Nguồn: Hawaii adopts its first constitution, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày 08/10/1840, Vương quốc Hawaii (cách viết bản địa: Hawai’i) đã thông qua bản hiến pháp đầu tiên, giúp thiết lập chính quyền chính thức và trao quyền bình đẳng cho mọi công dân của quốc gia độc lập này, tuyên bố rằng “các thủ lĩnh và người dân đều được bảo vệ dưới cùng một đạo luật.”
Được thông qua dưới thời Vua Kamehameha III trị vì, hệ thống mới này đã thiết lập một cơ cấu chính quyền mà trong đó người dân lần đầu tiên có thể bỏ phiếu bầu ra Hạ viện. Cơ quan này sẽ cùng hội đồng các thủ lĩnh nắm giữ quyền lập pháp – mang lại cho giới bình dân tiếng nói đầu tiên của họ trong bộ máy chính quyền. Bản hiến pháp cũng giúp thành lập hệ thống trường công lập và Tòa án Tối cao đầu tiên của Hawaii.
Chính thức được áp dụng một năm sau khi Tuyên ngôn Nhân quyền (vốn được ví như Đại Hiến chương Magna Carta của Hawaii) được ban hành, cơ cấu chính quyền mới đã đưa quốc đảo Polynesia này trở thành một nền quân chủ lập hiến.
Theo Samuel Kamakau, học giả và nhà sử học nổi tiếng người Hawaii thế kỷ 19, các thủ lĩnh Hawaii ban đầu đã phản đối những đạo luật mới này vì lo ngại vị thế của mình bị suy giảm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng những vị thủ lĩnh lớn tuổi kiên quyết phản đối đều đã qua đời trước khi luật được thông qua.
Một số người dân cũng chỉ trích bản hiến pháp này vì cho rằng nó chịu quá nhiều ảnh hưởng từ các tư tưởng phương Tây. Trước đó, Vua Kamehameha III đã mời William Richards, một nhà truyền giáo vùng New England và sau này là nhà ngoại giao của Hawaii, đến giảng dạy cho các ali’i (giới quý tộc Hawaii) về luật pháp, chính trị, và kinh tế phương Tây. Các nhà sử học tin rằng Richards đã đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy thông qua các đạo luật mới – và chính ông cũng góp phần lớn vào việc soạn thảo văn kiện hiến pháp này.
Nhờ tiếp thu các giá trị phương Tây, Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1839 và bản hiến pháp năm 1840 cuối cùng đã giúp Vương quốc Hawaii được Mỹ, Pháp, và Anh công nhận là một quốc gia độc lập.