Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Hậu quả từ vụ bê bối của Jensen Huang lan đến Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick. Một số nhà lập pháp đã yêu cầu Lutnick ra điều trần trước Quốc hội về việc cho phép xuất khẩu chip của Nvidia sang Megaspeed, một công ty có liên hệ với Alice Huang – người bị tình nghi là gián điệp của Trung Quốc. Trước đó, Jensen Huang đã từ chức giám đốc Nvidia sau các báo cáo cho thấy ông có ba mối quan hệ ngoài luồng, trong đó có Alice Huang.
Cổ phiếu của Nvidia lao dốc 14% khi thị trường mở cửa vào hôm qua, nhưng đã phục hồi vào cuối ngày giao dịch và chỉ còn giảm 4%. Cổ phiếu của Supermicro, một nhà sản xuất thiết bị công nghệ từ Mỹ, cũng giảm 11% sau khi Bloomberg đưa tin rằng Bộ Tư pháp Mỹ đang điều tra xem liệu Alice Huang có liên quan đến các nỗ lực buôn lậu sản phẩm của công ty này vào Trung Quốc hay không. Các chỉ số S&P 500 và NASDAQ giảm nhẹ.
Donald Trump chỉ đạo J.D. Vance tập trung vào những cáo buộc tham nhũng của Đảng Dân chủ thay vì đàm phán với Iran. “Chúng ta không cần thêm một thỏa thuận nào” nữa, Tổng thống viết, đồng thời khẳng định Mỹ đang kiểm soát Eo biển Hormuz. Phó Tổng thống – người từng đổ lỗi rằng cuộc chiến là nguyên nhân khiến Đảng Cộng hòa thất bại thảm hại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ – được cho là đang cân nhắc đàm phán trực tiếp với một quan chức an ninh Iran. Giá dầu đã tăng sau bài đăng của Trump.
Microsoft báo cáo một sự cố gián đoạn liên quan đến một số công cụ phần mềm của họ, bao gồm Teams, Outlook, và Copilot. Công ty cho biết một phần cơ sở hạ tầng của họ đang “chịu mức tải tăng cao” do “một số máy chủ bất ngờ không khả dụng.” Họ cũng bổ sung rằng các nỗ lực khắc phục sự cố đã không diễn ra “như mong đợi.” Một số nhân viên văn phòng lại tỏ ra thích thú với sự cố mất kết nối tạm thời này.
Sau cuộc gặp với các đặc phái viên Mỹ là Jared Kushner và Steve Witkoff, Vladimir Putin tuyên bố rằng Nga sẽ không thỏa hiệp với các yêu cầu để chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine. Vị tổng thống nhấn mạnh rằng Nga sẽ kiểm soát các khu vực của Ukraine mà họ tuyên bố đã sáp nhập, đồng thời loại trừ khả năng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình nước ngoài tại những khu vực này. Kushner và Witkoff sẽ gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào hôm nay.
FBI cáo buộc các tin tặc Triều Tiên do nhà nước bảo trợ đánh cắp 400 triệu USD tiền điện tử thông qua các cuộc gọi video giả mạo. Cơ quan tình báo Mỹ cho biết hơn 900 nạn nhân đã bị lừa bởi một âm mưu mà họ gọi là “FaceStealer.” Theo giám đốc an ninh mạng của FBI, số tiền đánh cắp được dùng để tài trợ cho “chương trình vũ khí bất hợp pháp” của Triều Tiên. Hồi đầu tháng, các quan chức Mỹ cũng đổ lỗi cho Triều Tiên về vụ tấn công mạng vào sàn giao dịch tiền điện tử Binance.
Các nhà khoa học nói rằng biến đổi khí hậu chính là nguyên nhân gây ra các vụ cháy rừng ở Indonesia, nhấn chìm phần lớn Đông Nam Á trong lớp sương mù độc hại. Trong một nghiên cứu mới, Tổ chức Quy kết Nguồn gốc Thời tiết Thế giới (World Weather Attribution) ước tính rằng nhiệt độ trong mùa cháy rừng cao điểm từ tháng 8 đến tháng 10 đã cao hơn 1,6°C so với khi không có sự nóng lên do con người gây ra. Tình hình còn trở nên tồi tệ hơn do El Niño – một hiện tượng khí hậu tự nhiên.
Con số trong ngày: Gần 10%, là tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng sau phẫu thuật nha khoa ở London vào năm 1665 (không tính những trường hợp do bệnh dịch hạch).
TIÊU ĐIỂM
Bài kiểm tra tiếp theo của Nvidia
Colette Kress, giám đốc tài chính của Nvidia kể từ năm 2013 và hiện là giám đốc điều hành lâm thời của công ty, chưa bao giờ được đào tạo cho vị trí lãnh đạo cao nhất này. Hãng sản xuất chip được thành lập vào năm 1993 mới chỉ có duy nhất một CEO: Jensen Huang, người vừa từ chức vào ngày 12/11. Bài kiểm tra lớn đầu tiên của Kress sẽ đến vào thứ Ba tới, khi Nvidia báo cáo thu nhập. Các nhà đầu tư sẽ muốn được trấn an rằng công ty có thể đạt được mức tăng trưởng doanh thu 70% như đã hứa cho năm tới.
Bà cũng phải hàn gắn các mối quan hệ ở Washington, nơi Huang từng vận động hành lang để nới lỏng các quy định về việc bán chip cho Trung Quốc. (Ông bị yêu cầu trả lời các câu hỏi về quan hệ của mình với Alice Huang, một nghi phạm gián điệp Trung Quốc – nguyên nhân dẫn đến việc ông bị phế truất – trong một cuộc họp kín của Quốc hội vào ngày 18/11.) Nhiệm vụ khó khăn nhất có thể là giữ vững vị trí trung tâm của Nvidia trong nền kinh tế AI. Công ty đã cam kết hơn 70 tỷ USD cho các công ty khởi nghiệp, 36 tỷ USD cho việc hỗ trợ các nền tảng đám mây AI, và ký kết các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu trị giá 20 tỷ USD. Kress phải thuyết phục được các đối tác của Nvidia rằng những thỏa thuận này vẫn có hiệu lực.
Vấn đề chi phí sinh hoạt của Mỹ
Vật giá leo thang đã giúp Đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ – và chúng vẫn đang tiếp tục tăng. Giá tiêu dùng tăng 0,4% trong giai đoạn tháng 9 và 10, cao hơn mức kỳ vọng của các nhà kinh tế, theo số liệu được công bố vào thứ Ba. Lạm phát lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) cũng tăng cao một cách đáng ngạc nhiên ở mức 0,3%. Sự tồn tại dai dẳng của lạm phát cơ bản cho thấy áp lực giá cả không chỉ giới hạn ở năng lượng.
Hôm nay, Cục Thống kê Lao động Mỹ sẽ công bố chỉ số giá sản xuất của tháng 10, đo lường mức giá mà các nhà sản xuất và các doanh nghiệp tương tự phải trả cho đầu vào. Các nhà kinh tế kỳ vọng chỉ số này sẽ tăng 6,6% trong năm qua, tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2022, bởi chi phí năng lượng và vận tải cũng đã tăng. Đây có thể là điềm báo cho những đợt tăng giá tiếp theo đối với người tiêu dùng. Các nhà đầu tư đang tin chắc rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ tăng lãi suất vào tháng 12. Câu hỏi duy nhất là họ sẽ hành động quyết liệt đến mức nào. Liệu Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm hay chọn mức tăng 0,5 điểm phần trăm?
Tăng trưởng kinh tế ở Dublin chững lại
Nền kinh tế EU vẫn duy trì được khả năng chống chịu đáng kinh ngạc khi đối mặt với lãi suất tăng và giá năng lượng toàn cầu ở mức cao. Nền kinh tế này đã tăng trưởng 0,7% (hoặc 2,8% nếu tính theo năm) trong quý II năm 2026, và 0,5% trong quý III. Hôm nay, Eurostat, cơ quan chính thức của khối, sẽ công bố dữ liệu chi tiết hơn về ước tính đó cho giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9.
Hãy chú ý đến Ireland. Con số GDP của quốc gia này không phản ánh đúng sức mạnh nền kinh tế của họ. Lợi nhuận của các công ty đa quốc gia và việc chuyển giao sở hữu trí tuệ, cũng như các lĩnh vực như cho thuê máy bay, có thể làm thổi phồng các con số. Trong quý II, GDP của Ireland tăng trưởng ở mức phi lý 10,2% (hay 47,5% nếu tính theo năm). Trong khi đó, cầu trong nước đã điều chỉnh – chỉ số mà nước này sử dụng để đo lường GDP không bao gồm các công ty đa quốc gia – chỉ tăng 0,8%. Trong quý III, GDP của Ireland tăng ước tính khoảng 5,5% (hay 23,9% tính theo năm). Nếu con số đó bị loại trừ khỏi tổng mức tăng trưởng của toàn khối, nó sẽ làm giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm trong mức tăng trưởng 0,5% của EU.
Ngành ngân hàng trở nên thú vị ở Nhật Bản
Hiếm có doanh nghiệp nào ở Nhật Bản được hưởng lợi từ việc chấm dứt lãi suất âm nhiều hơn các ngân hàng. Suốt hàng thập kỷ, họ đã trả cho người gửi tiền những khoản lãi ít ỏi và cũng kiếm được chẳng bao nhiêu từ những người đi vay. Nhưng khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản công bố lãi suất chính sách ở mức 1,25%, biên lãi suất của các ngân hàng đang được cải thiện. Ba “siêu ngân hàng” của nước này – Mitsubishi UFJ (MUFG), Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui (SMBC), và Mizuho – đã chứng kiến tổng lợi nhuận ròng của họ vượt quá 5 nghìn tỷ Yên (37 tỷ USD), một mức kỷ lục, trong năm tính đến tháng 03. Sang tháng 07, MUFG đã vượt qua Toyota để trở thành công ty niêm yết có giá trị nhất Nhật Bản. Và hôm nay, cả ba ngân hàng này sẽ báo cáo kết quả kinh doanh bán niên.
Nhưng tin tốt lại đi kèm tin xấu. Lạm phát đã làm xói mòn giá trị của các khoản tiền gửi, thúc đẩy người tiết kiệm chuyển tiền sang các tài sản có tỷ suất sinh lời cao hơn, chẳng hạn như cổ phiếu và trái phiếu chính phủ. Các ngân hàng đang mở rộng sang các dịch vụ môi giới và quản lý tài sản để thu hút các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Họ cũng đang cạnh tranh để thu hút tiền gửi bằng cách đưa ra mức lãi suất cao hơn – chia sẻ một phần lợi nhuận mới của họ với khách hàng.
