Thế giới hôm nay: 24/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thông báo rằng lệnh ngừng bắn giữa IsraelLebanon sẽ được gia hạn thêm ba tuần, sau khi ông tiếp đón các nhà ngoại giao từ hai quốc gia này tại Nhà Trắng. Hezbollah – nhóm chiến binh do Iran hậu thuẫn và đang giao tranh với Israel ở Lebanon – vẫn chưa bình luận về thông báo này. Ngay sau đó, Đại sứ Israel tại Liên Hiệp Quốc cho biết lệnh ngừng bắn “không đạt 100%,” cáo buộc Hezbollah bắn rocket vào Israel.

Trump nhắc lại rằng Mỹ sẽ duy trì lệnh phong tỏa hải quân cho đến khi Iran chấp nhận thỏa thuận, đồng thời nói thêm rằng ông không “vội” đi đến một thỏa thuận. Ông cũng cho biết đã ra lệnh cho hải quân Mỹ “nổ súng và tiêu diệt” các tàu rải mìn ở Eo biển Hormuz. Iran đã tấn công ít nhất ba tàu trên tuyến đường thủy này và tuyên bố bắt giữ hai tàu khác kể từ khi Trump gia hạn lệnh ngừng bắn vào thứ Ba.

Meta dự kiến cắt giảm khoảng 10% lực lượng lao động – khoảng 8.000 việc làm – và loại bỏ hàng nghìn vị trí khi họ chuyển hướng nguồn lực sang trí tuệ nhân tạo. Mark Zuckerberg, ông chủ của công ty, cảnh báo rằng các công cụ AI có thể thay thế một số công việc do các kỹ sư thực hiện. Trong khi đó, Microsoft, công ty cũng đang tăng cường chi tiêu cho AI, được cho là đã đề nghị cho nghỉ việc tự nguyện đối với khoảng 7% nhân viên của mình tại Mỹ.

Cổ phiếu của Intel tăng vọt khoảng 20% sau khi gã khổng lồ bán dẫn của Mỹ báo cáo kết quả quý I khả quan hơn mong đợi và dự báo doanh số bán hàng khá mạnh cho quý II. Nhu cầu đối với chip được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu đang tăng lên khi các công ty đầu tư mạnh vào AI. Sự bùng nổ này đang giúp Intel phục hồi sau nhiều năm tụt hậu so với các đối thủ.

Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố áp thuế tạm thời đối với pin và tấm pin năng lượng mặt trời từ Ấn Độ, Indonesia, và Lào, với cáo buộc các nhà sản xuất đang bán hàng dưới giá trị thực. Mức thuế này thay đổi rất nhiều – lên tới hơn 120% đối với một số hàng nhập khẩu từ Ấn Độ – và đánh dấu sự leo thang mới nhất trong chiến dịch kéo dài nhiều năm nhằm vào thiết bị năng lượng mặt trời giá rẻ từ châu Á.

Liên minh Châu Âu phê duyệt khoản vay 90 tỷ euro (105 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga. Hai phần ba khoản vay này là dành cho chi tiêu quốc phòng. Gói trừng phạt từng bị Hungary và Slovakia trì hoãn trong nhiều tháng, khi họ yêu cầu Ukraine sửa chữa đường ống Druzhba chuyên cung cấp dầu của Nga cho châu Âu qua Ukraine. Nước này đã hoàn tất việc sửa chữa vào thứ Ba.

Bộ Tư pháp Mỹ buộc tội một quân nhân sử dụng thông tin mật để đặt cược vào vụ bắt giữ Nicolás Maduro, cựu lãnh đạo Venezuela, trên Polymarket, một thị trường dự đoán. Trung sĩ Gannon Ken Van Dyke được cho là đã kiếm được hơn 400.000 USD từ các vụ cá cược vào chiến dịch này. Bộ Tư pháp gọi đây là “hành vi giao dịch nội gián rõ ràng.” Polymarket tuyên bố đã báo cáo các vụ cá cược này cho chính quyền và vụ bắt giữ là “bằng chứng” cho thấy hệ thống giám sát của họ hoạt động hiệu quả.

Con số trong ngày: 585 triệu USD, là giá trị rượu whisky Trung Quốc được bán ra nước ngoài vào năm ngoái, tăng từ mức 5 triệu USD của một thập kỷ trước.

TIÊU ĐIỂM

Xe điện Trung Quốc tăng tốc

Hàng trăm nghìn du khách cùng hàng trăm nhà triển lãm sẽ đổ về Bắc Kinh vào cuối tuần này để tham dự một trong những triển lãm xe hơi lớn nhất thế giới. Trong hơn mười ngày tại Triển lãm Xe hơi Bắc Kinh, các nhà sản xuất pin và xe điện Trung Quốc sẽ ra mắt nhiều mẫu mã và công nghệ mới. Trước thềm triển lãm, CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, đã tiết lộ một loại pin mới mà họ khẳng định có thể sạc từ 10% lên 90% chỉ trong sáu phút, đánh bại thành tích tốt nhất của BYD là chín phút. (Cả hai đều cho biết pin của họ cho phép xe chạy được khoảng 1.000 km.)

Triển lãm diễn ra vào một thời điểm khá thuận lợi. Cuộc chiến ở Iran đã đẩy giá xăng dầu lên cao, khiến các lựa chọn thay thế trở nên hấp dẫn hơn. Nhưng thị trường xe điện của Trung Quốc đang rơi vào một cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài ba năm, do tình trạng dư thừa công suất kinh niên gây ra. Hệ quả là, các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc ngày càng tìm cách vươn ra toàn cầu. Trung Quốc hiện sản xuất khoảng 70% lượng xe điện và 85% lượng pin xe điện của thế giới. Triển lãm Xe hơi Bắc Kinh sẽ cho thấy các công ty của nước này đang bỏ xa các đối thủ đến mức nào.

Kết quả bầu cử không mấy ngọt ngào ở Virginia

Hy vọng duy trì quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ của Đảng Cộng hòa vốn dĩ đã rất mong manh, nhưng cử tri ở Virginia có lẽ dập tắt ngúm những hy vọng đó. Hôm thứ Ba, họ đã tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý nhằm phân chia lại khu vực bầu cử, khiến ba hoặc bốn thành viên đương nhiệm của đảng này mất ghế. Trong dự báo thống kê của Economist về các cuộc bầu cử Quốc hội năm nay, kết quả ở Virginia đã làm tăng số ghế dự kiến trung bình của Đảng Dân chủ trong cơ quan gồm 435 ghế này từ 232 lên 235, và xác suất chiếm đa số của họ từ 94% lên 98%.

Trong khi đó, Thượng viện đang ở thế ngàn cân treo sợi tóc. Danh sách các ghế được đưa ra bầu cử đang nghiêng về Đảng Cộng hòa: Đảng Dân chủ cần giành thêm bốn ghế để chiếm đa số, tại bao gồm ít nhất hai bang mà Donald Trump từng giành chiến thắng với cách biệt hai con số vào năm 2024. Nhưng đừng vội gạch tên Đảng Dân chủ. Họ đang dẫn đầu các cuộc thăm dò toàn quốc với sáu điểm phần trăm. Họ cũng chiêu mộ được các ứng viên mạnh ở Alaska, Bắc Carolina, và Ohio. Mô hình dự đoán của Economist cho thấy Đảng Dân chủ có 48% cơ hội lật ngược tình thế ở cả hai viện.

Mỹ sẽ mang lại sự thay đổi nào ở Cuba?

Hôm nay chính là hạn chót mà Mỹ đưa ra để Cuba thả một số tù nhân chính trị. Đó là một trong số các yêu cầu, không phải tất cả đều được tuyên bố rõ ràng, mà chính quyền Trump đang đặt ra đối với chế độ cộng sản của Cuba. Họ đã áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ lên hòn đảo này vào tháng 1. Hai chính phủ được cho là đã tổ chức các cuộc đàm phán bí mật vào ngày 10/04 tại Havana. Nếu Cuba thả các tù nhân, các vòng đàm phán sâu hơn có thể sẽ diễn ra. Nếu không, chính quyền Trump có thể sẽ gia tăng áp lực.

Một trong số các yêu cầu của họ là cải cách nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung của Cuba. Hầu hết người dân Cuba sẽ hoan nghênh điều đó. Những người này đang phải chịu đựng tình trạng thiếu lương thực, cắt điện, và dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngày càng xuống cấp, và tất cả đều trở nên tồi tệ hơn do lệnh phong tỏa. Việc tự do hóa cũng sẽ mang lại cơ hội cho các doanh nghiệp Mỹ. Điều chưa rõ ràng là liệu chính quyền Trump có ý định buộc chế độ này phải từ bỏ quyền lực hay không. Các nhà lãnh đạo Cuba rất khôn ngoan: họ sẽ cố gắng giảm bớt áp lực bằng cách đưa ra những nhượng bộ trong khi vẫn tìm cách duy trì quyền kiểm soát.