Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Ngoại trưởng Iran khẳng định nước này đang trao đổi thông điệp với Mỹ thông qua các nước thứ ba, nhưng “hiện tại” họ “không có ý định đàm phán” về đề xuất ngừng bắn 15 điểm của Donald Trump. Tổng thống Mỹ nói rằng các nhà lãnh đạo Iran “sợ” phải thừa nhận về các cuộc đàm phán này. Trước đó, một quan chức Iran đã gọi đề xuất này là “quá đáng” và đưa ra các điều kiện riêng của Iran để chấm dứt chiến tranh, trong đó bao gồm quyền chủ quyền đối với Eo biển Hormuz.
Trong một quyết định mang tính bước ngoặt, một bồi thẩm đoàn ở California phán quyết rằng Google và Meta đã cố tình xây dựng các nền tảng mạng xã hội của họ có tính gây nghiện, theo đó thu hút trẻ em cũng như gây hại cho sức khỏe tâm thần của chúng. Các công ty này, lần lượt là chủ sở hữu của Youtube và Instagram, được yêu cầu phải bồi thường 3 triệu đô la cho một nguyên đơn 20 tuổi. Hàng ngàn vụ kiện tương tự chống lại các công ty mạng xã hội đang chờ được giải quyết. Cả hai công ty đều sẽ kháng cáo.
Trump tuyên bố hội nghị thượng đỉnh của ông tại Bắc Kinh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã được dời lịch sang tháng 5. Cuộc gặp ban đầu của họ, dự kiến diễn ra vào cuối tháng này, bị hoãn lại vì chiến tranh ở Iran. Cuộc xung đột mang đến một thử thách mới cho hai nhà lãnh đạo, những người cũng đang bất đồng về vấn đề Đài Loan và thương mại, cùng nhiều vấn đề khác. Ngoài ra, Trump cho biết ông sẽ tiếp đón Tập tại Washington vào cuối năm nay.
Tổng thống chuyên chế của Belarus, Alexander Lukashenko, đã bay tới Bình Nhưỡng để gặp nhà độc tài Triều Tiên Kim Jong Un. Hai quốc gia này là những đồng minh quan trọng của Nga và ủng hộ cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine. Kim đã cung cấp quân đội để phục vụ cho cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Lukashenko đã thay mặt Putin đặt vòng hoa tại Lăng Kumsusan, nơi an nghỉ của các cựu lãnh đạo Triều Tiên.
Niềm tin của người tiêu dùng Anh đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm qua, theo một cuộc khảo sát của Hiệp hội Bán lẻ Anh, một tổ chức thương mại. Đánh giá của các hộ gia đình về tình trạng nền kinh tế trong ba tháng tới đã lao dốc từ âm 30 trong tháng 2 xuống âm 53 trong tháng 3. Người Anh lo sợ lạm phát sẽ tăng vọt do hậu quả từ cuộc chiến ở Iran.
Matt Brittin, cựu giám đốc điều hành của Google, sẽ trở thành người đứng đầu tiếp theo của đài BBC. Người tiền nhiệm của ông đã từ chức vì một chương trình dàn dựng sai sự thật về Trump, khiến Tổng thống Mỹ có vẻ như đã kêu gọi những kẻ bạo loạn tấn công Điện Capitol ở Washington, D.C. vào ngày 06/01/2021. Trump hiện đang kiện đài truyền hình này. Ngoài ra, Brittin cũng sẽ phải đối phó với sự cạnh tranh gay gắt từ các dịch vụ phát trực tuyến và niềm tin ngày càng sụt giảm đối với các nguồn tin tức truyền thống.
Các công nhân đã tìm thấy một bộ xương bên dưới một nhà thờ ở Maastricht, nhiều khả năng thuộc về D’Artagnan, người lính Pháp đã truyền cảm hứng cho nhân vật anh hùng trong tiểu thuyết “Ba chàng lính ngự lâm” của Alexandre Dumas. Vị kiếm khách đã tử trận trong một cuộc bao vây thành phố Hà Lan vào năm 1673. Một đồng xu của Pháp từ năm 1660 và một viên đạn súng hỏa mai được chôn gần đó cho thấy đây có thể là nhân vật này. Các nhà khảo cổ học sẽ tiến hành so sánh DNA từ hài cốt mới được tìm thấy với các hậu duệ của D’Artagnan.
Con số trong ngày: 2,3 tỷ đô la, là giá trị của công ty kim cương De Beers, giảm mạnh so với mức 12,75 tỷ đô la vào năm 2011.
TIÊU ĐIỂM
Những ẩn số đã biết đối với Mỹ và Iran
Tuyên bố của Donald Trump rằng Iran đang đàm phán với Mỹ để chấm dứt chiến tranh và rằng họ đã tặng Mỹ một “món quà rất lớn” liên quan đến dầu khí cần phải được nhìn nhận cực kỳ thận trọng. Hiện vẫn chưa rõ những người đối thoại phía Iran là ai – cũng như không rõ liệu họ có bất kỳ tầm ảnh hưởng nào không, nếu họ thực sự tồn tại.
Các cuộc đàm phán được cho là dựa trên một kế hoạch 15 điểm được soạn thảo hồi năm ngoái, khi hai nước tìm cách đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran, cùng với một số vấn đề khác. Truyền thông nhà nước Iran đã chế nhạo tuyên bố của Tổng thống Mỹ. Hôm qua, một phát ngôn viên quân đội Iran nói rằng Trump đang “tự đàm phán với chính mình.” Trong khi đó, hàng ngàn lính Thủy quân Lục chiến Mỹ cũng như binh sĩ từ Sư đoàn Dù 82 đang trên đường tới khu vực này. Không rõ liệu Trump muốn giảm căng thẳng hay chỉ đơn giản là trấn an các thị trường đang lo lắng trước khi bước vào một giai đoạn mới của cuộc chiến. Sự mâu thuẫn của ông cho thấy có thể chính bản thân ông cũng không rõ mình muốn gì.
Bắc Âu củng cố hệ thống phòng thủ
Hôm nay, các nhà lãnh đạo của các quốc gia thuộc Lực lượng Viễn chinh Chung (JEF), một liên minh quân sự ở Bắc Âu, sẽ tập trung tại Helsinki. Họ dự kiến thảo luận về sự hỗ trợ dành cho Ukraine và tình hình an ninh chung của châu Âu. Liên minh do Anh dẫn đầu này đã tăng cường nỗ lực nhằm răn đe sự hung hăng của Nga ở Biển Baltic, Bắc Đại Tây Dương, và Bắc Cực. Sang tháng 9, họ sẽ tổ chức các cuộc tập trận chung trên biển, trên không, và trên bộ mang tên Người bảo vệ Sư tử (Lion Protector) trên khắp Na Uy, Iceland, và các eo biển của Đan Mạch. Các thành viên hy vọng sẽ cải thiện khả năng hợp tác để bảo vệ cơ sở hạ tầng và gắn kết các khả năng chỉ huy và kiểm soát.
Chính quyền Trump đã liên tục kêu gọi châu Âu hành động nhiều hơn để bảo vệ vùng Cực Bắc (High North). JEF mang đến cho Anh một cơ hội để thể hiện vai trò lãnh đạo trong các động thái ứng phó của châu Âu. Nước này dự kiến sẽ tiếp nhận quyền chỉ huy trụ sở Đại Tây Dương và Bắc Cực của NATO từ Mỹ, đồng thời cũng cam kết cử thêm quân để bảo vệ khu vực Bắc Âu. Nhưng có lẽ những động thái này vẫn chưa đủ để xoa dịu Donald Trump, người liên tục chỉ trích Thủ tướng Anh, Ngài Keir Starmer, vì đã không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ tại Iran.
Novo cân nhắc tương lai
Hôm nay, Novo Nordisk sẽ tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên vào một thời điểm khó khăn. Với việc ra mắt Wegovy vào năm 2021, hãng dược phẩm Đan Mạch đã trở thành người tiên phong mang đến một loại thuốc giảm cân mới. Tuy nhiên, họ đã đánh mất vị thế vào tay Eli Lilly, một đối thủ đến từ Mỹ. Thuốc giảm cân Zepbound của Lilly hiện đang bán chạy hơn Wegovy với tỷ lệ hơn hai trên một ở Mỹ. Trong khi đó, các loại thuốc sao chép giá rẻ đang chinh phục các thị trường như Ấn Độ và Trung Quốc, nơi quyền bảo hộ bằng sáng chế cho semaglutide, thành phần hoạt chất của Wegovy, đã hết hạn. Giá cổ phiếu của Novo đã giảm hơn ba phần tư so với mức đỉnh vào tháng 06/2024.
Công ty đang bắt đầu phản công. Một phiên bản thuốc dạng uống của Wegovy, được ra mắt tại Mỹ vào tháng 1, nhanh chóng trở nên phổ biến, dù Lilly cũng dự kiến sẽ sớm tung ra loại thuốc viên của riêng mình. Novo cũng đạt được một thỏa thuận với công ty y tế từ xa Hims, đơn vị sẽ bán Wegovy thay vì các phiên bản sao chép của loại thuốc tiêm giảm béo này. Các nhà đầu tư vào Novo hy vọng được nghe tin rằng giai đoạn tồi tệ nhất đã qua.
Nicolás Maduro trở lại vành móng ngựa
Hôm nay, Nicolás Maduro, cựu Tổng thống Venezuela, và vợ ông, Cilia Flores, dự kiến sẽ ra trình diện trước một thẩm phán ở New York lần thứ hai. Chính quyền Trump, bên đã bắt giữ cặp đôi này ở Caracas vào ngày 03/01, cáo buộc Maduro phạm bốn tội danh, bao gồm âm mưu thực hiện hành vi “khủng bố-ma túy” và buôn lậu cocaine vào Mỹ. Flores cũng bị cáo buộc những tội danh tương tự. Cả hai đều phủ nhận các cáo buộc này.
Tại phiên điều trần, phe bào chữa sẽ thúc giục thẩm phán hủy bỏ vụ án. Họ lập luận rằng chính quyền Trump đã can thiệp bằng cách chặn quyền tiếp cận của vợ chồng Maduro vào các quỹ của chính phủ Venezuela nhằm ngăn họ trả chi phí pháp lý. Thẩm phán rất khó có khả năng sẽ bác bỏ vụ án. Nhưng đây chỉ là cuộc giao tranh đầu tiên trong một cuộc chiến pháp lý dài và phức tạp. Người ta vẫn cần phải thu thập và chia sẻ một lượng lớn bằng chứng, rồi sau đó mới ấn định ngày xét xử. Việc Mỹ bắt giữ Maduro và Flores đã diễn ra một cách bất ngờ và chóng vánh. Nhưng phiên tòa xét xử họ có lẽ sẽ không thể nhanh đến vậy.
