08/08/1945: Tổng thống Truman phê chuẩn Hiến chương Liên Hiệp Quốc

Nguồn: President Truman ratifies United Nations Charter, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1945, Tổng thống Harry S. Truman đã ký Hiến chương Liên Hiệp Quốc, và nước Mỹ trở thành quốc gia đầu tiên hoàn tất quá trình phê chuẩn và gia nhập tổ chức quốc tế mới này. Vào thời điểm đó, người ta đã kỳ vọng rằng Liên Hiệp Quốc sẽ đóng vai trò là trọng tài cho các tranh chấp quốc tế, nhưng tổ chức này cũng là bối cảnh cho một số cuộc đụng độ đáng nhớ trong Chiến tranh Lạnh.

Tổng thống Truman đã thực hiện một bước đi mà nhiều người Mỹ hy vọng sẽ mang lại nền hòa bình bền vững trong thế giới hậu Thế chiến II khi ký Hiến chương Liên Hiệp Quốc, qua đó hoàn tất việc phê chuẩn văn kiện này tại Mỹ. Ngoại trưởng James F. Byrnes cũng đã ký. Bằng việc làm đó, Mỹ đã trở thành quốc gia đầu tiên hoàn tất quá trình phê chuẩn. Hiến chương sau đó chính thức có hiệu lực khi Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp, và phần lớn các quốc gia khác đã tham gia soạn thảo văn kiện này cũng hoàn tất việc phê chuẩn.

Lễ ký văn kiện đã diễn ra khá đơn giản, không câu nệ nghi thức. Thật vậy, Truman thậm chí còn không sử dụng một trong những cây bút chuyên dùng cho nghi lễ để ký, và thay vào đó, chọn một cây bút để bàn rẻ tiền có giá 10 xu. Dù vậy, sự kiện này vẫn được đánh dấu bởi niềm hy vọng và sự lạc quan. Từng trải qua những nỗi kinh hoàng của hai cuộc chiến tranh thế giới trong vòng ba thập kỷ, hầu hết người Mỹ – và người dân trên toàn thế giới – đều hy vọng rằng tổ chức quốc tế mới này sẽ đóng vai trò như một diễn đàn để giải quyết các bất đồng quốc tế và là một công cụ để duy trì hòa bình toàn cầu.

Trong những thập kỷ tiếp theo, Liên Hiệp Quốc thực sự đã trở thành bối cảnh cho một số sự kiện đáng chú ý trong Chiến tranh Lạnh: quyết định của Hội đồng Bảo an về việc đưa quân tới Triều Tiên vào năm 1950; hành động dùng giày đập xuống bàn của Khrushchev trong một cuộc tranh luận của Liên Hiệp Quốc; và cuộc thảo luận liên tục, gây chia rẽ về việc kết nạp Trung Quốc cộng sản làm thành viên của Liên Hiệp Quốc. Trong vai trò là một cơ quan gìn giữ hòa bình, Liên Hiệp Quốc đã không đạt được thành công đáng chú ý xuyên suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Quyền phủ quyết của Liên Xô tại Hội đồng Bảo an đã cản trở một số nỗ lực, trong khi mong muốn của Mỹ trong việc tự can thiệp quân sự sau Chiến tranh Triều Tiên không được lòng dân đồng nghĩa với việc nước này ngày càng ít viện đến Liên Hiệp Quốc để giải quyết các xung đột thế giới. Tuy nhiên, trong những năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ và Nga thỉnh thoảng đã hợp tác để cử lực lượng Liên Hiệp Quốc thực hiện các sứ mệnh gìn giữ hòa bình, chẳng hạn như nỗ lực ở Bosnia.