Thế giới hôm nay: 24/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Scott Bessent dự kiến sẽ công bố các lệnh trừng phạt mới đối với Iran vào hôm nay. Bộ trưởng Tài chính Mỹ đã hứa hẹn về “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào một đối thủ.” Donald Trump gần đây đã đe dọa trừng phạt các đối tác thương mại của Iran. Trong khi đó, Tư lệnh Quân đội Pakistan Asim Munir sẽ đến thăm Tehran trong một nỗ lực nhằm hòa giải để chấm dứt chiến tranh. Về phần mình, Trung Quốc cho biết họ “tích cực cam kết thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định việc tổ chức bầu cử trong thời chiến sẽ “phá hủy” đất nước của ông bằng cách gieo rắc sự chia rẽ. Tuần trước, Mykhailo Fedorov – cựu Bộ trưởng Quốc phòng mà việc sa thải ông vào tháng trước đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình rộng khắp – đã kêu gọi tổ chức bỏ phiếu. Hôm nay, Zelensky dự kiến sẽ nhận được một số sự ủng hộ từ Andy Burnham, người đang đến thăm Kyiv trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị thủ tướng Anh.

Shein bắt đầu nhận đăng ký mua cổ phiếu cho đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng vốn bị trì hoãn từ lâu tại Hong Kong. Họ sẽ tìm cách huy động 13,9 tỷ HKD (1,8 tỷ USD). Công ty thời trang nhanh của Trung Quốc này có thể đạt được mức định giá 27 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức 98 tỷ USD đạt được vào năm 2022. Tăng trưởng toàn cầu yếu, chi phí gia tăng (bao gồm cả những chi phí liên quan đến thuế quan của Mỹ) và sự cạnh tranh khốc liệt là nguyên nhân dẫn đến điều này. Cổ phiếu sẽ bắt đầu giao dịch vào ngày 01/09.

Trump nói rằng Canada muốn có “những lợi ích của một tiểu bang, mà không phải là một tiểu bang” sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ và Canada sụp đổ. Trước đó, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố đất nước ông sẽ trả đũa “tương xứng từng đồng” đối với mức thuế 50% mới của Mỹ; các khoản thuế riêng của Canada sẽ có hiệu lực vào ngày 08/09. Trump đã công bố các biện pháp này vào thứ Sáu sau khi đàm phán thất bại.

Một đảng được dẫn dắt bởi các đồng minh của Kassym-Jomart Tokayev, Tổng thống quyền lực của Kazakhstan, đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội. Không có đảng đối lập thực sự nào có tên trên lá phiếu và những người chỉ trích đã bị bắt giữ xuyên suốt chiến dịch tranh cử. Vài giờ trước khi kết quả được công bố, Tokayev ám chỉ rằng ông có thể tiếp tục nắm quyền sau nhiệm kỳ hiện tại, dự kiến kết thúc vào năm 2029.

Chính phủ Anh xác nhận rằng các công ty năng lượng đã được đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ sau một cuộc tấn công mạng vào một nhà máy điện chạy bằng khí đốt nhỏ vào tháng trước. Tờ Telegraph đưa tin rằng cơ sở này đã bị ngắt kết nối suốt bốn ngày sau cuộc tấn công và các tin tặc Iran có thể là thủ phạm. Tuy nhiên, việc ngắt kết nối này không ảnh hưởng đến nguồn cung cấp điện rộng hơn của Anh.

Australia xác nhận ca nhiễm cúm gia cầm (H5N1) đầu tiên ở động vật có vú, sau khi phát hiện loại virus này ở một con hải cẩu lông mũi dài. Loại virus gây tử vong cho loài chim này đã tàn phá các bầy chim kể từ khi nó xuất hiện ở nước này vào tháng 6. Hải cẩu đặc biệt dễ bị lây truyền từ các loài chim biển.

Con số trong ngày: 12,66 m/s, là tốc độ chạy mà robot Superman đạt được vào ngày 17/08. Đó là một thành tích rất ấn tượng, nhưng Trung Quốc có lẽ sẽ gặp khó khăn trong việc kiếm tiền từ robot hình người.

TIÊU ĐIỂM

Một sinh nhật buồn cho Ukraine

Hôm nay, Ukraine kỷ niệm ngày độc lập thứ 35 của đất nước, nhưng hiếm có cư dân địa phương nào có tâm trạng để ăn mừng. Đã 12 năm trôi qua kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến, và hơn bốn năm kể từ khi nước này phát động một cuộc xâm lược toàn diện. Hàng chục ngàn người Ukraine đã chết, hàng triệu người phải bỏ trốn, và 20% diện tích đất nước đang bị chiếm đóng.

Tuy nhiên, năm nay Ukraine đã vượt qua mọi khó khăn và giành lại đà tiến trên chiến trường. Những tiến bộ trong công nghệ máy bay không người lái và tên lửa đã giúp nước này đưa chiến tranh vào sâu bên trong Nga, đặc biệt là với các cuộc tấn công vào các trung tâm thương mại điện tử. Nhưng Ukraine hiện đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn, và đang phải chịu tổn hại nghiêm trọng về kinh tế và triển vọng quân sự do các cuộc tấn công của Nga. Hôm nay, “liên minh những người sẵn sàng” – một nhóm các quốc gia ủng hộ Ukraine – sẽ họp mặt; các đồng minh có thể sẽ cam kết hỗ trợ quân sự nhiều hơn. (Hôm thứ Bảy, Pháp đã hứa gửi thêm tên lửa đánh chặn.) Hãy hy vọng rằng người dân Ukraine sẽ có thêm lý do để ăn mừng.

Căng thẳng gia tăng ở Bờ Tây bị chiếm đóng

Bạo lực giữa những người định cư Israel và người Palestine tiếp tục leo thang ở Bờ Tây bị chiếm đóng vào cuối tuần qua. Hôm thứ Sáu, một thiếu niên Palestine đã thiệt mạng và một người đàn ông lớn tuổi bị thương nặng khi một nhóm người định cư đột kích vào một ngôi làng gần Hebron. Đêm hôm sau, một vụ tấn công phóng hỏa đã xảy ra tại một ngôi làng gần Nablus; những bức vẽ graffiti mang tính dân tộc chủ nghĩa cho thấy những người định cư chính là thủ phạm. Đến sáng Chủ nhật, một người Israel đã bị đâm và bị thương ở Thung lũng Jordan.

Mục tiêu được những người định cư tuyên bố là gây “va chạm” với các ngôi làng Palestine lân cận. Điều này thường dẫn đến sự can thiệp của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), thường đứng về phía những người định cư, theo sau là việc trục xuất người Palestine và mở rộng các khu định cư của Israel. IDF thường chậm chạp trong việc kiềm chế các nhóm định cư, những người nhận được sự ủng hộ của chính phủ. Trong những tuần gần đây, các quan chức an ninh Israel nhiều lần cảnh báo rằng những người định cư muốn kích động một cuộc intifada (cuộc nổi dậy của người Palestine) mới, khẳng định rằng cuộc nổi dậy sẽ dẫn đến việc IDF tiến vào các thành phố của người Palestine. Điều đó sẽ mang thêm bạo lực và đau khổ đến cho những người Palestine đang khốn đốn ở Bờ Tây.

Phiên tòa Rochdale được tái khởi động

Tuần này, phiên tòa xét xử lại sáu thành viên của băng nhóm chăn dắt Rochdale sẽ bắt đầu tại Manchester. Những người đàn ông này phủ nhận việc cưỡng hiếp và lạm dụng hai cô gái tuổi teen trong khoảng thời gian từ năm 2003 đến 2006. Phiên tòa đầu tiên đã sụp đổ vào tháng 12 sau khi các bồi thẩm viên, những người đã được lệnh không trò chuyện về vụ án bên ngoài tòa án hoặc tiến hành nghiên cứu độc lập, bị phát hiện đã lập một nhóm WhatsApp để thảo luận về một bộ phim tài liệu có cùng chủ đề.

Bê bối xoay quanh các băng nhóm chăn dắt của Anh – vấn nạn lạm dụng tình dục trẻ em theo nhóm bị phớt lờ từ lâu, phần lớn do đàn ông gốc Á hoặc theo đạo Hồi (đặc biệt là người Pakistan) thực hiện – thực chất đã kéo dài suốt 20 năm. Cảnh sát thường không ghi lại sắc tộc của các nghi phạm vì sợ mang tiếng phân biệt chủng tộc hoặc làm xáo trộn các mối quan hệ cộng đồng; họ chỉ mới bắt đầu làm việc này vào năm ngoái. Các cuộc điều tra cũng bị thực hiện một cách cẩu thả. Sau một cuộc kiểm toán phơi bày sự thật được công bố vào năm ngoái, một cuộc điều tra trên quy mô toàn quốc đang được tiến hành và hàng trăm vụ án bế tắc đã được lật lại. Sẽ có thêm nhiều phiên tòa dự kiến diễn ra.

Donald, kim cương, và những lời phủ nhận

Những món quà hào nhoáng, mạ vàng lấp lánh là cách để chạm đến “trái tim” của Donald Trump. Nếu ta tạm để chiếc máy bay phản lực khổng lồ của Qatar sang một bên, thì hiếm có món quà nào phô trương như món đồ trang sức mà Trump nhận được từ các đại diện của ngành công nghiệp kim cương Bỉ vào tháng 6. Chiếc nhẫn có kích thước bằng mặt đồng hồ được nạm 321 viên kim cương, 56 viên sapphire, 13 viên ngọc lục bảo, và 6 viên hồng ngọc. Những viên kim cương xếp thành hai chữ “T” khổng lồ cùng các con số 45 và 47 (Trump là tổng thống thứ 45 và 47 của Mỹ). Bốn tuần sau khi nhận được món quà này, Trump đã phê duyệt một khoản miễn trừ thuế quan trị giá hàng tỷ đô la cho ngành công nghiệp kim cương Bỉ.

Giờ đây, Elizabeth Warren và Richard Blumenthal, hai thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ, đang đòi hỏi câu trả lời về món quà này. Hôm nay là hạn chót để những người thợ chế tác chiếc nhẫn này giải trình trước Quốc hội Mỹ. Chính quyền Trump và ngành công nghiệp kim cương Bỉ phủ nhận bất kỳ sự ưu ái đặc biệt nào, khẳng định rằng việc miễn trừ thuế quan bắt nguồn từ một thỏa thuận thương mại được ký kết với Liên minh châu Âu vào năm 2025. Áp lực tạo nên kim cương, và trong tuần này, những người thợ làm ra chiếc nhẫn cũng sẽ cảm nhận được áp lực của chính họ.