Nguồn: The space shuttle Columbia is launched for the first time, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1981, tàu con thoi Columbia đã được phóng đi từ Cape Canaveral, Florida, trở thành tàu vũ trụ có người lái có thể tái sử dụng đầu tiên du hành vào không gian. Dưới sự điều khiển của các phi hành gia Robert L. Crippen và John W. Young, tàu Columbia đã thực hiện một chuyến bay vào vũ trụ kéo dài 54 giờ với 36 vòng quỹ đạo trước khi hạ cánh thành công xuống Căn cứ Không quân Edwards ở California vào ngày 14/04.
Trước đó, vào ngày 17/09/1976, NASA đã công bố tàu con thoi đầu tiên của mình, Enterprise, trong một buổi lễ tại Palmdale, California. Quá trình phát triển con tàu vũ trụ có hình dáng giống máy bay này tiêu tốn gần 10 tỷ đô la và mất gần một thập kỷ. Năm 1977, Enterprise trở thành tàu con thoi đầu tiên bay tự do khi nó được một chiếc máy bay Boeing 747 nâng lên độ cao 7.62 km rồi thả ra, để nó tự bay trở về Căn cứ Không quân Edwards.
Các chuyến bay thường xuyên của tàu con thoi bắt đầu kể từ ngày 12/04/1981, với vụ phóng Columbia. Con tàu được phóng lên nhờ hai tên lửa đẩy nhiên liệu rắn và một thùng nhiên liệu bên ngoài, nhưng chỉ có phần tàu con thoi giống máy bay đi vào quỹ đạo quanh Trái Đất. Khi nhiệm vụ hoàn tất, tàu con thoi kích hoạt các động cơ để giảm tốc độ và, sau khi hạ độ cao xuyên qua bầu khí quyển, nó tiếp đất giống như một chiếc tàu lượn. Các tàu con thoi đời đầu đã mang thiết bị vệ tinh vào không gian và thực hiện nhiều thí nghiệm khoa học khác nhau. Vào ngày 28/01/1986, NASA và chương trình tàu con thoi của mình đã hứng chịu một tổn thất nặng nề khi tàu Challenger phát nổ 74 giây sau khi cất cánh và toàn bộ bảy người trên tàu đều tử nạn.
Đến tháng 09/1988, các chuyến bay của tàu con thoi mới được nối lại với vụ phóng thành công tàu Discovery. Trong những năm sau đó, tàu con thoi đã thực hiện vô số nhiệm vụ quan trọng, chẳng hạn như sửa chữa và bảo trì Kính viễn vọng Không gian Hubble, cũng như việc xây dựng và đưa người lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Một bi kịch không gian lại một lần nữa làm rúng động nước Mỹ vào ngày 01/02/2003, khi tàu Columbia, trong sứ mệnh thứ 28 của mình, đã vỡ vụn trong quá trình quay trở lại bầu khí quyển của Trái Đất. Toàn bộ bảy phi hành gia trên tàu đều tử nạn. Sau thảm kịch đó, chương trình tàu con thoi bị đình chỉ bay cho đến khi tàu Discovery quay trở lại không gian vào tháng 07/2005, giữa những lo ngại rằng các vấn đề khiến tàu Columbia gặp nạn vẫn chưa được giải quyết triệt để.
