Category: Thế giới hôm nay

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế IAEA cho biết nhà máy điện hạt nhân do Nga chiếm đóng ở Zaporizhia đã bị ngắt kết nối khỏi lưới điện của Ukraine. Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc nói nhà máy hiện đang phải dựa vào một đường dây dự phòng. Nga và Ukraine đổ lỗi cho nhau về các vụ pháo kích gần nhà máy, vốn làm dấy lên lo ngại thảm họa hạt nhân. Hôm thứ Bảy, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã đề nghị được làm trung gian hòa giải.

Đức công bố gói cứu trợ trị giá 65 tỷ euro (64,7 tỷ USD) để giúp các hộ gia đình và công ty đối phó với giá cả tăng. Gói này bao gồm giảm giá phương tiện giao thông công cộng và giảm thuế cho các công ty sử dụng nhiều năng lượng. Thủ tướng Olaf Scholz cho biết chính phủ ông đã đưa ra “quyết định kịp thời” để ngăn thiếu hụt năng lượng trong mùa đông. Lạm phát của Đức lên gần 8% trong tháng 8, với giá hàng tạp hóa và năng lượng đặc biệt cao. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/09/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy 

Các quan chức của IAEA (Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế) đã đến thăm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia đang bị Nga chiếm đóng ở miền nam Ukraine, nơi phải hứng chịu pháo kích dữ dội trong những tuần gần đây. Nhóm nghiên cứu đang tìm cách “ngăn chặn một tai nạn hạt nhân.” Ukraine mong muốn cuộc thanh sát sẽ giúp “phi quân sự hóa” nhà máy, nhưng Nga tuyên bố không rút quân. Pháo kích của Nga đã buộc nhà máy phải đóng cửa một trong hai lò phản ứng đang hoạt động. 

Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ không tham dự lễ tang của Mikhail Gorbachev, nhà lãnh đạo cuối cùng của Liên Xô, người vừa qua đời hôm thứ Ba. Phát ngôn viên của Điện Kremlin viện dẫn lịch trình làm việc dày đặc của tổng thống nhưng cho biết chính phủ có hỗ trợ tổ chức tang lễ vào thứ Bảy này. Gorbachev là lãnh đạo chứng kiến Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, điều mà ông Putin gọi là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ 20.”   Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/09/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Mikhail Gorbachev, nhà lãnh đạo cuối cùng của Liên Xô, đã qua đời ở tuổi 91 tại một bệnh viện Moscow. Trên cương vị tổng thống ông đã tiến hành loạt cải cách mang tên perestroika (cải tổ) và glasnost (công khai hóa) nhằm mở cửa nền kinh tế và dân chủ hóa chính trị Liên Xô. Gorbachev cũng đã vun đắp mối quan hệ nồng ấm hơn với phương Tây và ủng hộ những người cộng sản có quan điểm cải cách ở Trung và Đông Âu. Ông được trao giải Nobel hòa bình năm 1990 và miễn cưỡng nhìn ​​Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.

Ukraine tuyên bố đã phá hủy các cây cầu bắc qua sông Dnepr trong chiến dịch phản công ở Kherson, đồng thời đẩy mạnh phản công vào mặt trận phía đông. Trong khi đó, các thanh sát viên của Liên Hợp Quốc đã lên đường từ Kyiv, thủ đô Ukraine, để đến nhà máy hạt nhân Zaporizhia, dù giới chức Ukraine nói Nga đang tìm cách cản trở. Tại cuộc họp ở Praha, các bộ trưởng quốc phòng EU đã xem xét đề xuất huấn luyện quân đội Ukraine, điều mà Mỹ, Anh và một số nước EU đang thực hiện. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/09/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Các lực lượng Ukraine đã “tiến công trên nhiều hướng” ở vùng Kherson miền nam đất nước, theo phát ngôn viên của quân đội Ukraine. Thời gian gần đây Kyiv đã thường xuyên ngụ ý sẽ phản công. Thành phố Kherson, thủ phủ của tỉnh này, là thành phố lớn đầu tiên của Ukraine bị Nga đánh chiếm hồi tháng Ba. Chiến dịch phản công dường như khởi đầu với các cuộc tấn công trong đêm bằng rocket vào các trung tâm chỉ huy và cầu đường. Vẫn chưa rõ liệu đây có phải phát súng mở màn cho một cuộc tấn công trên bộ quy mô lớn của Ukraine ở phía nam hay không.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cáo buộc Nga khủng bố kinh tế khi thắt chặt nguồn cung khí đốt làm giá năng lượng ở châu Âu tăng cao. Uniper, một công ty năng lượng của Đức, vừa yêu cầu chính phủ nước này cho vay thêm 4 tỷ euro (4 tỷ USD), dù đã có gói cứu trợ 15 tỷ euro như thỏa thuận hồi tháng 7. CEO Ben van Beurden của tập đoàn dầu khí Shell của Anh cũng cảnh báo khủng hoảng sẽ kéo dài trong vài mùa đông tới. Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Quân đội Nga tiếp tục nã đạn vào các thị trấn xung quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia ở miền đông nam Ukraine. Nhà máy này bị quân đội Nga đánh chiếm từ tháng 3 nhưng vẫn do nhân viên Ukraine điều hành và, theo Nga, đang bị Ukraine nã pháo vào. Giao tranh tại đây đã làm gia tăng lo ngại có rò rỉ phóng xạ từ nhà máy. Cư dân quanh Zaporizhia đang được hướng dẫn cách tự điều trị bằng i-ốt để phòng nhiễm phóng xạ.

Bốn hiệp hội thẩm phán châu Âu đã phản đối quyết định của Hội đồng châu Âu về việc cho phép Ba Lan tiếp cận 23,9 tỷ euro (23,8 tỷ USD) trợ cấp và 11,5 tỷ euro cho vay. Khoản tiền này bị tạm thời phong tỏa xoay quanh các tranh cãi về tính độc lập tư pháp của Ba Lan, mà Ủy ban châu Âu cho rằng đang bị làm cho suy yếu. Các thẩm phán nói kế hoạch cải cách của Ba Lan “thiếu những gì cần thiết” để bảo vệ độc lập tư pháp. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Tổng thống Vladimir Putin ký sắc lệnh tăng quân số của các lực lượng vũ trang Nga lên 1,15 triệu người, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2023. Ước tính hiện tại cho thấy có khoảng 15.000 người Nga thiệt mạng và 45.000 người bị thương sau sáu tháng chiến sự ở Ukraine; với cuộc chiến giờ đây chuyển sang giai đoạn cầm cự xem bên nào hồi phục nhanh hơn. Trong một diễn biến khác, Mỹ và EU lên án vụ tấn công bằng tên lửa của Nga vào ga đường sắt ở miền đông Ukraine hôm thứ Tư khiến ít nhất 25 người thiệt mạng, trong đó có hai trẻ em. Bộ Quốc phòng Nga xác nhận vụ tấn công, nhưng tuyên bố chỉ nhắm vào các đoàn tàu quân sự.

Tổng thống Joe Biden công bố gói giảm nợ sinh viên đáng kể. Kế hoạch này sẽ xóa nợ lên đến 10.000 đô la cho những người kiếm được ít hơn 125.000 đô la một năm, và thậm chí giúp nhiều hơn cho những người có nhận trợ cấp liên bang trong quá trình học đại học. Nhiều nhà kinh tế lo ngại xóa nợ sẽ làm trầm trọng tình trạng lạm phát. Nhưng quyết định này có thể đem đến lợi ích chính trị cho đảng Dân chủ trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố viện trợ quân sự gần 3 tỷ đô la cho Ukraine nhân dịp ngày độc lập của nước này, cũng là ngày tròn sáu tháng Nga xâm lược. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết nước ông đã được “tái sinh” thông qua cuộc kháng chiến chống xâm lược của Nga. Ông cũng tuyên bố sẽ giành lại các khu vực bị Nga chiếm, bao gồm cả Crimea. Trước đó ông Zelensky cảnh báo về “những hành động khiêu khích ghê tởm của Nga” trước kỳ nghỉ lễ quốc khánh Ukraine.

Trong một diễn biến khác, ông Biden công bố gói giảm nợ sinh viên đáng kể. Kế hoạch này sẽ xóa nợ lên đến 10.000 đô la cho những người kiếm được ít hơn 125.000 đô la một năm, và thậm chí giúp nhiều hơn cho những người có nhận trợ cấp liên bang trong quá trình học đại học. Thông báo được Nhà Trắng đưa ra sau nhiều tháng đấu tranh chính trị; với các thượng nghị sĩ Cộng hòa cáo buộc ông Biden “lấy tiền của tầng lớp lao động Mỹ [để chuyển cho người giàu].” Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Mỹ kêu gọi công dân rời Ukraine, và cho biết Nga sẽ đẩy mạnh tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự cũng như cơ sở chính phủ trong những ngày tới. Tuyên bố của đại sứ quán Mỹ ở Kyiv được đưa ra ngay sau lệnh cấm tổ chức ăn mừng ngày độc lập vào thứ Tư của chính phủ Ukraine. Trùng hợp là ngày đó cũng sẽ đánh dấu sáu tháng cuộc xâm lược của Nga.

Hoạt động kinh doanh trong khu vực tư nhân của Mỹ giảm tháng thứ hai liên tiếp trong tháng 8, theo khảo sát nhanh chỉ số nhà quản lý mua hàng của S&P Global. Lĩnh vực dịch vụ giảm mạnh hơn so với lĩnh vực công nghiệp do lạm phát làm giảm nhu cầu. Đồng đô la và lợi tức trái phiếu chính phủ kỳ hạn ngắn của Mỹ cũng không còn tăng khi thị trường trở nên bi quan về kinh tế Mỹ.

Continue reading “Thế giới hôm nay: 24/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Nga tiếp tục tấn công các khu vực của Ukraine sau khi đã oanh tạc dữ dội suốt cuối tuần. Cụ thể, quân Nga tiến vào Nikopol, một thành phố gần Zaporizhia, và bắn tên lửa hành trình vào Odessa. Trong một diễn biến khác, ủy viên ngoại giao của EU Josep Borrell bác bỏ ý tưởng cấm toàn bộ thị thực du lịch đến khu vực Schengen đối với người Nga, vốn được các nước thành viên giáp với Nga, bao gồm Estonia và Phần Lan, đề nghị. Thay vào đó, ông ủng hộ một cách tiếp cận “chọn lọc hơn” trước thềm đàm phán trong tuần tới.

Kinh tế Đức ngày càng có nhiều khả năng rơi vào suy thoái khi lạm phát tăng trên 10% trong mùa thu, theo ngân hàng trung ương nước này. Đức phụ thuộc nặng vào nguồn cung khí đốt từ Nga, với đường ống Nord Stream 1 một lần nữa bị đóng cửa ba ngày vào tuần tới. Giá TTF Hà Lan, một thang đo quan trọng cho giá khí đốt bán buôn của châu Âu, đã tăng 20% ​​lên 290 euro mỗi MWh. Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Con gái của Alexander Dugin, một nhà tư tưởng dân tộc chủ nghĩa thường được mệnh danh là “bộ não của Putin,” đã bị ám sát ở ngoại ô Moscow bởi một quả bom xe. Vì Darya Dugina bị giết khi đang lái xe của cha cô, người ta tin rằng ông mới chính là mục tiêu. Cả hai cha con Dugin đều ủng hộ tuyên bố chủ quyền của Nga ở Ukraine, và cả hai đều bị Anh và Mỹ trừng phạt.

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nói chính quyền nước ông sẽ không còn hình sự hóa tình dục đồng giới nam. Phát biểu tại một cuộc mít tinh, ông nói chính phủ sẽ bãi bỏ Mục 377A của Bộ luật Hình sự. Được biết luật này có từ thời thuộc địa, và sẽ phạt lên đến hai năm tù đối với các hành động“khiếm nhã thô thiển” giữa nam giới với nhau. Tuy nhiên hiện tại luật không được “thực thi một cách chủ động” – như ông Lee từng nói. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Allen Weisselberg, giám đốc tài chính lâu năm của tập đoàn bất động sản của Donald Trump, đã nhận 15 tội danh trốn thuế do tổng chưởng lý New York đệ trình. Ông đồng ý làm chứng nếu được yêu cầu tại một phiên tòa khác kiện Tập đoàn Trump. Để đổi lấy lời nhận tội, ông được giảm án xuống còn 5 tháng tù thay vì 15 năm. Các công tố viên cáo buộc ông Weisselberg trốn đóng thuế đối với các đặc quyền, chẳng hạn như một căn hộ thuê miễn phí và học phí cho các cháu của mình.

Nga cảnh báo thảm họa tại nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia của Ukraine, mà nước này chiếm được hồi tháng 3, và đe dọa đóng cửa nếu pháo kích tiếp diễn. Công ty hạt nhân Energoatom của Ukraine nói điều này có nguy cơ gây ra “thảm họa phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu.” Hôm thứ Năm, bộ ngoại giao Nga đã từ chối phi quân sự hóa khu vực xung quanh nhà máy, mặc cho đích thân tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres kêu gọi. Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Ukraine ám chỉ chính họ đã tiến hành các vụ nổ hôm thứ Ba tại căn cứ quân sự của Nga ở Crimea, nơi vốn nằm cách xa chiến tuyến. Cố vấn tổng thống Mykhailo Podolyak dự đoán sẽ còn nhiều cuộc tấn công tương tự. Trong khi đó, nhà lãnh đạo tự xưng của khu vực ly khai Donetsk ra cam kết phát triển “hợp tác song phương bình đẳng cùng có lợi” trong thư gửi Triều Tiên, nước hồi tháng 7 đã trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới công nhận độc lập cho Donetsk.

Cựu phó tổng thống Mỹ Mike Pence yêu cầu đảng Cộng hòa ngừng chỉ trích các cơ quan thực thi pháp luật xoay quanh vụ đột kích của FBI vào Mar-a-Lago, nhà riêng của cựu tổng thống Donald Trump. Nhiều người trong đảng đã chỉ trích cuộc đột kích, với một số thậm chí kêu gọi “ngừng cấp ngân sách” cho FBI. Ông Pence nói luận điệu này “chẳng khác nào kêu gọi bãi bỏ cảnh sát.” Ngoài ra ông còn nói nếu được yêu cầu, ông sẽ cân nhắc hợp tác với ủy ban Hạ viện đang điều tra vai trò của ông Trump trong vụ bạo động 6 tháng 1. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Ukraine nói Nga đã không thể tiến vào một số thị trấn ở vùng Donetsk, miền đông Ukraine. Cụ thể, Kyiv báo cáo về các cuộc pháo kích dữ dội và “giao tranh ác liệt” trong khu vực, vốn đang là điểm nóng chiến trường. Pháo kích cũng được ghi nhận ở vùng Kherson, nơi Ukraine đang nỗ lực phản công.

Ủy ban bầu cử quốc gia của Kenya tuyên bố phó tổng thống William Ruto là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống, dù có tới bốn thành viên ủy ban từ chối phê duyệt kết quả. Phe của Raila Odinga, ứng cử viên đối lập được tổng thống mãn nhiệm Uhuru Kenyatta ủng hộ, cũng đặt ra nghi vấn về kết quả mà họ cho là không thể xác minh được. Continue reading “Thế giới hôm nay: 16/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

8 người bị thương, với một số bị thương nặng, sau vụ nổ súng gần Bức tường phía Tây ở Jerusalem. Cảnh sát Israel đang coi vụ việc này, vốn làm bị thương một phụ nữ mang thai, là khủng bố. Chỉ mới tuần trước Israel và nhóm Thánh chiến Hồi giáo Palestine đã đồng ý ngừng bắn, sau khi một số thủ lĩnh của nhóm này bị máy bay không người lái của Israel tiêu diệt. Không rõ liệu các sự kiện có liên quan với nhau hay không, nhưng tình hình đang rất căng thẳng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói những lính Nga nào nổ súng vào nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia sẽ bị coi là “mục tiêu đặc biệt.” Là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, cơ sở này bị Nga chiếm từ tháng Ba. Ông Zelensky cũng nói quân Nga đang khiêu khích bằng cách tấn công Zaporizhzhia và bắn tên lửa vào các lực lượng Ukraine từ bên trong nhà máy. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ Merrick Garland cho biết bộ đã yêu cầu một thẩm phán ở Florida công bố công khai trát được dùng để khám xét nhà riêng của Donald Trump. Ông Garland cũng xác nhận chính ông đã đích thân thông qua quyết định khám xét, chấm dứt những suy đoán xoay quanh việc người nào đã phê chuẩn lệnh khám xét tại Mar-a-Lago. Quyết định của ông bị phe Cộng hòa phản đối kịch liệt, và họ đã cam kết sẽ điều tra bộ tư pháp nếu giành được Hạ viện trong cuộc bầu cử tháng 11.

Bảy quốc gia châu Âu đang điều động viện trợ để giúp Pháp đối phó cháy rừng. Tới nay trận hỏa hoạn gần thành phố Bordeaux đã kéo dài sang ngày thứ ba, phá hủy 7.000 ha rừng và buộc hàng nghìn người phải sơ tán. Hiện Pháp đang trải qua đợt nắng nóng và hạn hán tồi tệ nhất trong lịch sử. Continue reading “Thế giới hôm nay: 12/08/2022”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Israel và các lực lượng Palestine ở Dải Gaza đã đồng ý với một lệnh ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian, bắt đầu từ tối Chủ nhật. Theo Bộ Y tế Palestine, các cuộc không kích của Israel vào khu vực từ thứ Sáu đã giết chết 43 người, trong đó có ít nhất hai thành viên cấp cao của tổ chức Thánh chiến Hồi giáo Palestine. Tên lửa trả đũa từ Gaza bắn vào Israel đã kích hoạt còi báo động ở Jerusalem, nhưng không gây ra thương vong nào.

Các nghị sĩ Dân chủ Mỹ trong Thượng viện đã thông qua dự luật đặc biệt về môi trường, thuế và y tế của họ. Hạ viện dự kiến ​​sẽ thông qua nó vào cuối tuần, và gửi đến Nhà Trắng cho tổng thống Joe Biden ký ban hành. Được biết luật này sẽ giảm lượng khí phát thải, tăng thuế doanh nghiệp và cho phép chính phủ thương lượng giá thuốc theo toa thay mặt cho những người trên 65 tuổi. Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/08/2022”