Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện và cầu đường của Iran vào ngày mai nếu chế độ này không “mở cái eo biển chết tiệt đó ra.” Đây là lần thứ ba Trump đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng dân sự, một hành động thường được coi là tội ác chiến tranh theo luật pháp quốc tế. Trước đó, Trump cũng khoe khoang về cuộc giải cứu một lính không quân Mỹ bị Iran bắn rơi vào thứ Sáu.
Iran thẳng thừng gạt bỏ tối hậu thư đầy lời lẽ thô tục của Trump, gọi đây là “biểu hiện của một tư duy tội phạm.” Một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố nước này sẽ tiếp tục chiến đấu “để bảo vệ an ninh quốc gia của chúng tôi.” Trong khi đó, Axios đưa tin các quan chức Mỹ và Iran đang thảo luận về một “lệnh ngừng bắn 45 ngày” tiềm năng. Nhưng cơ quan truyền thông Mỹ này cũng nhận định rằng cơ hội đạt được thỏa thuận là rất mong manh.
Viễn cảnh chiến tranh leo thang đã đẩy giá dầu lên cao. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu toàn cầu, tăng vọt lên trên 110 đô la/thùng trong phiên giao dịch sớm ở Châu Á. Hôm Chủ nhật, OPEC+ – liên minh của các quốc gia sản xuất dầu và các đồng minh của họ – đã đồng ý tăng sản lượng thêm 206.000 thùng một ngày trong tháng 5. Nhưng thông báo này gần như không có nhiều tác động chừng nào Eo biển Hormuz vẫn còn đóng cửa.
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán triệu tập một cuộc họp khẩn cấp sau khi phát hiện chất nổ gần một đường ống dẫn khí đốt từ Nga. Các chính trị gia đối lập cáo buộc đảng của ông đã dàn dựng vụ việc trước thềm bầu cử vào tuần tới. Đảng dân túy-dân tộc của Orbán hiện đang xếp sau trong các cuộc thăm dò. Xuyết suốt chiến dịch tranh cử của mình, Orbán liên tục đổ lỗi rằng trục “Kyiv–Brussels–Berlin” đã âm mưu ngăn cản Hungary tiếp cận nhiên liệu giá rẻ của Nga.
Cộng hòa Dân chủ Congo đạt được thỏa thuận với chính quyền Trump về việc tiếp nhận những người di cư bị trục xuất từ Mỹ, ngay cả khi họ đến từ các nước thứ ba. Chính phủ Congo cho biết những người đầu tiên sẽ đến trong tháng này. Mỹ cũng thực hiện các thỏa thuận tương tự với các quốc gia Châu Phi khác, và tuần trước đã tiến hành đợt trục xuất đầu tiên đến Uganda, đưa 8 người rời đi.
Pepsi hủy bỏ tài trợ cho một lễ hội âm nhạc lớn ở London vì sự xuất hiện của Ye, trước đây được biết đến là Kanye West, một nam rapper gây tranh cãi. Ye từng đưa ra những tuyên bố bài Do Thái trong quá khứ và đã phát hành một bài hát có tên “Heil Hitler” (dù anh ta đã xin lỗi và phủ nhận mình là người bài Do Thái). Thủ tướng Anh Keir Starmer đã chỉ trích quyết định mời Ye của lễ hội này.
Giáo hoàng Leo kêu gọi hòa bình trong Thánh Lễ Phục sinh đầu tiên của Ngài. Vị Giáo hoàng người Mỹ nói: “Hãy để những người có quyền lực khơi mào chiến tranh lựa chọn hòa bình.” Ngài không nêu tên bất kỳ cuộc xung đột nào, nhưng gần đây Giáo hoàng đã trở nên thẳng thắn hơn trong việc lên án một số chính sách của chính quyền Trump. Tháng này, Đức Thánh Cha sẽ có chuyến đi đầu tiên với tư cách là Giáo hoàng tới Châu Phi, một khu vực ngày càng quan trọng đối với Công giáo La Mã.
Con số trong ngày: 3.000, là số lượng cửa hàng mới mà McDonald’s dự kiến sẽ mở tại Trung Quốc trong vòng ba năm tới, bên cạnh 7.000 cửa hàng hiện có.
TIÊU ĐIỂM
Hạn chót sắp đến của Donald Trump dành cho Iran
Hôm nay, sau Lễ Lăn Trứng Phục Sinh tại Nhà Trắng, Donald Trump sẽ tổ chức một cuộc họp báo. Và mọi người dự đoán rằng ông sẽ khoe khoang về cuộc giải cứu của Mỹ đối với một lính không quân bị bắn rơi ở Iran.
Nhiệm vụ này chắc chắn là rất khó khăn và có rủi ro rất cao. Nếu chế độ Iran tìm thấy người lính không quân này trước, anh có khả năng sẽ trở thành một công cụ mặc cả, cùng với Eo biển Hormuz. Những phi công bị bắt thường mang một ý nghĩa biểu tượng lớn trong các cuộc chiến của Mỹ.
Nhưng cuộc giải cứu đã không làm hạ nhiệt xung đột. Hôm nay là hạn chót mà Trump đặt ra để Iran thỏa thuận với Mỹ, hoặc mở lại Eo biển Hormuz (nó cũng có thể đã từng là hạn chót – một bài đăng ẩn ý trên mạng xã hội chỉ nói “Thứ Ba, 8:00 tối Giờ miền Đông” cho thấy ông có thể đã gia hạn). Hồi cuối tuần, Trump đã đưa ra những cảnh báo hung hăng về việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự vào ngày mai nếu Iran không tuân thủ. Việc đe dọa thực hiện những hành động như vậy – thường được xem là tội ác chiến tranh – cho thấy Mỹ đang gặp nhiều bất lợi trong cuộc xung đột này. Không có gì ngạc nhiên khi Trump thà tập trung vào những câu chuyện về các hành động anh hùng táo bạo.
Các bác sĩ ở Anh (lại) đặt ống nghe xuống
Sáng sớm hôm nay, hơn 50.000 bác sĩ nội trú ở Anh đã đình công lần thứ 15 trong vòng 3 năm qua. Nhóm này – đại diện cho gần một nửa số bác sĩ trong cả nước – đang vướng vào một cuộc tranh chấp gay gắt với chính phủ về vấn đề tiền lương, vốn đã liên tục giảm theo giá trị thực kể từ năm 2008 (bất chấp đợt tăng lương 22% vào năm 2024).
Các cuộc đình công đang là một cơn đau đầu lớn đối với Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS). Hàng triệu bệnh nhân vẫn đang mòn mỏi trong danh sách chờ, còn các dịch vụ khẩn cấp thì bị quá tải trầm trọng. Đình công sẽ buộc các bệnh viện phải hủy bỏ hàng ngàn cuộc hẹn khám thông thường và các ca phẫu thuật đã được lên lịch. Để duy trì các dịch vụ thiết yếu, NHS phải tìm ra khoảng 300 triệu bảng Anh (397 triệu đô la) để trả cho các bác sĩ cao cấp làm thay ca.
Để đáp trả, chính phủ đã rút lại lời đề nghị tạo ra 1.000 vị trí đào tạo chuyên khoa, lập luận rằng họ không còn khả năng chi trả. Điều này càng làm các bác sĩ thêm tức giận. Họ phàn nàn về tình trạng kiệt sức, về các khoản nợ sinh viên đang tăng chóng mặt, và khối lượng công việc ngày càng lớn. Nhiều người thậm chí còn đe dọa sẽ tìm việc làm ở nước ngoài.
Đảng của Emmanuel Macron tìm kiếm người kế nhiệm Tổng thống
Vào ngày này 10 năm trước, Emmanuel Macron đã ra mắt En Marche! (Tiến Bước!) – một phong trào ôn hòa – tại quê nhà Amiens. Ông đã dùng phong trào này để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp một năm sau đó. Nhưng giờ đây, có rất ít kế hoạch để kỷ niệm sự kiện này, một phần do bất đồng giữa các thành viên phái ôn hòa về người kế nhiệm ông. Và cuộc đua đó hiện đã bắt đầu.
Đảng của Tổng thống, hiện có tên là Renaissance (Phục hưng), đang được lãnh đạo bởi Gabriel Attal, một cựu thủ tướng. Attal có lẽ muốn ra tranh cử tổng thống vào năm 2027, và đã giữ khoảng cách với Macron đang không được lòng dân. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò cho thấy Edouard Philippe, một cựu thủ tướng khác, có vị thế tốt hơn để đánh bại Jordan Bardella hoặc Marine Le Pen của phe cánh hữu dân túy trong vòng bỏ phiếu thứ hai. Trong khi đó, ở phe trung hữu, Bruno Retailleau, lãnh đạo Đảng Cộng hòa, và David Lisnard, Thị trưởng Thành phố Cannes, cũng đã đánh tiếng rằng họ sẽ ra tranh cử. Cuộc đua vốn đã đông đúc này có khả năng sẽ còn đông hơn nữa.
