Nguồn: Frederick Douglass is born, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1818, Frederick Douglass, một tượng đài của lịch sử Mỹ, đã sinh ra trong cảnh nô lệ với tên khai sinh là Frederick Augustus Washington Bailey, tại Quận Talbot, Maryland. Về sau, ông đã thực hiện một cuộc trốn chạy táo bạo về phía Bắc và trở thành một trong những người nổi tiếng nhất nước Mỹ trong thế kỷ 19. Là một nhà hùng biện, tác giả và nhà hoạt động lừng danh, ông đã trở thành một tiếng nói mạnh mẽ và hùng hồn không chỉ cho việc bãi bỏ chế độ nô lệ, mà còn cho các quyền con người nói chung.
Ngay sau khi mẹ của Douglass qua đời lúc ông lên tám, chủ nô đã gửi ông đến Baltimore, nơi ông trở thành tài sản của gia đình Auld. Douglass đã học đọc tại đó, đầu tiên là từ chị dâu của chủ, bà Sophia, và sau đó là tự học. Ông mua cuốn sách đầu tiên của mình, một tuyển tập các bài viết và diễn văn cách mạng, vào năm 12 tuổi. Năm 1831, ông biết đến phong trào bãi nô, và ngày càng bị thôi thúc bắt đầu hành trình tìm kiếm tự do.
Sau khi bị gửi trở lại Bờ Đông Maryland để làm lao động đồng áng – và bị bỏ tù vì một nỗ lực trốn chạy thất bại – Douglass được đưa về Baltimore, nơi ông gặp người vợ tương lai, một phụ nữ tự do tên là Anna Murray. Vào ngày 03/09/1838, với giấy tờ giả và quần áo cải trang thành thủy thủ, Douglass đã trốn thoát bằng tàu hỏa đến nơi tự do ở Thành phố New York. Ông và Anna kết hôn rồi chuyển đến Massachusetts.
Douglass dành phần đời còn lại để nỗ lực không ngừng nghỉ nhằm bãi bỏ chế độ nô lệ. Thông qua Hội Chống Nô lệ Massachusetts, Douglass (người đã đổi tên từ Bailey vào năm 1838) đi khắp đất nước để diễn thuyết về những trải nghiệm của mình trong cảnh xiềng xích. Ông trở thành một thành viên tích cực của “Đường sắt Ngầm,” giúp đỡ những người khác trong hành trình trốn thoát đến tự do ở miền Bắc. Năm 1845, Douglass xuất bản cuốn đầu tiên trong ba cuốn tự truyện bán chạy nhất, The Narrative of the Life of Frederick Douglass.
Để tránh bị những kẻ săn nô lệ bắt lại, Douglass và gia đình chuyển ra nước ngoài, nơi ông tiếp tục lên tiếng chống lại chế độ nô lệ. Sau khi những người hâm mộ tại Anh quyên góp tiền để mua lại sự tự do cho ông từ gia đình Auld, ông cùng gia đình trở về Mỹ và định cư tại Rochester, New York. Tại đó, Douglass biên tập và xuất bản một tờ báo có ảnh hưởng của người Da đen tên là The North Star, sau này là Frederick Douglass’ Paper, và cuối cùng là Douglass Monthly.
Douglass không chỉ nổi tiếng quốc tế như một nhân vật của phong trào chống nô lệ; ông còn trở thành lương tâm của một quốc gia với những bài diễn thuyết đanh thép như bài “Ngày 4 tháng 7 có ý nghĩa gì đối với người nô lệ?” năm 1852, một lời nhắc nhở rằng nền độc lập vào thời điểm đó chỉ được thụ hưởng bởi một phần nhỏ dân số Mỹ. Năm 1861, khi Nội chiến bùng nổ, Douglass nỗ lực tuyển mộ binh lính Da đen cho phe Liên minh miền Bắc và nhiều lần gặp Tổng thống Lincoln để vận động trả lương bình đẳng cho binh lính Da đen cũng như thúc giục ông chấm dứt chế độ nô lệ. Ông tiếp tục xuất bản các bài viết về sự tàn bạo của chế độ nô lệ sau khi Nội chiến kết thúc, và giữ chức Cảnh sát Tư pháp tại Đặc khu Columbia, cùng các chức vụ chính phủ khác.
Douglass qua đời vào ngày 20/02/1895, hưởng thọ 77 tuổi.
