôm nay. Nhưng các nhà đầu tư lại quan tâm nhất đến những gì đã xảy ra kể từ ngày 28/02. Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran, giá cổ phiếu của công ty này đã tăng vọt giữa bối cảnh đối mặt với một cú sốc dầu mỏ nghiêm trọng.

Aramco không hề miễn nhiễm trước sự gián đoạn ở Vùng Vịnh. Một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Iran đã khiến nhà máy lọc dầu lớn nhất của họ ở Ả Rập Saudi phải đóng cửa; công ty cũng phải cắt giảm sản lượng. Nhưng so với các đối thủ cạnh tranh, nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới được trang bị tốt hơn để đối phó với việc Eo biển Hormuz đóng cửa, và đã bắt đầu điều hướng các lô hàng qua Biển Đỏ. Trong khi đó, các công ty năng lượng nhà nước ở Bahrain, Kuwait, và Qatar đã kích hoạt các điều khoản bất khả kháng, tìm cách giải trừ trách nhiệm vì không đáp ứng được các hợp đồng hiện có. Hiện tại, quy mô khổng lồ của Aramco chính là một tấm khiên bảo vệ.

Đức tìm kiếm quan hệ thương mại chặt chẽ hơn với Mỹ

Hôm nay, Destatis, cơ quan thống kê của Đức, sẽ công bố số liệu thương mại của tháng 1. Trong tháng 12/2025, nhập khẩu và xuất khẩu của Đức đã tăng lần lượt là 1,4% và 4% so với tháng trước đó. Câu hỏi đặt ra là liệu đà tăng trưởng cuối năm 2025 của Đức có được duy trì sang năm 2026 hay không.

Năm ngoái, Trung Quốc đã vượt Mỹ để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Đức (vị trí mà họ từng tạm thời đánh mất vào tay Mỹ trong năm 2024). Thương mại song phương giữa hai nước đạt mức 285 tỷ USD, với mức thâm hụt kỷ lục là 101 tỷ USD đối với Đức. Sự không chắc chắn về các chính sách thuế quan thất thường đã khiến xuất khẩu sang Mỹ giảm xuống còn 146,2 tỷ euro, tương đương mức giảm 9,4% so với năm trước. Đức vẫn duy trì thặng dư thương mại 51,9 tỷ euro với Mỹ vào năm 2025, nhưng con số này đã giảm so với mức 69,6 tỷ euro của năm 2024. Các nhà hoạch định chính sách Đức đang rất muốn đa dạng hóa để tránh phụ thuộc vào Trung Quốc. Họ muốn có quan hệ sâu sắc hơn với Mỹ – ngay cả khi Mỹ có những toan tính khác.

Javier Milei cho thấy một Argentina đã đổi thay

Hôm nay, Tổng thống Argentina Javier Milei sẽ phát biểu tại một sự kiện hào nhoáng ở New York trong khuôn khổ “Tuần lễ Argentina,” nhằm thu hút đầu tư. Ông có thể sẽ tự hào về việc đại tu nền kinh tế đất nước: lạm phát giảm, tăng trưởng tăng, và chính phủ của ông đã thông qua hàng loạt đạo luật kể từ năm 2023. Điều đó – Milei chắc chắn sẽ chỉ ra – đã tạo ra những cơ hội mới để kiếm bộn tiền ở Argentina, từ khai thác mỏ cho đến các trung tâm dữ liệu. Thậm chí có thể một số thỏa thuận mới sẽ được công bố.

Tuy nhiên, những rào cản vẫn còn đó. Một số biện pháp kiểm soát vốn vẫn đang được áp dụng, gây khó khăn cho việc rút tiền ra khỏi nước này. Trong khi đó, nguy cơ phe đối lập dân túy Peronist trở lại nắm quyền vào một thời điểm nào đó là một quan ngại đối với bất kỳ nhà đầu tư dài hạn nào. Những tín hiệu trái chiều từ chính quyền cũng không giúp ích được gì. Chính phủ của Milei muốn có các khoản đầu tư mới, nhưng trong một pha “quay xe” gần đây, họ tuyên bố sẽ không vay mượn từ các thị trường vốn toàn cầu để cấp vốn. (Họ lập luận rằng lãi suất sẽ quá cao.) Nhưng sự kiện lớn này – diễn ra ngay giữa lòng Phố Wall – lại có thể gửi đi một thông điệp hoàn toàn ngược lại.