Nguồn: Rosie Ruiz fakes Boston Marathon win, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1980, Rosie Ruiz, 26 tuổi, đã về nhất ở hạng mục dành cho nữ của giải Marathon Boston với thành tích 2:31:56. Cô được trao tặng một tấm huy chương, một vòng nguyệt quế, và một chiếc cúp bạc; tuy nhiên, tám ngày sau, Ruiz đã bị tước chiến thắng sau khi ban tổ chức cuộc đua phát hiện ra cô đã nhảy vào đường đua khi chỉ cách vạch đích khoảng một dặm.
Ruiz sinh ra tại Cuba, là một trợ lý hành chính đến từ Thành phố New York, đã đủ điều kiện tham gia giải Marathon Boston lần thứ 84 sau khi nộp thành tích chạy của mình tại giải Marathon Thành phố New York năm 1979. Dù Ruiz chưa bao giờ giải thích lý do tại sao mình gian lận, có ý kiến cho rằng sếp của cô đã quá ấn tượng với việc cô đủ điều kiện tham gia giải đua danh giá ở Boston nên ông đã đề nghị đài thọ chi phí cho cô đi thi. Người ta tin rằng Ruiz có ý định nhảy vào giữa tốp người chạy, nhưng đã tính toán sai khi tham gia vào cuộc đua ở điểm cách đích một dặm, mà không nhận ra mình đang dẫn trước 448 nữ vận động viên khác.
Ruiz vốn là một người vô danh trong giới chạy bộ và chiến thắng của cô đã khiến người ta nghi ngờ vì thành tích này nhanh hơn tận 25 phút so với thời gian chạy của cô tại giải Marathon Thành phố New York. Thêm vào đó, thời gian chiến thắng của cô lúc bấy giờ là thành tích marathon nhanh thứ ba trong lịch sử dành cho nữ giới. Sau khi nghiên cứu các bức ảnh của cuộc đua – Ruiz không hề xuất hiện trong bất kỳ bức ảnh nào cho đến tận phút cuối – và tiến hành nhiều cuộc phỏng vấn, ban tổ chức giải Marathon Boston đã tước danh hiệu của Ruiz vào ngày 29/04/1980, đồng thời vinh danh Jacqueline Gareau người Canada là nhà vô địch hạng mục nữ với thành tích 2:34:28. Thành tích tại New York của Ruiz sau đó cũng bị hủy khi ban tổ chức phát hiện ra cô đã đi tàu điện ngầm trong một phần của cuộc đua.
Cuộc tranh cãi xoay quanh Ruiz đã làm lu mờ thành tích của Bill Rogers, người giành chiến thắng ở hạng mục nam của giải Marathon Boston năm 1980, đánh dấu kỷ lục bốn năm liên tiếp vô địch. Tại giải Marathon Boston năm 2005, Jacqueline Gareau đảm nhận vai trò đại diện danh dự và tái hiện lại khoảnh khắc marathon năm 1980 của mình bằng cách chạy qua dải băng đích. Sau khi hành vi gian lận bị phanh phui, Ruiz – người vẫn luôn khăng khăng rằng mình đã chiến thắng giải Marathon Boston một cách công bằng – đã bị mất việc ở New York. Cô gặp thêm rắc rối vào năm 1982 khi bị buộc tội ăn cắp tiền của một nhà tuyển dụng. Một năm sau đó, cô lại bị bắt quả tang đang bán ma túy cho các cảnh sát chìm ở Florida. Trong cả hai vụ án, Ruiz đều phải ngồi tù một thời gian ngắn. Ruiz qua đời vào năm 2019 tại Florida.
Giải Marathon Boston đầu tiên được tổ chức vào ngày 19/04/1897. Phụ nữ chính thức được phép tham gia tranh tài trong cuộc đua bắt đầu từ năm 1972. Sau sự cố của Ruiz, ban tổ chức cuộc đua đã thiết lập các biện pháp an ninh thắt chặt hơn để ngăn chặn những vụ việc gian lận trong tương lai.
