Thế giới hôm nay: 10/09/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố mỗi người lớn ở Mỹ sẽ được trả 5.000 USD nếu Đảng Cộng hòa “giành chiến thắng” trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới. Khi phát biểu trong ngày đầu tiên của hội nghị mini của Đảng Cộng hòa, vị tổng thống đưa ra rất ít thông tin chi tiết về kế hoạch của mình, nhưng lại bảo cử tri hãy tưởng tượng rằng tên ông xuất hiện trên lá phiếu. Có hai vấn đề ở đây: lời đề nghị này nhiều khả năng là bất hợp pháp, và mức độ ủng hộ Trump đang tụt dốc không phanh – công cụ theo dõi của Economist cho thấy tỷ lệ ủng hộ ròng của ông đang ở mức âm 26 (-26).

Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố bắt đầu mua lại tới 6 tỷ USD trái phiếu chính phủ dài hạn kể từ hôm nay trong nỗ lực kiểm soát chi phí đi vay. Tuy nhiên, các nhà đầu tư – những người đang mong đợi một chương trình mua lại lớn hơn – đã phải thất vọng: lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm nhanh chóng tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023. Bộ Tài chính từng cam kết “tăng ít nhất gấp đôi” lượng mua lại lên 4 tỷ USD khi công bố chương trình này vào tháng trước.

Dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu – vượt mức 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 7, khi các nhà giao dịch phản ứng trước các cuộc không kích qua lại giữa MỹIran. Iran cho biết họ đã phóng tên lửa vào 10 con tàu và một căn cứ của Mỹ ở Jordan để trả đũa sau khi đối thủ phá hủy 5 tàu chở dầu của họ. Trump tuyên bố cuộc chiến sẽ kết thúc “ngay sau” cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

John Ternus, sếp mới của Apple, ra mắt “Duo,” dòng iPhone màn hình gập đầu tiên của công ty. Chiếc điện thoại này có giá 1.999 USD và sẽ được bán ra vào tháng tới. Các đối thủ của Apple đã cung cấp những thiết bị tương tự từ rất lâu, dù chúng không thực sự bán chạy. Ternus định vị phiên bản của Apple là một sự cải tiến, đồng thời nhận xét rằng các điện thoại gập hiện có chỉ mang lại cảm giác như “hai chiếc điện thoại dính vào nhau một cách gượng gạo.” Apple cũng công bố tăng giá đối với các mẫu iPhone 18 mới.

Một phiên tòa xét xử hình sự đối với Huawei bắt đầu ở New York. Các công tố viên từ Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc nhiều tội danh khác nhau, bao gồm việc đánh cắp công nghệ từ các công ty Mỹ và lạm dụng hệ thống tài chính của Mỹ như một phần trong “nỗ lực thống trị ngành viễn thông trên toàn thế giới.” Đội ngũ pháp lý của Huawei đã chỉ trích chính phủ Mỹ vì hành động “chỉ chăm chăm nhặt nhạnh các sự kiện cá biệt.”

Năm người thiệt mạng sau khi một chiếc phà bốc cháy ở Philippines và 86 người khác được báo cáo là đang mất tích. Ngọn lửa bùng phát trên phà MV June Aster khi nó đang tiến gần đến Coron, một điểm đến du lịch nổi tiếng ở tỉnh Palawan. Lực lượng tuần duyên nước này cho biết khoảng 40 người đã được cứu thoát.

Lực lượng cảnh sát London mở một cuộc điều tra hình sự đối với Đảng Cải cách (Reform UK) vì những cáo buộc liên quan đến tài trợ từ nước ngoài. Tuần trước, hai cố vấn thân cận của lãnh đạo đảng Nigel Farage đã từ chức sau khi bị quay phim cảnh đang thảo luận về cách nhận tiền từ một nhà tài trợ người Mỹ – điều vốn là bất hợp pháp theo luật bầu cử của Anh. Đảng này phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Con số trong ngày: Hơn 25%, là tỷ lệ các diễn viên điện ảnh trẻ ở Mỹ có cha hoặc mẹ làm việc trong ngành giải trí.

TIÊU ĐIỂM

Châu Âu chuẩn bị đón nhận mức lãi suất cao hơn

Hôm nay, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất thêm 1/4 điểm phần trăm, lên mức 2,5%. Những hy vọng rằng tác động của chiến tranh Iran đối với giá năng lượng sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn đã bị dập tắt. Dầu thô Brent – tiêu chuẩn toàn cầu – lại vượt qua mốc 100 USD/thùng vào hôm qua, sau khi giao tranh leo thang. ECB cũng sẽ lưu ý rằng nền kinh tế châu Âu đã chứng minh được sự kiên cường hơn nhiều người mong đợi.

Các cuộc khảo sát trong nhóm những nhà quản lý mua hàng cho thấy hoạt động kinh doanh tăng trưởng ở mức cao nhất trong năm nay vào tháng 7 và tháng 8. Công ty nghiên cứu Oxford Economics dự báo mức tăng trưởng GDP của khu vực đồng euro là 1,4% trong năm 2027 – một con số khá tốt so với các tiêu chuẩn gần đây. Ngay cả Đức, “con bệnh” của lục địa già, cũng đang cho thấy những dấu hiệu phục hồi. Chỉ số Ifo, một thước đo niềm tin kinh doanh được theo dõi rộng rãi, đã tăng vọt rõ rệt trong tháng 8. Sự kết hợp giữa những cú sốc giá cả và tăng trưởng ổn định rất có thể sẽ giữ lãi suất ở châu Âu ở mức cao trong một thời gian nữa.

Oracle đối mặt với phản ứng dữ dội về trung tâm dữ liệu

Oracle, công ty công nghệ hàng đầu nước Mỹ, đang cố gắng thuyết phục các nhà đầu tư rằng đợt vung tiền vào trung tâm dữ liệu của mình là một quyết định khôn ngoan. Hôm nay, khi công ty báo cáo kết quả kinh doanh hàng quý, các nhà phân tích dự đoán doanh thu sẽ tăng 28% so với năm trước, được thúc đẩy bởi doanh số cơ sở hạ tầng đám mây tăng hơn gấp đôi. Tuy nhiên, vào tháng 6, công ty tiết lộ chi tiêu vốn của họ sẽ đạt khoảng 70 tỷ USD trong năm tài chính tính đến tháng 05/2027 – cao hơn đáng kể so với dự kiến của nhiều người. Khoản chi tiêu này có thể làm giảm lợi nhuận, và kết quả là biên lợi nhuận hoạt động có thể giảm xuống còn 40%, so với mức gần 42% trong cùng kỳ năm trước.

Giá cổ phiếu của Oracle cũng giảm mạnh. Các nhà đầu tư đang lo lắng về cái giá ngày càng đắt đỏ của các linh kiện dành cho trung tâm dữ liệu, sự cạnh tranh ngày càng lớn từ những đối thủ như SpaceX – công ty cũng cho thuê chip AI – và việc phụ thuộc quá nhiều vào một khách hàng là OpenAI. Oracle có các mảng kinh doanh cơ sở dữ liệu và phần mềm doanh nghiệp truyền thống rất vững chắc. Nhưng tỷ trọng của chúng trong tổng doanh nghiệp đang bị thu hẹp lại khi Oracle đặt cược lớn nhất vào AI.

Thật tiếc cho các nhân viên môi giới bất động sản ở Mỹ

Thị trường nhà ở của Mỹ đang rơi vào bế tắc. Theo Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia (NAR), một hiệp hội thương mại, doanh số bán nhà có sẵn trong năm ngoái đã nằm ở mức gần thấp nhất trong ba thập kỷ qua. Mức độ nghiêm trọng của đợt suy thoái này có thể sẽ lại được phơi bày khi NAR công bố các số liệu của tháng 8 vào hôm nay. Mùa thu năm ngoái, NAR dự báo doanh số bán nhà có sẵn sẽ tăng 14% vào năm 2026; nhưng hiện tại, họ chỉ kỳ vọng mức tăng khiêm tốn 4%.

Trên thực tế, ngay cả dự báo đó cũng có vẻ lạc quan. Các khoản chi hoang phí của chính phủ, chiến tranh ở Vùng Vịnh, và tình trạng lạm phát dai dẳng đã làm thị trường trái phiếu chao đảo, đẩy chi phí vay thế chấp lên cao. Hồi cuối năm ngoái, khoảng 70% số khoản vay thế chấp mua nhà đã được chốt mức lãi suất từ 5% trở xuống; hơn một nửa trong số đó ở mức 4% hoặc thấp hơn. Trái lại, lãi suất trung bình của các khoản vay thế chấp cố định 30 năm hiện đang ở mức khoảng 6,7%. Với việc các chủ nhà miễn cưỡng từ bỏ những món hời như vậy, thị trường nhà ở của Mỹ khó có thể nhộn nhịp trở lại trong thời gian sớm.

Những điều kỳ diệu từ bức thảm thêu Bayeux

Hôm nay, thảm Bayeux sẽ được trưng bày trước công chúng tại Bảo tàng Anh Quốc. Dự kiến sẽ có khoảng 1 triệu người đến chiêm ngưỡng tác phẩm dài 70 mét, có tuổi đời 950 năm này, khắc họa cuộc xâm lược nước Anh của người Norman vào năm 1066. Tấm vải lanh (thực chất không phải là thảm dệt mà là một tác phẩm thêu tay) có chứa hình ảnh của 737 con vật và 627 người, kể lại chuyện William Chinh Phạt đánh bại Vua Harold tại Hastings. Việc mượn được tác phẩm này từ Pháp là một thành công lớn về mặt ngoại giao, được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tạo dựng nhằm thắt chặt quan hệ Anh-Pháp.

Những ai may mắn được tận mắt chứng kiến nên nhìn tấm thảm thật kỹ: bạn có thể sẽ phát hiện ra những chỗ mà các nhà phục chế đã thay đổi một số cảnh – ví dụ như cắm một mũi tên vào mắt Harold. Những du khách hy vọng đi xem nhưng không mua được vé vẫn có thể chiêm ngưỡng tác phẩm vào năm sau, khi nó được đưa về một bảo tàng mới được tân trang tại Bayeux, Normandy. Nhiều người chắc hẳn đã lên kế hoạch cho cuộc đổ bộ vùng Norman của riêng mình.