Liệu Mỹ có thể tránh được ‘khoảnh khắc Jack Ma’?

Nguồn: Dan Wang và Julian Gewirtz, “Can America Avoid a Jack Ma Moment?,” New York Times, 28/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một giám đốc công nghệ nổi tiếng toàn cầu, trong lúc hưng phấn vì chuẩn bị chào bán cổ phiếu ra công chúng, đã có những phát biểu thiếu thận trọng chỉ trích chính phủ. Nhà nước liền phản đòn mạnh mẽ hơn bất kỳ ai có thể ngờ. Chỉ qua một đêm, thỏa thuận giữa một lĩnh vực kinh tế đang bùng nổ và chính phủ đã bị phá vỡ.

Nếu bạn nghĩ câu chuyện này có thể là về Anthropic, bạn chỉ đúng một nửa mà thôi. Vào năm 2020, nhà đồng sáng lập Alibaba, Jack Ma, đã rơi vào tình cảnh khốn đốn sau khi công khai chỉ trích các cơ quan quản lý Trung Quốc. Viện dẫn các lo ngại về quản lý, các nhà chức trách sau đó đã hủy bỏ đợt chào bán cổ phiếu công khai của Ant Group — một công ty khác mà Ma đồng sáng lập — gây ra một cơn bão pháp lý khiến hầu như không có công ty công nghệ Trung Quốc nào thoát khỏi ảnh hưởng. Continue reading “Liệu Mỹ có thể tránh được ‘khoảnh khắc Jack Ma’?”

Mô hình Trung Quốc thực sự

Nguồn: Dan Wang và Arthur Kroeber, “The Real China Model,” Foreign Affairs, 19/08/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dưới đây là công thức của Bắc Kinh cho sự giàu có và quyền lực.

Một thập kỷ trước, các nhà hoạch định chính sách tại Bắc Kinh đã công bố “Made in China 2025,” kế hoạch đầy tham vọng nhằm dẫn đầu các ngành công nghiệp trong tương lai. Kế hoạch này xác định mười lĩnh vực đầu tư, bao gồm năng lượng, chất bán dẫn, tự động hóa công nghiệp, và vật liệu công nghệ cao. Nó nhằm mục đích nâng cấp ngành chế tạo của Trung Quốc trong 10 lĩnh vực này cũng như các lĩnh vực khác, giảm sự phụ thuộc của đất nước vào hàng nhập khẩu và các công ty nước ngoài, đồng thời cải thiện khả năng cạnh tranh của các công ty Trung Quốc trên thị trường toàn cầu. Mục tiêu bao trùm là đưa Trung Quốc trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về công nghệ, và biến các công ty hàng đầu đất nước thành các công ty toàn cầu. Chính phủ đã hỗ trợ tầm nhìn này bằng nguồn tài chính khổng lồ, chi từ 1 đến 2% GDP mỗi năm cho các khoản trợ cấp trực tiếp và gián tiếp, tín dụng rẻ, và ưu đãi thuế. Continue reading “Mô hình Trung Quốc thực sự”