Nguồn: Rebecca Lissner và Mira Rapp-Hooper, “A Recipe for Disaster in Taiwan”, Foreign Affairs, 09/11/2026
Biên dịch: Viên Đăng Huy
Mới vài năm trước, Tổng thống Mỹ Joe Biden từng gây xôn xao khi công khai khẳng định chính quyền của ông sẽ bảo vệ Đài Loan nếu hòn đảo này bị Trung Quốc tấn công – một sự đi chệch khỏi chính sách “mơ hồ chiến lược” truyền thống của Mỹ, theo đó Washington không cam kết thực hiện bất kỳ hành động cụ thể nào. Thế nhưng vào tháng 5, Tổng thống Donald Trump lại gây bão khi đưa ra một lập trường hoàn toàn khác. Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình, ông mô tả Đài Loan là “một con bài thương lượng rất tốt” trong các thỏa thuận với Bắc Kinh và trầm ngâm rằng hòn đảo này nằm sát Trung Quốc nhưng lại cách xa nước Mỹ, ám chỉ lợi ích của Mỹ ở Đài Loan là không đáng kể. Động thái này của Trump dường như đã xác nhận điều mà nhiều nhà quan sát châu Á lo sợ: vị tổng thống Mỹ này sẵn sàng nới lỏng cam kết với Đài Loan để củng cố quan hệ với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.
Vài ngày sau, Ngoại trưởng Marco Rubio phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện rằng chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không hề thay đổi. Tuy nhiên, những lời của Trump vẫn rất đáng báo động – một phần vì chúng phản ánh một sự chuyển dịch tại Washington vượt ra ngoài Phòng Bầu dục. Kể từ năm 2025, các chính trị gia thuộc cả hai đảng đã bắt đầu né tránh việc khẳng định sự ủng hộ lâu đời của Mỹ dành cho Đài Loan. Trong khi đó, Trung Quốc đang phát triển những chiến lược mới nhằm chèn ép Đài Loan mà không cần viện đến chiến tranh, và Bắc Kinh sẽ ngày càng bị cám dỗ sử dụng các chiến lược này nếu họ đánh giá rằng cam kết của Mỹ đối với Đài Loan đang suy giảm trong mắt cả giới chính trị lẫn công chúng.
Dẫu vậy, đó sẽ là một sai lầm nghiêm trọng trong tính toán của Trung Quốc. Trên thực tế, lợi ích của Mỹ tại Đài Loan đang gia tăng chứ không hề suy giảm. Dù luận điệu hiện tại của Washington ra sao, Mỹ sẽ buộc phải đáp trả bất kỳ hành động nào của Bắc Kinh đe dọa những lợi ích đó, và cả hai quốc gia khi ấy sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng giữa các cường quốc. Để xoa dịu tình thế nguy hiểm này, giới lãnh đạo Mỹ phải cập nhật chiến lược Đài Loan sao cho phản ánh đúng thực tế mới – và họ cần bắt tay vào làm điều đó ngay lập tức.
MỐI NGUY HIỂM NGÀY CÀNG LỚN
Vị thế quốc tế đặc biệt của Đài Loan từ lâu đã khiến chính sách của Mỹ trở nên phức tạp. Trung Hoa Dân Quốc, nay được biết đến là Đài Loan, từng là đồng minh của Mỹ trong Thế chiến II. Khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập trên đại lục vào năm 1949, Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc Tưởng Giới Thạch rút về Đài Loan, còn Mỹ vẫn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với chính quyền của ông thay vì Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 1954, khi Chiến tranh Lạnh lên đến đỉnh điểm tại Thái Bình Dương, Mỹ ký hiệp ước phòng thủ chung chính thức với Đài Loan, một phần nhằm ngăn chặn các cuộc pháo kích ngày càng quyết liệt từ đại lục. Tuy nhiên, gần 20 năm sau, khi Tổng thống Mỹ Richard Nixon và Cố vấn An ninh Quốc gia Henry Kissinger bắt đầu dàn xếp quá trình mở cửa ngoại giao với chính quyền Bắc Kinh, họ biết rằng Đài Loan sẽ phải trả giá.
Một phần vì hiểu rằng việc thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh sẽ gây tổn thương cho Đài Loan và làm nổ ra tranh cãi tại Quốc hội, nơi Đài Bắc có rất nhiều người ủng hộ, Nixon và Kissinger đã cố tình làm chậm quá trình này. Người kế nhiệm Nixon, Tổng thống Gerald Ford, cũng làm như vậy. Trách nhiệm tạo ra sự thay đổi cuối cùng rơi vào tay Tổng thống Jimmy Carter. Ngày 1 tháng 1 năm 1979, Mỹ chấm dứt liên minh với Đài Loan và công nhận chính quyền đại lục là “Chính phủ hợp pháp duy nhất của Trung Quốc”. Quốc hội đã nổi giận. Các nhà lập pháp từ cả hai đảng nhanh chóng soạn thảo Đạo luật Quan hệ Đài Loan năm 1979, đạo luật hiện vẫn còn hiệu lực. Đạo luật yêu cầu Washington cung cấp vũ khí phòng vệ cho Đài Bắc, tạo ra một vỏ bọc gần giống liên minh với Đài Loan bất chấp tính chất không chính thức của mối quan hệ. Năm 1982, chính quyền Reagan đưa ra một bộ cam kết bổ sung với Đài Loan, được gọi là Sáu Điều Đảm Bảo. Những cam kết này bao gồm lời khẳng định rằng Washington không ủng hộ các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với Đài Loan và lời hứa rằng Mỹ sẽ không sử dụng việc bán vũ khí cho Đài Loan như một con bài thương lượng.
Trong 50 năm kể từ đó, chính sách Đài Loan của Mỹ đã thành công rực rỡ. Thông qua quan hệ đối tác và các thương vụ bán vũ khí, Mỹ đã giúp bảo đảm hòa bình và ổn định ở Eo biển Đài Loan, còn Đài Loan phát triển mạnh mẽ cả về dân chủ lẫn kinh tế, ngay cả khi Washington vẫn duy trì quan hệ với Bắc Kinh. Nhưng những cam kết của Mỹ đối với Đài Loan gần đây đang chịu áp lực ngày càng lớn. Trung Quốc đã tiến hành một cuộc bành trướng quân sự quy mô lớn nhằm mang lại cho Bắc Kinh lựa chọn chiếm Đài Loan bằng vũ lực; sử dụng các biện pháp chèn ép kinh tế, tiến hành tấn công mạng và can thiệp bầu cử để gây áp lực lên Đài Bắc; đồng thời thường xuyên tổ chức các cuộc tập trận quân sự và tuần duyên để phô diễn khả năng siết nghẹt hòn đảo. Tất cả những điều đó đã làm dấy lên lo ngại trên khắp Thái Bình Dương rằng quan hệ đối tác lâu đời với Mỹ có thể không còn đủ để duy trì hòa bình ở Eo biển Đài Loan.
Nỗi lo Trung Quốc có thể tìm cách chiếm Đài Loan bằng vũ lực, rất có thể trong nhiệm kỳ của Tập, đã gia tăng trong những năm gần đây. Các nhà phân tích thường xuyên nhắc đến năm 2027 như thời điểm mở đầu cho một giai đoạn nguy hiểm đặc biệt, dựa trên tuyên bố năm 2021 của Philip Davidson, cựu Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, về thời điểm quân đội Trung Quốc có thể sẵn sàng cho một cuộc xâm lược. Nhưng mốc thời gian này chưa bao giờ cố định, và cuộc thanh trừng hơn 100 sĩ quan gần đây của Tập rất có thể đã làm chậm khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Trung Quốc. Các đánh giá tình báo của Mỹ không dự đoán một cuộc xâm lược Đài Loan vào năm tới, và phần lớn các học giả tin rằng chính phủ Trung Quốc sẽ chỉ coi động thái như vậy là phương sách cuối cùng nếu không thể đạt được thống nhất bằng các biện pháp khác.
Mối nguy hiểm chính hiện nay là Tập sẽ leo thang chiến dịch gây sức ép nhằm buộc Đài Loan phải đàm phán thay đổi vị thế của mình. Kể từ năm 2025, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã sử dụng các kênh ngoại giao với chính quyền Trump, bao gồm cả đường dây liên lạc trực tiếp giữa Tập và Trump, để đòi hỏi những nhượng bộ của Mỹ về Đài Loan nhằm đổi lấy tiến triển trong các cuộc đàm phán thương mại. Vào tháng 5, Trung Quốc đã khiến Mỹ tạm dừng kế hoạch bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD và các khoản tài trợ quốc phòng khác cho Đài Loan. Bắc Kinh có thể hy vọng rằng những động thái chèn ép mạnh hơn sẽ tiếp tục làm suy yếu niềm tin của Đài Loan vào nước Mỹ, đồng thời tạo ra những thay đổi mà Trump hoặc một tổng thống Mỹ trong tương lai rất khó đảo ngược.
Trung Quốc cũng đang chuẩn bị rõ ràng cho những hình thức chèn ép quyết liệt hơn. Bắc Kinh có một số lựa chọn: kể từ năm 2022, quân đội Trung Quốc đã tập trận phong tỏa Đài Loan, còn lực lượng tuần duyên mô phỏng việc cách ly các cảng chính của hòn đảo. Bắc Kinh cũng có thể sử dụng các biện pháp thực thi hải quan hoặc những biện pháp hành chính khác để tìm cách khẳng định quyền tài phán đối với Đài Loan, đồng thời giảm thiểu khả năng Mỹ can thiệp để ngăn chặn. Nếu Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức, người có khuynh hướng ủng hộ độc lập cho Đài Loan nhưng chưa thực sự theo đuổi mục tiêu đó khi đương nhiệm, tái đắc cử vào năm 2028 và các nhà lãnh đạo Trung Quốc tin rằng cánh cửa dẫn đến thống nhất hòa bình đang khép lại, Tập có thể cân nhắc sử dụng những công cụ này nhằm vào hòn đảo vào cuối năm 2028 hoặc đầu năm 2029, ngay trước khi một chính quyền mới của Mỹ nhậm chức. Do Trump làm phật lòng các đồng minh của Mỹ ở châu Á và châu Âu, cùng với những phương tiện hạn chế của Washington trong việc ứng phó với một lệnh cách ly hàng hải, Bắc Kinh có thể hy vọng thực hiện trót lọt một chiến dịch chèn ép quy mô lớn như vậy mà không vấp phải sự phản kháng nghiêm trọng nào.
HÒN ĐẢO KHÔNG THỂ THIẾU
Tầm quan trọng chiến lược ngày càng tăng của Đài Loan khiến việc Bắc Kinh phát triển những lựa chọn chèn ép mới trở nên đáng lo ngại hơn. Washington không còn duy trì quan hệ đối tác với Đài Bắc chỉ vì một cam kết lịch sử hay, như cách Bắc Kinh muốn thế giới tin, để chọc tức Trung Quốc. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã đặt Đài Loan vào trung tâm của nền kinh tế toàn cầu. Đài Loan là nhà cung cấp thiết yếu cho ngành công nghệ Mỹ, và nước Mỹ hiểu rõ rằng họ không thể trở thành quốc gia dẫn đầu về AI nếu không có Đài Loan.
Mức độ phụ thuộc kinh tế của nước Mỹ vào Đài Loan phản ánh rất rõ điều này. Đài Loan là đối tác thương mại lớn thứ năm của Mỹ; theo một báo cáo của Bloomberg, một cuộc phong tỏa của Trung Quốc đối với hòn đảo này sẽ đe dọa hơn 250 tỷ USD giá trị thương mại và có thể thổi bay hơn 3% GDP của Mỹ chỉ trong một năm. Có tới 97% nguồn cung toàn cầu về chip logic cao cấp dùng trong điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử tiên tiến khác được sản xuất hoặc đóng gói tại Đài Loan. Việc mất khả năng tiếp cận chip Đài Loan có thể khiến sản lượng đồ điện tử tiên tiến trên toàn cầu sụt giảm 60%, buộc các nhà máy phải sống dựa vào lượng chip tồn kho. Ngành công nghiệp ô tô và thiết bị y tế của Mỹ có thể cạn kiệt hàng tồn kho chỉ trong vài tuần. Các tập đoàn Mỹ như Amazon, Apple và Nvidia nằm trong số 10 khách hàng lớn nhất của Công ty Sản xuất Bán dẫn Đài Loan (TSMC), với tổng vốn hóa thị trường của các công ty này lên tới hơn 14 nghìn tỷ USD. Khi sự tăng trưởng của AI đang nâng đỡ thị trường chứng khoán Mỹ cũng như nền kinh tế nói chung, một cuộc khủng hoảng tại Đài Loan sẽ châm ngòi cho một sự sụp đổ – có thể tương đương về quy mô với cú sập thị trường chứng khoán trong giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19.
Tác động kinh tế từ những nỗ lực bóp nghẹt Đài Loan của Trung Quốc sẽ không chỉ dừng lại ở nước Mỹ. Công ty nghiên cứu Rhodium Group đã đưa ra ước tính thận trọng rằng một cuộc phong tỏa kéo dài một năm đối với hòn đảo này có thể khiến nền kinh tế toàn cầu thiệt hại từ 2 nghìn tỷ đến 3 nghìn tỷ USD. Một cuộc chiến tranh toàn diện sẽ còn tồi tệ hơn nhiều; Bloomberg ước tính kịch bản đó sẽ gây thiệt hại kinh tế lên tới 10 nghìn tỷ USD và kéo theo một cuộc suy thoái toàn cầu. Do đó, rất có khả năng Mỹ sẽ buộc phải hành động nếu các chuỗi cung ứng của Đài Loan bị đặt vào vòng nguy hiểm. Cái giá của việc khoanh tay đứng nhìn đơn giản là quá đắt.
NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ CAM KẾT
Tuy nhiên, đúng vào lúc nước Mỹ cần dốc toàn lực để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng, sự ủng hộ của Washington dành cho Đài Loan dường như lại đang lung lay. Những lời trầm ngâm của Trump về khoảng cách địa lý giữa Đài Loan và nước Mỹ, cũng như việc ông sử dụng các thương vụ bán vũ khí như một con bài thương lượng, là những ví dụ nổi bật, nhưng đó không phải là những dấu hiệu duy nhất cho thấy cam kết thiếu vững chắc của Mỹ. Một số nhà phân tích chính sách đã lập luận rằng Mỹ nên thay đổi lập trường để dứt khoát phản đối nền độc lập của Đài Loan, hoặc thậm chí rút lực lượng Mỹ khỏi các căn cứ quân sự ở Nhật Bản và Philippines, những nơi gần Đài Loan nhất.
Dư luận Mỹ cũng đang dịch chuyển. Thiện cảm của người Mỹ đối với Trung Quốc đã tăng lên đáng kể trong hai năm qua, theo một cuộc khảo sát vào tháng 7 năm 2026 của Hội đồng Các vấn đề Toàn cầu Chicago. Đa số, 57%, ủng hộ việc hợp tác hữu nghị và gắn kết với Trung Quốc, trong khi 40% ủng hộ một nỗ lực tích cực nhằm kìm hãm sự gia tăng sức mạnh của Trung Quốc. Tỷ lệ người Mỹ coi tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc là “một mối đe dọa nghiêm trọng” đã giảm hơn 10 điểm phần trăm kể từ năm 2022, còn tỷ lệ ủng hộ việc sử dụng quân đội Mỹ nếu Trung Quốc xâm lược Đài Loan đã giảm từ 52% xuống chỉ còn 38%.
Sự sụt giảm trong mức độ ủng hộ việc bảo vệ Đài Loan phần nào phản ánh sự cảnh giác ngày càng tăng của người dân Mỹ trước những bất ổn và xung đột. Cảm giác rằng thế giới đang chìm vào hỗn loạn đã tiếp thêm động lực cho chiến dịch tranh cử năm 2024 của Trump; trên cương vị tổng thống, Trump lại làm gia tăng cảm giác đó bằng những hành động quân sự quyết đoán tại các nơi như Iran và Venezuela. Người Mỹ hiện đang gánh chịu hậu quả kinh tế từ chín tháng chiến tranh ở Trung Đông, làm khoét sâu thêm tâm lý phản chiến, như kết quả bầu cử giữa kỳ đã cho thấy một cách rõ rệt. Các ứng cử viên tranh cử vào các chức vụ chính quyền từng ồn ào thể hiện lập trường cứng rắn với Trung Quốc, nhưng giờ đây nhiều người lại e ngại trước việc đề xuất quân đội Mỹ bảo vệ Đài Loan trước một cuộc xâm lược của Trung Quốc, vì họ tính toán rằng đây không phải là lúc để tỏ ra hiếu chiến.
Tất nhiên, thái độ của công chúng có thể thay đổi nhanh chóng trong thời kỳ khủng hoảng. Nếu Trung Quốc thực sự tiến hành các hành động gây hấn với Đài Loan, người Mỹ có thể trở nên ủng hộ hơn đối với một phản ứng mạnh mẽ từ Washington. Và nếu những giai đoạn đầu của một cuộc xung đột gây thương vong cho người Mỹ hoặc chứng kiến một cuộc tấn công của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ, công chúng Mỹ hoàn toàn có thể đoàn kết và yêu cầu một sự can thiệp mạnh tay.
Dẫu vậy, trong lúc này, Trung Quốc có thể tin rằng cả ý chí lẫn khả năng chiến đấu của nước Mỹ đều đang suy giảm. Cuộc chiến với Iran đã làm giảm đáng kể khả năng sẵn sàng của quân đội Mỹ cho một tình huống khẩn cấp tại Đài Loan. Nước Mỹ đã sử dụng hết một phần lớn kho tên lửa phòng không của mình, bao gồm khoảng 2/3 số đạn đánh chặn Patriot, vốn đã hao hụt do viện trợ của Mỹ cho Ukraine, và tới 80% số đạn đánh chặn THAAD để chống lại drone và tên lửa của Iran. Thậm chí từ trước cuộc chiến với Iran, các nhà phân tích đã cảnh báo rằng quân đội Mỹ có thể cạn kiệt các loại đạn dược dẫn đường chính xác tầm xa trong một cuộc chiến vì Đài Loan; giờ đây, tình trạng thiếu hụt đạn dược đã trở nên trầm trọng đến mức nguy hiểm. Cuộc chiến cũng đã rút bớt các tài sản quân sự khỏi khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Hồi tháng 8, Washington điều động tàu sân bay cuối cùng của họ ở châu Á, chiếc USS George Washington, ra khỏi khu vực. Mỹ cũng đã tái bố trí các hệ thống phòng thủ tên lửa tới Trung Đông, bao gồm các hệ thống Patriot và THAAD từng được triển khai tại Hàn Quốc.
CHIẾN LƯỢC MỚI
Hệ quả là nguy cơ xuất hiện những tính toán sai lầm nguy hiểm đang gia tăng. Nếu các nhà lãnh đạo Trung Quốc đánh giá rằng cam kết của Mỹ đối với Đài Loan đang dao động trong cả hai đảng và rằng nước này chưa chuẩn bị tốt cho một cuộc chiến, họ có thể kết luận rằng đây là cơ hội để gây áp lực lên Đài Loan mà không kích động sự phản kháng từ Mỹ. Thế nhưng, bởi Mỹ hiện có lợi ích ở Đài Loan lớn hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử, ván cược này của Bắc Kinh có thể trở thành một nước cờ sai lầm. Trung Quốc có thể tuyên bố lệnh cách ly hàng hải đối với Đài Loan hoặc áp dụng một biện pháp chèn ép nào đó, nhưng rồi lại vấp phải sự can thiệp của Mỹ, từ đó dẫn đến một cuộc đối đầu trực diện giữa các cường quốc.
Để tránh một cuộc đối đầu như vậy, giới lãnh đạo Mỹ sẽ phải tái cam kết với chiến lược răn đe. Trước tiên, Washington cần cập nhật cách thức truyền đạt lập trường của mình. Trong các phát ngôn công khai, các nhà hoạch định chính sách cần tuyên bố rõ ràng rằng sự phụ thuộc của nền kinh tế Mỹ vào hàng xuất khẩu của Đài Loan khiến hòa bình và ổn định tại Eo biển Đài Loan trở thành lợi ích sống còn của nước Mỹ. Các nhà lãnh đạo chính trị Mỹ cần nhấn mạnh với Bắc Kinh rằng Mỹ có nghĩa vụ ngăn chặn một cuộc khủng hoảng có thể đánh sập thị trường chứng khoán Mỹ, cắt đứt các chuỗi cung ứng trọng yếu và quật ngã nhiều ngành công nghiệp của nước này.
Việc làm rõ các lợi ích của Mỹ sẽ không phủ nhận 50 năm ngoại giao thận trọng với Trung Quốc, cũng không đòi hỏi bất kỳ thay đổi nào đối với chính sách của Mỹ được thiết lập bởi Đạo luật Quan hệ Đài Loan, Sáu Điều Đảm Bảo hay loạt tuyên bố chung Mỹ-Trung được đưa ra trong khoảng từ năm 1972 đến năm 1982, thường được gọi là Ba Bản Thông Cáo. Đúng hơn, những tuyên bố được cập nhật sẽ truyền đạt tới các nhà lãnh đạo Trung Quốc rằng một số thay đổi nhất định đối với nguyên trạng hai bờ eo biển sẽ là điều không thể chấp nhận được đối với Mỹ, ngay cả khi Đài Loan chấp thuận những thay đổi đó dưới áp lực. Chẳng hạn, Washington sẽ chỉ ủng hộ một cuộc thống nhất hòa bình nếu tiến trình đó bảo đảm an toàn cho các chuỗi cung ứng trọng yếu.
Một khi Mỹ đã làm rõ các lợi ích của mình, họ cũng sẽ phải củng cố những tuyên bố đó bằng một chiến lược mới nhằm răn đe các hành động của Trung Quốc dưới ngưỡng quân sự. Bắc Kinh có thể đã ở trong những giai đoạn đầu của việc áp đặt một lệnh cách ly lên hòn đảo này. Washington không nên tiếp tục khoan nhượng trước những biện pháp can thiệp vào thương mại và giao thông hàng hải ra vào Đài Loan. Để răn đe Trung Quốc thực hiện những bước đi như vậy, Quốc hội Mỹ nhiệm kỳ tới nên sử dụng luật pháp để làm rõ sự phản đối toàn diện và mang tính lưỡng đảng đối với các hành động phong tỏa, cách ly và những biện pháp hạn chế khác của Trung Quốc. Ngay cả khi Nhà Trắng tiếp tục giữ lập trường mềm mỏng hơn, điều này cũng sẽ gửi thông điệp tới Bắc Kinh rằng các lực lượng chính trị khác có thể buộc tổng thống phải hành động. Quốc hội cũng nên thúc giục chính quyền chuẩn bị các biện pháp trừng phạt ngoại giao và tài chính để sử dụng trong trường hợp Trung Quốc leo thang lệnh cách ly Đài Loan. Bằng cách lên kế hoạch cho những đòn trả đũa này từ rất lâu trước khi bất kỳ hành động chèn ép nào xảy ra, Washington sẽ phát tín hiệu rằng một chiến dịch gây sức ép hàng hải sẽ kéo theo những cái giá rõ ràng đối với Bắc Kinh và mang theo những rủi ro leo thang nguy hiểm.
Mỹ cũng nên củng cố năng lực răn đe quân sự. Quốc hội nhiệm kỳ tới phải gây áp lực buộc chính quyền Trump giải phóng gói vũ khí trị giá 14 tỷ USD đang bị đình trệ dành cho Đài Loan, cũng như các khoản hỗ trợ an ninh khác mà chính quyền đang cố tình trì hoãn. Quốc hội có nghĩa vụ pháp lý phải làm như vậy theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan. Việc tạm dừng viện trợ an ninh vi phạm chính sách của Mỹ, và cho phép đội ngũ của Trump đưa ra nhượng bộ này trong quá trình theo đuổi viển vông sự hòa giải với Tập sẽ chỉ làm suy yếu vị thế của Washington.
Washington không cần – và không nên – thực hiện những bước đi này một mình. Các đồng minh của Mỹ như Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng sẽ phải gánh chịu thiệt hại gần như tương đương với Mỹ nếu Trung Quốc giành quyền kiểm soát ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan. Những quốc gia này có lợi ích trong việc âm thầm hợp tác để răn đe và phát triển các biện pháp đối phó chung trước sự chèn ép của Trung Quốc, đồng thời cùng nhau đa dạng hóa chuỗi cung ứng chip và nâng cao khả năng chống chịu. Tại Mỹ, công việc này không cần phải chờ đến một chính quyền tổng thống mới. Quốc hội có thể cử các phái đoàn và tận dụng những cơ hội ngoại giao khác để bắt đầu lên kế hoạch với các đối tác nghị viện ở nước ngoài.
Hơn nữa, khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028 đến gần, các ứng cử viên thuộc cả hai đảng cần lên tiếng rõ ràng về lợi ích kinh tế mạnh mẽ của đất nước tại Đài Loan cũng như cam kết răn đe của họ. Điều này không đòi hỏi phải có một lập trường hiếu chiến, nhưng các ứng cử viên tổng thống cần tuyên bố cứng rắn rằng bất kỳ động thái nào của Bắc Kinh nhằm bóp nghẹt các chuỗi cung ứng thiết yếu đều sẽ gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ và đòi hỏi một sự đáp trả từ nước này. Thông điệp nhất quán cũng sẽ phát tín hiệu tới các nhà lãnh đạo Trung Quốc rằng họ không nên kỳ vọng một chính quyền trong tương lai sẽ bị ràng buộc bởi những nhượng bộ chính sách của Trump – đồng thời báo hiệu với các đồng minh rằng khi năm 2029 đến, Mỹ sẽ một lần nữa là một đối tác đáng tin cậy trong việc chống lại sự bành trướng kinh tế của Trung Quốc.
Mỹ cần cập nhật chính sách Đài Loan của mình, nhưng những nhượng bộ như Trump đã thực hiện chỉ khiến cán cân hai bờ eo biển trở nên kém ổn định hơn. Khác với nhiều chính sách thời Chiến tranh Lạnh khác, tầm quan trọng của việc ngăn chặn sự gây hấn của Trung Quốc đối với Đài Loan đã trở nên sống còn hơn – chứ không hề giảm đi – theo thời gian. Các lợi ích của Mỹ tại Đài Loan giờ đây rõ ràng và dễ giải thích hơn bao giờ hết. Chỉ bằng cách tuyên bố rõ ràng những lợi ích đó và củng cố lời nói bằng hành động, nước Mỹ mới có thể tiếp tục tránh được một cuộc khủng hoảng hay xung đột có sức tàn phá đối với tất cả các bên.
REBECCA LISSNER là Nghiên cứu viên Cao cấp về Chính sách Đối ngoại Mỹ kiêm Giám đốc Sáng kiến Tương lai Chiến lược Mỹ tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại. Dưới thời chính quyền Biden, bà từng giữ chức Phó Trợ lý Tổng thống và Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Thường trực cho Phó Tổng thống.
MIRA RAPP-HOOPER là Nghiên cứu viên Cao cấp Thỉnh giảng tại Viện Brookings. Dưới thời chính quyền Biden, bà từng đảm nhiệm vai trò Trợ lý Đặc biệt của Tổng thống, Giám đốc Cấp cao phụ trách khu vực Đông Á – Châu Đại Dương, đồng thời là Giám đốc Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ.
