Thế giới hôm nay: 19/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thông báo tạm dừng áp thuế 50% đối với lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ đô la từ Canada nhập vào Mỹ trong vòng ba ngày. Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ trước khi lệnh áp thuế có hiệu lực. Thủ tướng Canada Mark Carney  phản hồi rằng “vẫn còn những công việc quan trọng cần hoàn thành.” Trump cũng cho biết đường ống dẫn dầu Keystone XL, một dự án đường ống dẫn dầu Canada-Mỹ bị hủy bỏ, có thể được khôi phục.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng vượt mức 5.3% trong một thời gian ngắn, đạt mức cao nhất kể từ năm 2007, do quan ngại về lạm phát, khoản nợ công 40 nghìn tỷ đô la của Mỹ, và giá dầu tăng. Chi phí đi vay của chính phủ cũng tăng vọt ở Anh và Nhật Bản, trong khi chạm mức cao nhất trong nhiều năm ở Pháp và Đức. Trong một diễn biến khác, chỉ số chứng khoán NASDAQ thiên về công nghệ của Mỹ đã giảm 1.3% do các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu của các nhà sản xuất chip.

Một vụ kiện tại California được cho là có thể định hình lại các mạng xã hội. Một nhóm gồm 29 bang của Mỹ – cả bang đỏ và bang xanh – đang kiện Meta để đòi bồi thường hàng chục tỷ đô la. Nhóm này cáo buộc công ty đã cố tình thiết kế Facebook và Instagram gây nghiện cho trẻ em, khiến sức khỏe tinh thần sa sút. Luật sư của Meta khẳng định rằng nghiên cứu không cho thấy mối liên hệ rõ ràng nào giữa những khó khăn mà một số người dùng gặp phải với việc sử dụng mạng xã hội, dù ông thừa nhận những khó khăn đó.

Hàn Quốc cho biết các cuộc tập trận quân sự với Mỹ sẽ kết thúc vào thứ Sáu, sớm hơn sáu ngày so với kế hoạch. Trump đã thúc giục thu hẹp quy mô của cuộc tập trận, đồng thời lên tiếng ca ngợi nhà độc tài Triều Tiên. Ngoại trưởng Trung Quốc, Vương Nghị, sẽ đến Seoul vào hôm nay trong chuyến thăm đầu tiên sau 5 năm. Quyết định can thiệp của Trump đã gây sốc cho nhiều người ở Hàn Quốc, và có thể đẩy quốc gia này xích lại gần Trung Quốc hơn.

Cổ phiếu của Unitree tăng hơn 600% khi bắt đầu giao dịch trên sàn chứng khoán Thượng Hải, giúp định giá nhà sản xuất robot Trung Quốc này ở mức 66 tỷ đô la. Đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu tiên của công ty – huy động được hơn 900 triệu đô la – đã ghi nhận số đăng ký mua vượt mức 5.500 lần. Đợt tăng giá cổ phiếu này thậm chí còn ấn tượng hơn cả cú nhảy tại chỗ cao hai mét của “Superman,” một robot hình người mới mà Unitree tiết lộ vào thứ Hai và được công ty tuyên bố là có thể chạy nhanh hơn Usain Bolt.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tiết lộ Iran đã bắn hai tên lửa đạn đạo về phía nước này, cả hai đều rơi xuống biển. UAE cho biết họ vẫn đang trong tình trạng “cảnh giác cao độ.” Trước đó, Trump khẳng định không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch với chính quyền Iran, và tuyên bố rằng Eo biển Hormuz vẫn đang mở cửa. Về phần mình, Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, đã gọi các thành viên của chính quyền Trump là “một lũ hề.”

Số người chết trong thảm họa lật phà ở Zimbabwe tăng lên 94 người, biến đây thành vụ tai nạn giao thông tồi tệ nhất trong lịch sử đất nước. Chiếc phà đang băng qua Hồ Kariba trên biên giới với Zambia vào tuần trước thì bị lật do gió mạnh. Chính phủ cho biết phương tiện đã chở khoảng 180 hành khách, gấp đôi sức chứa của nó.

Con số trong ngày: 50, là số lượng nhà máy sản xuất rượu vang thương mại ở Thụy Điển.

TIÊU ĐIỂM

Bài toán lạm phát hóc búa của Ngân hàng Trung ương Anh

Andy Burnham đã dành phần lớn tháng đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Anh để tìm cách làm cho các nhu yếu phẩm trở nên rẻ hơn. Nhưng lạm phát vẫn đang đi sai hướng. Vào tháng 7, lạm phát tăng 2.9% so với cùng kỳ năm trước, từ mức 2.6% trong tháng 6. Năng lượng là thủ phạm chính. Mức giá trần của chính phủ đối với hóa đơn điện và khí đốt đã tăng 13% vào ngày 01/07, một hệ quả của cuộc chiến tranh Iran. Ngân hàng Trung ương Anh dự đoán lạm phát sẽ đạt đỉnh ở mức 3.2% vào tháng 11.

Liệu điều này có thúc đẩy ngân hàng trung ương tăng lãi suất cơ bản, hiện ở mức 3.75%, vào tháng tới không? Có lẽ là không. Lạm phát lõi (không bao gồm giá năng lượng và thực phẩm nhiều biến động) vẫn giữ mức ổn định trong tháng 7, nhờ vào việc cắt giảm thuế tạm thời cho các chuyến đi mùa hè đến công viên giải trí, sở thú, và các tụ điểm giải trí khác. Trong khi đó, tăng trưởng tiền lương của khu vực tư nhân tiếp tục chậm lại trong tháng 6. Các nhà hoạch định lãi suất lo ngại về việc chi phí năng lượng cao sẽ thúc đẩy việc tăng giá và tiền lương trên diện rộng. Cho đến nay, có rất ít dấu hiệu chứng thực giả định này.

Điểm nghẽn hàng hải của Ukraine

Chiến dịch tấn công trên không của Ukraine nhắm vào Nga đã gây ra thiệt hại kinh tế và đưa cuộc chiến vào sâu bên trong nước Nga. Nhưng lực lượng của Vladimir Putin đã phản công mạnh mẽ. Trong tháng 7, Nga đã phóng một số lượng kỷ lục gồm 198 tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu thanh, chủ yếu vào thủ đô Kyiv. Vì thiếu tên lửa đánh chặn nên Ukraine chỉ có thể bảo vệ các mục tiêu quan trọng nhất. Giờ đây, Nga đang sử dụng các chiến thuật mới để làm tê liệt nền kinh tế của đối thủ.

Trong tháng qua, Nga chuyển sang nhắm mục tiêu vào huyết mạch kinh tế của Ukraine: các tàu bè ra vào cảng Odessa. Các cảng này đã buộc phải đóng cửa hồi đầu cuộc chiến, nhưng đã mở cửa trở lại vào năm 2023 với một hành lang được bảo vệ. Tuy nhiên, cảng này đã tê liệt về mặt thương mại kể từ ngày 19/07, khi các tên lửa hành trình đánh chìm một tàu chở hàng thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một thời điểm không thể tồi tệ hơn, với 50 triệu tấn nông sản thu hoạch vẫn cần được vận chuyển mà không có các tuyến đường thay thế rõ ràng. Nếu không thể bán được ngũ cốc thu hoạch năm nay, nông dân có khả năng sẽ bỏ qua vụ gieo hạt mùa đông, đẩy khoản lỗ của họ lên đến 10-12 tỷ đô la. Ukraine đang rất cần các đồng minh phương Tây cung cấp thêm tên lửa đánh chặn.

Sàn giao dịch chứng khoán Hong Kong lại được ưa chuộng

Gã khổng lồ ngành thời trang nhanh Shein dự kiến sẽ bắt đầu nhận đặt mua cho đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu tại Hong Kong vào tuần này. Đợt niêm yết này sẽ là thành công mới nhất của thành phố đang giành lại vị thế là một trung tâm tài chính toàn cầu. Sau thời gian trì trệ, động cơ IPO của Hong Kong đang hoạt động hết công suất. Nửa đầu năm nay là giai đoạn hoạt động tốt nhất của sàn giao dịch này trong nửa thập kỷ qua. Xét về số lượng thương vụ và số vốn huy động được, sàn này đã vượt qua sàn giao dịch chính của New York, theo báo cáo từ công ty tư vấn KPMG.

Đà phục hồi của Hong Kong phần lớn là nhờ vào các nhà chức trách ở Bắc Kinh. Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) đã đẩy nhanh quá trình niêm yết thứ cấp của các công ty Trung Quốc nổi tiếng tại Hong Kong, theo đó mở đường cho một làn sóng các thương vụ. Cơ quan này cũng không khuyến khích các công ty huy động vốn tại các thị trường phương Tây. Sau khi các nhà lập pháp Mỹ cản trở nỗ lực niêm yết của Shein tại New York, CSRC đã trì hoãn việc cấp phép niêm yết cho công ty này tại London, và vì thế đẩy công ty hướng về phía Hong Kong.