Tag: Viên Đăng Huy

Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ

Nguồn: Joshua Rovner, “The Real Thucydides Trap”, Foreign Affairs, 14/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hiếm có vấn đề nào thu hút sự chú ý của các nhà quan sát như sự kình địch giữa Trung Quốc và Mỹ. Các nhà phân tích mổ xẻ các xu hướng chính trị và phác họa chân dung các nhà lãnh đạo ở cả hai nước. Các nhà kinh tế học theo dõi các chỉ số về sức mạnh tài chính và thương mại tương đối, suy ngẫm về  nghịch lý của hai gã khổng lồ kinh tế vừa không tương thích vừa phụ thuộc lẫn nhau. Và các chuyên gia quân sự theo dõi cán cân lực lượng với sự lo ngại ngày càng tăng khi năng lực hạt nhân và thông thường của Trung Quốc ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Continue reading “Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ”

Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran

Nguồn: Rishi Iyengar, “Meme Wars”, Foreign Policy, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng một lời nhắc nhở về thời hạn chót vốn đã bị trì hoãn ba lần yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như nhà máy điện và cầu — một lời đe dọa mà ông đã leo thang hai ngày sau đó khi tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh [của Iran] sẽ lụi tàn đêm nay”, chỉ vài giờ trước khi đột ngột thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Thời hạn đó, như Trump đã đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào Chủ Nhật, là “Thứ Ba, 8:00 giờ tối theo giờ miền Đông!” Continue reading “Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran”

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran

Nguồn: Sara Bazoobandi, “Iran’s Other Front: The War Over the Internet”, War on the Rocks, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn. Cơ sở hạ tầng truyền thông của Iran đã bị chính phủ cố tình tháo dỡ và lưu lượng internet bị đình chỉ hoàn toàn. Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đối thủ của chính phủ Iran nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lực tác chiến, cùng giới lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao. Trong khi đó, lệnh phong tỏa internet lại do chính phủ áp đặt, nhắm trực tiếp vào người dân Iran. Hàng triệu tình nguyện viên trên khắp thế giới đã chung tay giúp đỡ người dùng bên trong Iran bằng cách âm thầm quyên góp băng thông cá nhân của chính họ. Continue reading “Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran”

Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine

Nguồn: Samuel Charap và Jennifer Kavanagh, “A Flawed Formula for Peace in Ukraine”, Foreign Affairs, 07/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine đã bị đình chỉ. Việc chính quyền Trump tập trung vào vấn đề Iran có thể là lý do trực tiếp, nhưng đó không phải là nguyên nhân sâu xa. Trên thực tế, các cuộc thương lượng vốn đã đình trệ vì một vấn đề nghiêm trọng hơn: chính là cách thức Mỹ cấu trúc hóa tiến trình hòa bình này.

Cho đến nay, chính quyền Trump vẫn tập trung các cuộc đối thoại vào một thỏa thuận cốt lõi. Để chấm dứt chiến tranh, Ukraine sẽ nhượng thêm đất cho Nga — cụ thể là gần 20% diện tích vùng Donbas mà Kyiv hiện vẫn đang kiểm soát — để đổi lấy các cam kết an ninh từ Mỹ và châu Âu. “Người Mỹ sẵn sàng hoàn tất các đảm bảo an ninh ở cấp độ cao một khi Ukraine sẵn sàng rút khỏi Donbas”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 3. Hoặc, theo cách diễn đạt của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance: “Phía Nga muốn những phần lãnh thổ nhất định, hầu hết họ đã chiếm đóng nhưng cũng có những phần chưa chiếm được. Vì vậy, đó thực sự là trọng tâm của cuộc đàm phán. Người Ukraine muốn các bảo đảm an ninh, còn người Nga muốn một lượng lãnh thổ nhất định”. Continue reading “Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine”

Tại sao Viktor Orban thất bại?

Nguồn: László Bruszt, “Why Orbán Lost”, Project Syndicate, 13/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt 16 năm, đất nước Hungary dưới thời Viktor Orbán là hiện thân của một tư tưởng đáng lo ngại: rằng “dân chủ phi tự do” có thể được duy trì ổn định và bám rễ quyền lực một cách bền vững. Bằng cách kết hợp ưu thế áp đảo tại các kỳ bầu cử với việc làm suy yếu có hệ thống cơ chế kiểm soát và đối trọng của các thiết chế, Orbán dường như đã giải được bài toán hóc búa của chủ nghĩa độc tài hiện đại: làm sao để thắng liên tiếp tại hòm phiếu trong khi vẫn rỗng hóa được nền dân chủ tự do. Và bởi mô hình của ông đã truyền cảm hứng cho những người ngưỡng mộ trên khắp phương Tây (và xa hơn nữa), góp phần củng cố niềm tin về sự suy tàn của nền dân chủ nói chung, nên thất bại ê chề của ông trong cuộc bầu cử lần này mang lại những hệ lụy vượt xa khỏi biên giới Hungary. Continue reading “Tại sao Viktor Orban thất bại?”

Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro

Nguồn: Jo Inge Bekkevold, “China’s Absence Draws America Deeper Into Risky Wars”, Foreign Policy, 06/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Xét trong bối cảnh cuộc đối đầu siêu cường giữa Mỹ và Trung Quốc, mọi quyết định khai chiến của bất kỳ chính quyền Mỹ nào cũng cần phải được dẫn dắt bởi một đánh giá  liệu hành động đó có củng cố vị thế của Mỹ trước Trung Quốc hay không. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng tham chiến tại Triều Tiên và Việt Nam để đẩy lùi ảnh hưởng của Liên Xô, đồng thời buộc Anh và Pháp phải rút quân trong Khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 nhằm tránh sự can thiệp của Moscow.

Do đó, việc Mỹ tiến hành một cuộc không kích tổng lực — và có thể là một chiến dịch trên bộ — chống lại Iran là một trường hợp điển hình mà người ta kỳ vọng toan tính Trung Quốc sẽ đóng vai trò chủ chốt. Thực tế, Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2025 của chính quyền Trump đã làm nổi bật sự kình địch Mỹ-Trung, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiềm chế Trung Quốc tại châu Á và chống Bắc Kinh tiếp cận Tây Bán cầu. Nhiều nhà phân tích và chiến lược gia đã đặt cuộc chiến Iran vào bối cảnh nỗ lực kiềm chế Trung Quốc bằng cách triệt tiêu các đối tác khu vực của nước này. Continue reading “Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro”

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”

Lebanon đang dần sụp đổ

Nguồn: Maha Yahya, “Lebanon’s Coming Collapse”, Foreign Affairs, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lebanon đã trở thành một mặt trận trong cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran. Vào ngày 1/3, Naim Qassem, thủ lĩnh của Hezbollah — nhóm dân quân Lebanon được Tehran hậu thuẫn và vũ trang — đã cam kết trả đũa việc Israel ám sát Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei một ngày trước đó. Hezbollah sau đó đã chính thức tham chiến, phóng tên lửa và drone qua biên giới vào Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đáp trả bằng các cuộc không kích diện rộng trên khắp đất nước. Continue reading “Lebanon đang dần sụp đổ”

Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO

Nguồn: “European allies are losing hope of keeping America in NATO”, The Economist, 05/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khủng hoảng Kênh đào Suez, Chiến tranh Việt Nam, cuộc xâm lược Iraq: những cuộc chiến ngoài châu Âu luôn có cách để xâu xé cấu trúc của NATO. Giờ đây, chiến dịch không kích của Mỹ (cùng với Israel) chống lại Iran có thể sẽ xé toạc liên minh này. Donald Trump ngày càng tỏ ra thù địch với các đồng minh châu Âu, giận dữ trước việc họ từ chối giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz. Tệ hơn nữa, một số quốc gia châu Âu còn gây khó dễ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Continue reading “Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO”

Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng

Nguồn: Keith Johnson, “Why Jet Fuel Is the Real Harbinger of the Energy Crisis”, Foreign Policy, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Mũi giáo sắc nhọn đâm vào nền kinh tế toàn cầu chính là sự tăng vọt chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, đạt mức bình quân toàn cầu hơn 195 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô chỉ tăng vỏn vẹn 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Continue reading “Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng”

Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “What the Iran War Means for China”, Foreign Affairs, 30/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang có được một nước Mỹ đúng như ông hằng mong muốn. Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, Washington ngày càng mất đi sự tự tin vào mục tiêu toàn cầu của mình, bớt cam kết hơn với trật tự dựa trên luật lệ mà họ từng duy trì, và sẵn lòng thực thi quyền lực theo những cách làm chao đảo các thị trường, các thể chế và các đồng minh. Uy tín và thẩm quyền toàn cầu của Washington đang dần bị mài mòn. Continue reading “Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?”

Nước Mỹ đã trở thành một quốc gia bất hảo

Nguồn: Stephen M. Walt, “The United States Has Become a Rogue State”, Foreign Policy, 26/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền Trump thứ hai đang tỏ ra rắc rối, gây hại và nguy hiểm hơn nhiều so với dự tính của hầu hết các nhà quan sát—bao gồm cả tôi—và cuộc chiến bất khả thi đầy bi kịch với Iran đang chứng minh điều đó một cách không thể chối cãi. Hệ quả là, mọi quốc gia trên thế giới đều đang phải loay hoay tìm cách đối phó với một nước Mỹ ngày càng bất hảo. Hãy tự hỏi: Nếu bạn lãnh đạo Ả Rập Saudi, Brazil, Đức, Indonesia, Nigeria, Đan Mạch, Úc, v.v., bạn sẽ làm gì?

Đây là lý do tại sao đó là một bài toán hóc búa. Nước Mỹ vẫn rất hùng mạnh, dù họ đang theo đuổi những chính sách vốn sẽ làm họ suy yếu theo thời gian, như chủ nghĩa trọng thương sai lầm, các cuộc tấn công mù quáng vào khoa học và giới học thuật, thái độ thù địch lộ liễu với mọi kiểu người nhập cư, lún sâu vào sự lệ thuộc dầu mỏ, chi tiêu quân sự lãng phí, thâm hụt kinh tế triền miên…. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, các quốc gia khác vẫn phải lo sợ rằng quyền lực của Mỹ có thể được dùng để gây hại cho họ, dù là cố ý hay vô tình. Continue reading “Nước Mỹ đã trở thành một quốc gia bất hảo”

Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran

Nguồn: Derek Grossman, “Lessons for Singapore from Trump’s War in Iran”, Foreign Policy, 24/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từ lâu đã được coi là một đảo quốc bất khả xâm phạm về sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng. Nhưng kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu, Iran đã liên tục nã tên lửa và drone vào UAE vì mối quan hệ đối tác an ninh chặt chẽ và lâu đời của nước này với Mỹ. Giờ đây, UAE, bao gồm cả viên ngọc quý Dubai, đang bị tàn phá nặng nề. Dù các doanh nghiệp đang cố gắng bám trụ, hàng ngàn cư dân đã tháo chạy và ngành du lịch rơi vào tình trạng đình trệ. Giao thương đường biển — bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên hóa lỏng, cùng với nguồn cung thực phẩm thiết yếu và các hàng hóa nhập khẩu khác — phần lớn đã dừng lại do Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz. Điều này càng đáng lo ngại hơn bởi xuất khẩu năng lượng, cùng với các ngành tài chính, công nghệ, logistics và dịch vụ tại Dubai vốn là mạch máu của quốc gia này. Vượt ra ngoài những tổn thất kinh tế, hào quang về một UAE biệt lập huy hoàng khỏi những bất ổn của khu vực đã bị đập tan trong nhiều năm tới — và có lẽ là không thể cứu vãn. Continue reading “Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran”

Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới

Nguồn: Jonathan Walberg, “The Battlefield is the Next Betting Market”, War on the Rocks, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, chiến dịch này đã khiến nhiều quan sát viên bất ngờ — bởi quá trình lập kế hoạch được giữ kín tuyệt đối. Ngược lại, khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào rạng sáng ngày 28/2, phần lớn thế giới lại thức trắng để liên tục cập nhật màn hình, chờ đợi thời khắc khai chiến. Các chuyên gia phân tích nguồn mở đã theo dấu những chỉ số leo thang quen thuộc: ảnh vệ tinh, việc tái triển khai các nhóm tác chiến tàu sân bay, và những phát ngôn đầy ẩn ý từ giới chức. Các cơ quan tình báo giám sát việc triển khai tên lửa, trong khi giới báo chí dẫn lại các nguồn tin nội bộ. Thị trường năng lượng biến động theo từng tin đồn.

Giữa luồng tín hiệu dồn dập này, có một chỉ dấu nổi bật: Các nhà giao dịch đang đặt cược tiền thật vào thời điểm cuộc tấn công bắt đầu, và liệu nó có thực sự xảy ra hay không. Continue reading “Khi chiến trường trở thành thị trường cá cược mới”

Mỹ đang toan tính điều gì ở Cuba?

Nguồn: Jorge G. Castañeda, “What Is America’s Goal in Cuba?”, Project Syndicate, 23/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong khi thế giới lo âu theo dõi sự leo thang của cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran, nhiều người tại Mỹ và khắp Mỹ Latinh lại đang bận tâm hơn đến một vấn đề gần nhà: khả năng chấm dứt chế độ cộng sản tại Cuba. Dù giới học giả đã dự đoán về sự sụp đổ của chính thể này hàng chục lần kể từ cuộc cách mạng năm 1959 của Fidel Castro, nhưng lần này có lẽ họ đã đúng. Vấn đề nằm ở chỗ: sự sụp đổ đó sẽ diễn ra như thế nào?

Hiện có hai luồng tư tưởng trong cộng đồng người Cuba hải ngoại và các chuyên gia hàng đầu về việc hạ màn chế độ này. Dù không hoàn toàn loại trừ lẫn nhau, chúng hàm chứa những cách tiếp cận khác biệt căn bản trong việc thương lượng với các nhà lãnh đạo Cuba. Continue reading “Mỹ đang toan tính điều gì ở Cuba?”

Starlink đã ‘tư nhân hóa’ địa chính trị như thế nào?

Nguồn: Robert Muggah và Misha Glenny, “Starlink Has Privatized Geopolitics”, Foreign Policy, 20/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Starlink không chỉ đơn thuần là một dịch vụ kết nối vệ tinh thương mại. Nó là một hạ tầng chiến lược đang ngày càng định hình cách thức tiến hành chiến tranh, cách các quốc gia quản lý bất ổn nội bộ và cách các mạng lưới tội phạm vận hành trong những không gian không chịu sự kiểm soát của luật pháp. Điều làm cho Starlink có tầm ảnh hưởng chính trị to lớn không chỉ là phạm vi bao phủ toàn cầu mà còn là mô hình quản trị đứng sau nó.

Một công ty tư nhân hiện đang đóng vai trò là người gác cổng ngoài không gian, giúp quyết định ai được kết nối mạng, kết nối ở đâu, dưới những điều kiện nào và với những hạn chế kỹ thuật gì. Khi số lượng các cuộc xung đột ngày càng tăng, những quyết định này mang lại các hiệu ứng quân sự và chính trị mà các quốc gia khó có thể mô phỏng hoặc kiểm soát. Nếu nhiều chuỗi cung ứng chiến lược hiện nay phụ thuộc vào các công ty tư nhân, thì Starlink là một trường hợp tập trung quyền hạn cá nhân bất thường đối với các chức năng an ninh công cộng. Continue reading “Starlink đã ‘tư nhân hóa’ địa chính trị như thế nào?”

Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?

Nguồn: Alexander Gabuev, Nicole Grajewski, và Sergey Vakulenko, “Why Russia Is Watching Iran Burn”, Foreign Affairs, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, cam kết hai nước sẽ phản đối sự can thiệp của bên thứ ba vào công việc nội bộ và đối ngoại của nhau. Moscow và Tehran đã ca tụng hiệp ước này là đỉnh cao của mối quan hệ ngày càng thắt chặt giữa hai chế độ.

Thế nhưng, khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran cuối tháng 2 vừa qua—cuộc tấn công thứ hai chỉ trong vòng tám tháng sau cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái—Nga hầu như chỉ đứng ngoài quan sát. Ông Putin gọi việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei là một “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”, còn Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi “hạ nhiệt leo thang ngay lập tức, chấm dứt thù địch và nối lại các tiến trình chính trị, ngoại giao”, nhưng không có tuyên bố nào nhắc tên Tổng thống Mỹ Donald Trump hay đề cập đến khả năng Nga sẽ tham chiến để bảo vệ Iran. Continue reading “Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?”

BRICS đối mặt với phép thử thực tế trong cuộc chiến Trung Đông

Nguồn: C. Raja Mohan, “BRICS Meets Reality in the Middle East War”, Foreign Policy, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau hai tuần nổ ra cuộc chiến tại Vịnh Ba Tư, khối BRICS vẫn chưa đưa ra được bất kỳ tuyên bố chung nào về xung đột. Điều này đã gây thất vọng cho nhiều người kỳ vọng vào BRICS ở cả phương Đông lẫn phương Tây, những người từng hình dung nhóm này là một đối trọng đáng tin cậy đối với quyền lực của Mỹ và là điềm báo cho một trật tự đa cực. Tuy nhiên, thất bại này không gây ngạc nhiên cho bất kỳ ai; nó vốn đã được tiên liệu ngay từ trong cấu trúc của nhóm này.

Với tư cách là một tổ chức tập thể, BRICS đã làm được rất ít cho Nga trong suốt cuộc đối đầu kéo dài nhiều năm qua với cái mà Moscow gọi là “tập thể phương Tây”. Giờ đây, vấn đề càng trở nên nhức nhối hơn. Khi Mỹ và Israel phát động một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran—một thành viên khác của BRICS—diễn đàn này đã chật vật để đưa ra một tiếng nói chung. Một số thành viên đang hợp tác chặt chẽ với các chiến dịch quân sự của Washington; những thành viên khác, chẳng hạn như Ấn Độ, lại phát triển quan hệ đối tác mạnh mẽ với Israel. Continue reading “BRICS đối mặt với phép thử thực tế trong cuộc chiến Trung Đông”

Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?

Nguồn: Colin H. Kahl, “What Is the Endgame in Iran?”, Foreign Affairs, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sương mù chiến tranh đang bao trùm dày đặc Iran, nhưng có hai điều đã hiện rõ mồn một. Không còn ai có thể nghi ngờ sức mạnh quân sự vô song mà Mỹ và Israel đã phô diễn. Kể từ ngày 28 tháng 2, lực lượng Mỹ và Israel đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng các chỉ huy cao cấp của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tấn công hàng ngàn mục tiêu quân sự trên khắp Iran, đồng thời làm suy yếu đáng kể các bệ phóng tên lửa, kho chứa drone và các khí tài hải quân của nước này. Cũng không ai nên nghi ngờ sự tàn bạo của chế độ Iran mà họ đang nhắm tới, một chế độ đã dành nhiều thập kỷ để sát hại người Mỹ, ngược đãi chính nhân dân mình, đe dọa các nước láng giềng bằng tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm khủng bố, đồng thời chạy đua xây dựng chương trình hạt nhân. Continue reading “Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?”

Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?

Nguồn: Jason Bordoff và Erica Downs, “How the Iran War Could Consolidate China’s Energy Dominance”, Foreign Policy, 06/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giá dầu và khí đốt đã nhảy vọt kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tuần trước, gây chấn động các thị trường năng lượng vốn đã trở nên chủ quan trước những rủi ro tại Trung Đông. Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh, buộc Nhà Trắng phải cân nhắc cách thức giảm thiểu những hệ lụy về mặt chính trị. Châu Âu, vốn vừa mới thoát khỏi cú sốc từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga, nay lại đối mặt với một đợt thắt chặt tiềm tàng khác, khi giá khí đốt tự nhiên đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2023. Continue reading “Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?”