Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Iran cho biết ngoại giao đã “trở nên vô ích” khi họ tiếp tục giao tranh với Mỹ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tấn công các căn cứ của Mỹ ở Bahrain và Kuwait, sau khi phóng tên lửa vào các địa điểm trên khắp Vùng Vịnh trước đó. Donald Trump nói rằng Mỹ đang “giáng đòn” lên Iran vì nỗ lực đóng cửa lại Eo biển Hormuz của nước này. Hai bên đang bất đồng về việc liệu tuyến đường biển có đang mở hay không. Giá dầu đã tăng và Trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm do tình trạng bất ổn.
Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, công bố những thay đổi trong nội các của mình và cho biết ông sẽ thay thế Thủ tướng của đất nước. Sergy Koretsky, người đứng đầu công ty dầu khí quốc doanh lớn nhất của Ukraine, được cho là ứng viên hàng đầu cho vị trí đó. Zelensky nói rằng cuộc cải tổ sẽ giúp chính phủ tập trung vào một số ưu tiên, bao gồm cả quan hệ với Mỹ và EU, cũng như việc đảm bảo nguồn cung vũ khí.
Giá cổ phiếu của SK Hynix giảm hơn 12% khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc mở cửa. Chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR) cho cổ phiếu của nhà sản xuất chip này đã bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào thứ Sáu tuần trước, huy động được 26,5 tỷ USD cho công ty. ADR của SK Hynix đã khép lại phiên giao dịch trong ngày với mức tăng hơn 13%. Giờ đây, những nhà đầu tư đã mua cổ phiếu với giá rẻ hơn trên sàn giao dịch Hàn Quốc có thể đang háo hức chốt lời.
Các nhà lãnh đạo thế giới bày tỏ lòng thương tiếc Lindsey Graham, thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã qua đời vào cuối tuần trước sau một cơn bệnh ngắn. Zelensky mô tả Graham là “người bảo vệ tự do đích thực” trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gọi ông là “người bạn lớn” của nhà nước Do Thái. Là người từ lâu đã ủng hộ chính sách đối ngoại can thiệp, vị chính trị gia 71 tuổi này gần đây đã đến thăm Ukraine. Graham cũng từng là người chỉ trích Trump gay gắt, trước khi chuyển sang ủng hộ mạnh mẽ cho Tổng thống Mỹ.
Ít nhất 27 người thiệt mạng và 8 người khác đang trong tình trạng nguy kịch sau khi lửa bùng phát tại một quán bar ở Bangkok. Hầu hết các nạn nhân tử vong do ngạt khói, theo những phát hiện ban đầu từ sở thảm họa của thủ đô Thái Lan. Đây là một trong những vụ việc thảm khốc nhất ở Thái Lan trong những năm gần đây.
Cảnh sát Anh bắt giữ một người đàn ông 28 tuổi vì nghi ngờ sát hại Ann Widdecombe, một cựu bộ trưởng của Đảng Bảo thủ. Widdecombe, 78 tuổi, được phát hiện chết tại nhà riêng vào thứ Năm tuần trước với “nhiều vết thương nghiêm trọng.” Bà từng phục vụ trong chính phủ của John Major vào thập niên 1990; đến năm 2023, bà gia nhập Đảng Cải cách, đảng cánh hữu dân túy của Nigel Farage. Cảnh sát cho biết không có thông tin nào cho thấy tội ác này có động cơ chính trị.
Jannik Sinner bảo vệ thành công chức vô địch Wimbledon khi đánh bại Alexander Zverev của Đức trong trận chung kết nội dung đơn nam.Tay vợt 24 tuổi người Ý đã giành được danh hiệu Grand Slam thứ năm của mình. Trong khi đó, đối thủ lớn của anh, vận động viên người Tây Ban Nha Carlos Alcaraz – hiện đang chấn thương – đã sở hữu bảy danh hiệu Grand Slam. Ở nội dung đơn nữ, Linda Noskova từ Cộng hòa Séc đã giành chức vô địch vào thứ Bảy.
Con số trong ngày: 22,5 triệu, là số nam giới trong độ tuổi kết hôn ở Trung Quốc nhiều hơn so với nữ giới.
TIÊU ĐIỂM
Iran vẫn giữ quyền kiểm soát Hormuz
Vào thứ Bảy, Iran đã tấn công một tàu container chở hàng ở Eo biển Hormuz, vụ việc thứ tư như vậy trong tuần qua. Một kịch bản quen thuộc đã diễn ra sau đó: Mỹ ném bom Iran, còn Iran phóng tên lửa cùng máy bay không người lái vào các quốc gia Vùng Vịnh. Các cuộc không kích tiếp theo của Mỹ diễn ra vào Chủ Nhật. Hai bên vẫn đang mắc kẹt trong cuộc chiến giành quyền kiểm soát eo biển này, bất chấp việc đã đạt được một thỏa thuận hòa bình sơ bộ vào tháng 6. Mỹ muốn Hormuz được mở cửa hoàn toàn. Iran lại muốn kiểm soát những tàu nào có thể sử dụng nó.
Trên thực tế, giao tranh đồng nghĩa với việc Iran đã đạt được mong muốn của mình: tuyến đường biển này thực chất đã bị đóng cửa. Chỉ có 13 con tàu đi qua đây vào thứ Sáu, giảm so với con số 51 vào thứ Ba, và 10 trong số 13 con tàu đã sử dụng tuyến đường do Iran kiểm soát. Các nhà hòa giải từng hy vọng tổ chức một vòng đàm phán khác giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần trước, nhưng chính quyền Trump đã từ chối cử phái đoàn tham gia. Dù giá cả có nhích lên vào hôm nay, nhưng thị trường dầu mỏ vẫn tương đối lạc quan, chủ yếu là nhờ lượng dầu thô dư thừa được xuất khẩu từ Vùng Vịnh trong những tuần gần đây.
Liệu các đồng minh của Ukraine có thể trông cậy vào Mỹ?
Hôm nay, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ cùng các đồng minh của đất nước mình tới Paris để tham dự cuộc họp mới nhất của “liên minh những người sẵn sàng” (coalition of the willing). Lực lượng đặc nhiệm đa quốc gia này, do Pháp và Anh đồng lãnh đạo, sẽ giúp bảo vệ Ukraine trong trường hợp có lệnh ngừng bắn với Nga. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn thể hiện sự sẵn sàng của đất nước mình, chẳng hạn bằng cách phát động các cuộc tập trận chung và tăng cường các hoạt động đồng minh chống lại hạm đội bóng đêm của Nga.
Tuy nhiên, nếu không có lệnh ngừng bắn, liên minh này sẽ không thể đến gần Ukraine. Điều Zelensky và những người bạn châu Âu của ông cần nhất là niềm tin mới rằng họ có sự hậu thuẫn của Mỹ. Họ đã được khích lệ bởi những lời lẽ thiện chí mà Donald Trump dành cho Zelensky tại hội nghị thượng đỉnh G7 vào tháng 6. Cuộc gặp gỡ của NATO vào tuần trước càng khiến họ hy vọng nhiều hơn sau khi Trump thông báo rằng ông sẽ cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot. Nhưng các đồng minh của Ukraine biết rằng không nên đặt cược vào những tuyên bố như vậy.
Australia nỗ lực xóa bỏ chủ nghĩa bài Do Thái
Trong hai tuần qua, tại Sydney, Ủy ban Hoàng gia Australia về Chủ nghĩa bài Do Thái và Gắn kết Xã hội đã chất vấn đại diện từ các gã khổng lồ mạng xã hội bao gồm Meta, TikTok, và YouTube. Hội đồng – được triệu tập sau khi 15 người bị bắn chết trong một lễ kỷ niệm Hanukkah tại bãi biển Bondi vào tháng 12 – đã kết luận rằng hầu hết các nền tảng này chưa làm đủ để ngăn chặn tâm lý bài Do Thái lan truyền trên mạng. Nhưng sự tức giận của họ chủ yếu nhắm vào mạng xã hội X của Elon Musk, dù đại diện của nền tảng này vắng mặt. Hôm thứ Sáu, ủy ban đã tuyên bố rằng X là “thủ phạm chính” của “tâm lý thù ghét bài Do Thái” và đặt câu hỏi liệu nền tảng này có nên được phép hoạt động ở đất nước này hay không.
Tuần này, cuộc điều tra sẽ chuyển đến Melbourne, nơi có cộng đồng người Do Thái lớn nhất ở Australia. Tại đó, các nhà điều tra sẽ lắng nghe các sinh viên, học giả, và các trường đại học nói về “chủ nghĩa bài Do Thái trong môi trường giáo dục.” Người ta sẽ đặc biệt chú ý đến cách các tổ chức khác nhau phản ứng với các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine gần đây trong khuôn viên của nhà trường. Ngoài ra, trong hôm nay, chính phủ Australia cũng sẽ đưa ra đạo luật yêu cầu các trường đại học phải áp dụng các tiêu chuẩn “chống phân biệt chủng tộc” mới, và họ có thể bị trừng phạt nếu không đáp ứng được.
Các nhà lập pháp mờ nhạt của Mỹ bắt đầu một nhiệm kỳ mới
Hôm nay, khi Quốc hội Mỹ quay trở lại sau kỳ nghỉ, họ sẽ làm việc mà không có hai thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa. Lindsey Graham, đại diện bang South Carolina, vừa qua đời vào thứ Bảy. Còn Mitch McConnell của bang Kentucky vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố công khai nào kể từ khi ông nhập viện một tháng trước. Ghế của họ gần như chắc chắn sẽ vẫn nằm trong tay đảng Cộng hòa khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra. Nhưng trong thời gian tới, sự vắng mặt của họ có thể làm phức tạp thêm kế hoạch của Đảng Cộng hòa trong việc phê chuẩn một số quan chức nội các. Các đề cử cho chức vụ Bộ trưởng Tư pháp và Giám đốc Tình báo Quốc gia tiếp theo nằm trong số những nội dung đã được lên lịch vào tuần này.
Trong khi đó, các nhà lập pháp của cả hai đảng đều đã giảm bớt tham vọng của mình. Donald Trump đã hạ thấp giá trị của một dự luật về nhà ở nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng – thành tựu hiếm hoi gần đây của Quốc hội – khi gọi nó là “một điều tẻ nhạt” và từ chối ký ban hành. Nhưng dù sao thì nó cũng đã trở thành luật. Tuy nhiên, sự bẽ mặt này – cộng với sự thụ động của các nhà lập pháp trong suốt cuộc chiến của Mỹ với Iran – đã không giúp ích gì cho vị thế của Quốc hội trong mắt công chúng. Vậy đâu mới là ý nghĩa của một cơ quan lập pháp hiếm khi làm được bất cứ việc gì?
