Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ hạ nhiệt sau khi phiên đấu giá 39 tỷ USD trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm ghi nhận mức cầu mạnh. Hôm qua, lợi suất của các trái phiếu này chạm mức 5,35%, mức cao nhất kể từ năm 2002, trước khi giảm trở lại xuống dưới 5,29%. Trong một diễn biến khác, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã công bố biên bản cuộc họp ấn định lãi suất vào tháng 9, phát đi tín hiệu rằng họ khó có khả năng tăng lãi suất trong tháng này, nhưng có thể sẽ thực hiện vào tháng 12.
Samsung ước tính đạt lợi nhuận 107,4 nghìn tỷ won (80,1 tỷ USD) trong quý III năm nay, tăng gần gấp 9 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng này chủ yếu nhờ vào nhu cầu khổng lồ của các công ty AI đối với chip nhớ của công ty Hàn Quốc. Giá cổ phiếu của Samsung đã tăng hơn gấp đôi trong năm nay; công ty hiện được định giá ở mức khoảng 1,3 nghìn tỷ USD.
Trong tuần này, 3 người đã thiệt mạng do các cuộc tấn công của Houthi vào các sân bay Ả Rập Saudi, theo các quan chức nước này. Lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn, hiện kiểm soát phần lớn Yemen, đã liên tục nhắm mục tiêu vào Sân bay Quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Saudi, cũng như Sân bay Abha ở tỉnh Asir. Máy bay không người lái và tên lửa của Houthi cũng làm hư hại một sân bay ở thành phố Aden của Yemen.
Bà cụ người Tây Ban Nha, người mà việc bị đuổi khỏi nhà gần đây đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình quy mô lớn về vấn đề nhà ở – theo đó dẫn đến quyết định kêu gọi bầu cử sớm của chính phủ – đã qua đời. Cụ bà Maricarmen Abascal, 87 tuổi, đã bị khiêng bằng cáng ra khỏi căn hộ của mình vì không thể trả tiền thuê nhà. Nguyên nhân cái chết của cụ vẫn chưa được công bố. Hiệp hội Người thuê nhà Madrid đổ lỗi sự việc này là do “chủ nghĩa trục lợi từ cho thuê” (rentierism).
Gia đình tỷ phú bán lẻ người Canada, Westons, đồng ý mua lại chuỗi hiệu thuốc Boots của Anh với giá gần 9 tỷ USD. Công ty 177 tuổi này đã lội ngược dòng xu hướng suy thoái ở các khu phố mua sắm của Anh, với doanh thu tăng 3% trong báo cáo kết quả kinh doanh hàng năm mới nhất, đạt 7,5 tỷ bảng Anh (9,9 tỷ USD). Chuỗi hiệu thuốc này chỉ đổi chủ hai lần trong ngần ấy năm, sau khi Sycamore Partners, một công ty đầu tư tư nhân của Mỹ, thâu tóm nó vào tháng 8 năm ngoái.
Google ra mắt Playground, một nền tảng được hỗ trợ bởi AI có khả năng tạo và phát hành các trò chơi điện tử tùy chỉnh bằng các câu lệnh văn bản thay vì yêu cầu chuyên môn về lập trình. Công ty mô tả dịch vụ này là “một thử nghiệm ban đầu” và hiện chỉ có sẵn cho người dùng trên 18 tuổi ở Mỹ. Công cụ này của Google có thể cạnh tranh với các nền tảng trò chơi điện tử khác như Roblox, vốn cũng đã phát hành một tính năng tương tự vào tháng 7.
Chính phủ Canada tuyên bố đình chỉ kế hoạch mở rộng quyền tiếp cận chương trình hỗ trợ y tế để chấm dứt sự sống cho những người chỉ mắc duy nhất bệnh lý về tâm thần. Các nhóm vận động tranh luận rằng những người mắc bệnh tâm thần đã bị tước quyền được chăm sóc sức khỏe theo hiến pháp. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tư pháp Canada cho biết hiện vẫn “thiếu sự đồng thuận” về “tính chất không thể cứu chữa của một số bệnh lý tâm thần.”
Con số trong ngày: 3.700, là số lượng hổ hiện có tại Ấn Độ sau một nỗ lực bảo tồn kéo dài hai thập kỷ đã giúp quần thể sinh vật này tăng hơn gấp đôi.
TIÊU ĐIỂM
Nền chính trị mới ở Vùng Cực
Hôm nay, Hội đồng Vòng Bắc Cực, một diễn đàn thảo luận quốc tế, sẽ bắt đầu tại thủ đô Reykjavík của Iceland. Cuộc tụ họp thường niên kéo dài ba ngày này đã làm lu mờ cả Hội đồng Bắc Cực, cơ quan liên chính phủ đang bị đình trệ hoạt động sau khi 7 thành viên từ chối nhóm họp với Nga sau cuộc tấn công Ukraine vào năm 2022. Nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm khi cuộc khủng hoảng tại Greenland, vùng lãnh thổ lân cận thuộc Đan Mạch từng bị Donald Trump dòm ngó, dường như đã được giải quyết bằng một hiệp ước quân sự mới giữa Mỹ, Đan Mạch, và Greenland.
Dù vậy, địa chính trị Bắc Cực vẫn là một vấn đề nóng. Băng tan tạo ra các hành lang hàng hải mới. Mùa hè năm nay, một hãng vận tải biển Trung Quốc đã triển khai dịch vụ chở hàng theo mùa đến châu Âu thông qua Tuyến đường biển phương Bắc vòng quanh Nga, nhằm tránh Kênh đào Suez. Một con tàu của Hàn Quốc cũng đã đi qua tuyến đường này.
Tuy nhiên, những lợi ích thương mại này lại đi kèm với rủi ro sinh thái. Các nhà khoa học lo ngại rằng biến đổi khí hậu sẽ làm suy yếu Dòng hải lưu đảo ngược Đại Tây Dương (AMOC), một dòng hải lưu mạnh mang nước ấm đến Bắc Âu. Nếu hệ thống này sụp đổ, mùa đông ở Iceland và trên khắp châu Âu sẽ trở nên lạnh lẽo hơn rất nhiều.
Tư tưởng chống Phục quốc Do Thái trên lá phiếu ở Anh
Hôm nay, cử tri ở Holborn và St Pancras, một khu vực bầu cử ở Bắc London, sẽ đi bỏ phiếu để bầu người kế nhiệm Keir Starmer làm nghị sĩ quốc hội tại địa phương. Zack Polanski, lãnh đạo Đảng Xanh theo đường lối cánh tả dân túy, là một trong số các ứng viên. Chiến thắng của Đảng Xanh tại chiếc ghế vốn dĩ an toàn cho Công Đảng này sẽ cắt ngang chuỗi tin xấu dành cho Polanski, người có tỷ lệ ủng hộ đang lao dốc. Tuần trước, đảng của ông đã thông qua một kiến nghị tuyên bố rằng “Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái là phân biệt chủng tộc.” Các nhà phê bình lên án hành động này là bài xích người Do Thái. Về phần mình, Polanski, một người Do Thái, đã lấy cuộc bầu cử phụ này làm lý do để tránh việc phải bỏ phiếu cho bản kiến nghị đó.
Ứng viên của Công Đảng, Sagal Abdi-Wali, đang là cái tên được các nhà cái đánh giá có khả năng chiến thắng cao nhất. Chiến thắng của bà sẽ là một cú hích lớn đối với Andy Burnham, tân Thủ tướng Anh. Dưới sự dẫn dắt của ông, Công Đảng đã giành lại vị trí dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận. Một chiến thắng ở Holborn và St Pancras cũng sẽ gửi đi thông điệp đanh thép tới những kẻ cuồng tín cực tả của Đảng Xanh.
AI đang tái định hình bộ phận hậu cần của thế giới
Tata Consultancy Services (TCS) là công ty dịch vụ công nghệ thông tin lớn thứ hai thế giới và lớn nhất Ấn Độ xét về số lượng nhân viên. Hôm nay, họ sẽ khởi động mùa báo cáo thu nhập cho lĩnh vực dịch vụ công nghệ thông tin trị giá 315 tỷ USD của Ấn Độ. Các nhà môi giới kỳ vọng công ty sẽ báo cáo mức tăng trưởng doanh thu khiêm tốn trong quý II của năm tài chính (bắt đầu từ tháng 4). Wipro và Infosys – những đối thủ cũng chuyên cung cấp lao động công nghệ giá rẻ cho các doanh nghiệp nước ngoài – sẽ nối gót báo cáo trong tháng này.
AI đang định hình lại mô hình dịch vụ công nghệ thông tin truyền thống. Giá cổ phiếu trong lĩnh vực này đã sụt giảm kể từ sự xuất hiện của các công cụ lập trình tự động, có khả năng xử lý phần lớn các khâu lập trình và bảo trì phần mềm vốn trước đây phải thực hiện thủ công. Chỉ số Nifty IT, đại diện cho một nhóm các công ty dịch vụ công nghệ niêm yết tại Ấn Độ, đã giảm 30% so với mức đỉnh gần đây vào tháng 1.
Tâm lý thị trường đã cải thiện đôi chút khi Accenture, một công ty tư vấn của Mỹ có sự hiện diện lớn tại Ấn Độ, báo cáo mức thu nhập tốt hơn mong đợi vào tuần trước, xua tan những lo ngại rằng AI sẽ làm giảm nhu cầu đối với các dịch vụ của họ. Thay vào đó, AI đã giúp tạo ra nhiều doanh thu hơn trên mỗi nhân viên. Các nhà đầu tư hy vọng rằng TCS cũng sẽ đi theo một kịch bản tương tự.
Mối thâm thù của Donald Trump với giới báo chí
Hai tuần trước, một thẩm phán liên bang đã ra lệnh cho Tổng thống Mỹ phải tạm thời phục hồi thẻ nhà báo cho các phóng viên của CNN và các cơ quan tin tức khác, sau khi Nhà Trắng trục xuất họ vì đưa tin bất lợi. Nhưng quyền tiếp cận tạm thời đó sẽ hết hạn vào hôm nay. Trong một phiên điều trần đã được lên lịch, một thẩm phán liên bang sẽ xem xét đơn thỉnh cầu của các tổ chức truyền thông xin lệnh cấm tạm thời nhằm duy trì quyền tiếp cận Nhà Trắng trong lúc họ phản đối lệnh cấm của Trump tại tòa án.
Nhưng Trump có bận tâm đến phán quyết hay không lại là một chuyện khác. Trong những ngày gần đây, ông đã cấm CNN và Politico lên chuyên cơ Không Lực Một, lập luận rằng máy bay không phải là Nhà Trắng. Dù vậy, lập luận pháp lý này của Trump khá yếu ớt. Việc nhắm mục tiêu vào các cơ quan báo chí dựa trên các bài viết của họ rất có thể cấu thành “phân biệt đối xử theo quan điểm” – một hành vi vi phạm Tu chính án Thứ Nhất của Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống không hề hắt hủi tất cả các phóng viên. Mới đây, ông đã bổ nhiệm Beni Rae Harmony, một nữ phóng viên 24 tuổi của Real America’s Voice (một tổ chức ủng hộ phong trào MAGA), làm trợ lý thư ký báo chí của mình.