
Nguồn: Martin Luther King Jr. born, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1929, Martin Luther King Jr. đã chào đời tại Atlanta, Georgia, là con trai của một mục sư Baptist. Ông lớn lên, nhận bằng tiến sĩ thần học, và vào năm 1955 đã giúp tổ chức cuộc biểu tình lớn đầu tiên của phong trào đòi quyền công dân cho người Mỹ gốc Phi: cuộc Tẩy chay Xe buýt Montgomery thành công. Chịu ảnh hưởng bởi Mohandas Gandhi, ông chủ trương bất tuân dân sự và phản kháng bất bạo động đối với nạn phân tách chủng tộc (segregation) ở miền nam nước Mỹ. Các cuộc biểu tình hòa bình mà ông lãnh đạo khắp miền nam nước Mỹ thường bị đáp trả bằng bạo lực, nhưng King và những người ủng hộ ông vẫn kiên trì, và phong trào ngày càng tạo được đà tiến lên mạnh mẽ.
Là một nhà hùng biện đầy sức thuyết phục, King đưa ra lời kêu gọi dựa trên các lý tưởng của Thiên Chúa giáo và của nước Mỹ, theo đó giành được sự ủng hộ ngày càng tăng từ chính quyền liên bang cũng như người da trắng miền bắc. Năm 1963, Bayard Rustin và A. Philip Randolph đã dẫn đầu cuộc Tuần hành đến Washington vì Việc làm và Tự do. Phần kết hùng tráng của sự kiện này là bài diễn văn “Tôi có một giấc mơ” nổi tiếng của King. 250.000 người đã tụ tập bên ngoài Đài tưởng niệm Lincoln để lắng nghe bài diễn văn lay động lòng người này.
Năm 1964, phong trào dân quyền đạt được hai trong số những thành công lớn nhất: việc phê chuẩn Tu chính án thứ 24, giúp xóa bỏ thuế bầu cử, và Đạo luật Quyền Công dân năm 1964, nghiêm cấm phân biệt chủng tộc trong tuyển dụng và giáo dục, cũng như xem phân tách chủng tộc tại các cơ sở công cộng là bất hợp pháp. Cuối năm đó, King trở thành người trẻ nhất đoạt giải Nobel Hòa bình (kỷ lục này đã bị vượt qua vào năm 2014, khi Malala Yousafzai trở thành người trẻ nhất nhận giải này ở tuổi 17). Đến cuối thập niên 1960, King bắt đầu công khai chỉ trích sự can thiệp của Mỹ tại Việt Nam và chuyển hướng nỗ lực sang việc giành quyền lợi kinh tế cho những người Mỹ nghèo khổ. Ông bị ám sát tại Memphis, Tennessee, vào ngày 04/04/1968.
