Tag: trí tuệ nhân tạo

Tham vọng trí tuệ nhân tạo của Mỹ phụ thuộc vào Đài Loan

Nguồn: Lin Chia-lung, “America’s AI Ambitions Depend on Taiwan”, Foreign Affairs, 03/11/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ và Trung Quốc đang bước vào cuộc cạnh tranh toàn cầu nhằm quyết định ai sẽ thống trị lĩnh vực AI, đồng thời xác định liệu các nền dân chủ hay những chế độ chuyên quyền sẽ là bên thiết lập các tiêu chuẩn và giá trị của kỷ nguyên số mới. Mỹ hiện dẫn đầu thế giới về mức độ tinh vi và sức mạnh của các mô hình AI, trong khi nền tảng đổi mới sáng tạo và mức đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) của nước này vẫn chưa có đối thủ sánh ngang.

Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh AI có phạm vi rộng lớn hơn nhiều so với việc chỉ phát triển các mô hình. Nó bao trùm cả một hệ sinh thái công nghệ, từ sản xuất điện năng, máy chủ đến triển khai công nghệ vào những ứng dụng thực tế. Jensen Huang, nhà đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Nvidia, từng mô tả ngành công nghiệp AI như một chiếc bánh năm tầng, với năng lượng ở lớp nền, phía trên lần lượt là chip, cơ sở hạ tầng, mô hình và ứng dụng. Để giành chiến thắng trong cuộc đua AI với Trung Quốc, Mỹ cần duy trì hoặc thiết lập lợi thế ở từng tầng trong cấu trúc này. Và để làm được điều đó, Mỹ cần đến Đài Loan. Continue reading “Tham vọng trí tuệ nhân tạo của Mỹ phụ thuộc vào Đài Loan”

AI vẫn chưa phải là một cuộc cách mạng

Nguồn: Priya Satia, “AI Isn’t a Revolution—Yet,” Foreign Policy, 30/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giống như những gì người Anh từng làm với động cơ hơi nước, công chúng Mỹ có thể định hình cách công nghệ mới lan truyền.

Đã có lúc, vào những năm 1980, Cách mạng Công nghiệp đánh mất vị thế là một “cuộc cách mạng.” Các thước đo định lượng mới khi ấy có thể giáng cấp cuộc chuyển đổi kinh tế thế kỷ 18 của nước Anh xuống thành một “quá trình” dài hạn, kém hào quang hơn. Đơn giản là vì nó diễn ra quá chậm và trong quá ít lĩnh vực, không đủ để dùng một thuật ngữ mang hàm ý về sự lột xác hoàn toàn chỉ sau một đêm. Continue reading “AI vẫn chưa phải là một cuộc cách mạng”

Bong bóng AI toàn cầu: Điều gì sẽ còn lại khi cơn sốt kết thúc?

Nguồn: Ruchir Sharma, “The Global AI Bust”, Foreign Affairs, 13/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ít ai nghi ngờ rằng AI là một trong những công nghệ có sức mạnh biến đổi sâu rộng nhất trong thế kỷ qua. Xét trên nhiều phương diện, AI đang lan rộng với tốc độ nhanh hơn và phạm vi lớn hơn bất kỳ phát minh nào kể từ buổi đầu Cách mạng Công nghiệp. Động cơ hơi nước bắt đầu được sử dụng phổ biến vào thế kỷ 19, còn điện năng trở nên thông dụng vào đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, phải mất nhiều thập kỷ sau, khi các hệ thống đường sắt, đường bộ và lưới điện được hoàn thiện, tiềm năng đầy đủ của những công nghệ này mới được khai thác. Máy tính phục vụ hoạt động kinh doanh xuất hiện từ những năm 1950, nhưng phải đến khi Internet kết nối chúng với nhau vào thập niên 1990, chúng mới tạo ra những tác động tích cực rõ rệt đối với nền kinh tế. Continue reading “Bong bóng AI toàn cầu: Điều gì sẽ còn lại khi cơn sốt kết thúc?”

Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki

Nguồn: Hiroyuki Akita, “Hiroshima and Nagasaki disasters offer lesson for AI governance”, Nikkei Asia, 04/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc ngăn chặn thảm họa do công nghệ gây ra đòi hỏi phản ứng nhanh hơn nhiều so với quá trình kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Kiểm soát trí tuệ nhân tạo song song với việc khai thác công nghệ này vì sự thịnh vượng của nhân loại đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21. Tại cuộc gặp thượng đỉnh ngày 24/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí tiếp tục thảo luận về vấn đề này.

Hai cường quốc có những tính toán chiến lược khác nhau đối với AI. Mỹ, quốc gia hiện đang dẫn đầu cuộc đua công nghệ, tỏ ra thận trọng trước việc áp đặt các quy định có thể kìm hãm sự phát triển của lĩnh vực này. Trong khi đó, Trung Quốc hy vọng bắt kịp bằng cách đi đầu trong việc thiết lập những quy tắc có lợi cho mình. Đây chính là lý do ông Tập Cận Bình nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản trị AI trong chuyến thăm Mỹ. Continue reading “Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki”

Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau ảnh hưởng xấu đến hợp tác Mỹ-Trung về AI

Nguồn: “Deep mutual distrust will scupper US-China co-operation on AI”, The Economist, 17/09/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khó có khả năng đạt được bước tiến lớn tại cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới giữa Donald Trump và Tập Cận Bình.

Việc gợi mở về giải Nobel Hòa bình chắc chắn là một cách hiệu quả để thu hút sự chú ý của Donald Trump. Do đó, đề xuất của Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman về một cách thức mới để giành được giải thưởng này, được đưa ra ngay trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tháng này, trở nên đáng chú ý. Ông Altman chia sẻ với tạp chí Fortune ngày 12/9 rằng nếu hai nhà lãnh đạo có thể đạt được một thỏa thuận về trí tuệ nhân tạo, cả hai đều xứng đáng nhận giải thưởng này. Cùng chung quan điểm với các lãnh đạo doanh nghiệp AI khác tại Mỹ, sau những cảnh báo mới về nguy cơ các mô hình siêu trí tuệ có thể hủy diệt nhân loại, ông Altman lập luận rằng Trung Quốc và Mỹ không nên mạo hiểm đánh mất quyền kiểm soát công nghệ này trong cuộc đua giành vị thế thống trị. “Tôi không nghĩ việc này khó khăn,” ông nói. “Chỉ cần một bản kế hoạch dài một trang là đủ để thực hiện.” Continue reading “Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau ảnh hưởng xấu đến hợp tác Mỹ-Trung về AI”

Các công ty Trung Quốc có đang vô tình giao dữ liệu cho Mỹ?

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Are Chinese Firms Handing the United States Data?”, Foreign Policy, 15/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc đua AI có thể vô tình trở thành một điểm yếu của Bắc Kinh.

Một báo cáo gần đây của Anthropic, công ty trí tuệ nhân tạo của Mỹ, cáo buộc một số công ty AI hàng đầu Trung Quốc, trong đó có Moonshot AI và DeepSeek, đã tiến hành chắt lọc năng lực (distillation) từ mô hình Claude trên quy mô lớn. Anthropic cho biết một số công ty không chỉ sử dụng Claude để tạo dữ liệu huấn luyện mà, trong ít nhất một trường hợp, còn âm thầm chuyển hướng hơn 300.000 yêu cầu của người dùng thực qua mô hình này chỉ trong vòng 10 ngày.

Những dữ liệu được cho là đã gửi tới Claude bao gồm các tài liệu giám sát do một người dùng mà Anthropic nghi ngờ có liên hệ với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cung cấp; mã nguồn nội bộ và thông tin đăng nhập hợp lệ của các kỹ sư tại những doanh nghiệp nhà nước lớn của Trung Quốc; dữ liệu từ hệ thống quản lý vụ án của cảnh sát; cùng thông tin chi tiết về các dự án AI nội bộ tại các công ty công nghệ Trung Quốc. Continue reading “Các công ty Trung Quốc có đang vô tình giao dữ liệu cho Mỹ?”

Chủ quyền AI, và ai đang nắm giữ nó

Tác giả: Phạm Vũ Thiều Quang

Mỹ vừa chào bán cho các đối tác khái niệm “chuỗi AI có chủ quyền”, nhưng đồng thời cảnh báo các chính phủ đừng dại dột tự tái tạo toàn bộ chuỗi công nghệ này trong biên giới của mình. Đằng sau nghịch lý ấy là một bài học lịch sử từ hơn sáu thập kỷ trước. Một nguyên tắc ra đời nhằm bảo vệ quyền tự chủ của các quốc gia yếu thế không đồng nghĩa với việc những quốc gia đó đương nhiên có đủ năng lực để tận dụng nó một cách hiệu quả.

Tháng 6/2026, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách Kinh tế Jacob Helberg lên tiếng cảnh báo các quốc gia về “bẫy chủ quyền số”. Mở đầu bài bình luận, Helberg nhận xét rằng hiếm có khái niệm nào dễ làm hài lòng các chính phủ như “chủ quyền số”. Cụm từ này mang đầy sức nặng của sự độc lập, phẩm giá tự chủ và lời hứa về quyền tự quyết vận mệnh quốc gia. Đáng chú ý, chính Helberg lại là kiến trúc sư trưởng của Pax Silica, sáng kiến do Washington dẫn dắt nhằm tái cấu trúc chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, bán dẫn và hạ tầng AI giữa những đối tác mà Mỹ coi là đáng tin cậy. Nói cách khác, Washington vừa khuyên thế giới đừng quá say mê theo đuổi một nền chủ quyền công nghệ hoàn toàn độc lập, vừa ráo riết xây dựng một khuôn khổ để định hình lại chuỗi AI cho phần còn lại của thế giới. Continue reading “Chủ quyền AI, và ai đang nắm giữ nó”

Nvidia đang thúc đẩy cơn sốt AI ra sao?

Nguồn: “Nvidia is driving the AI boom. Good”, The Economist, 03/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nvidia được đặt tên vào năm 1993 dựa trên một từ Latinh mang nghĩa “đố kỵ”. Quả thực, gã khổng lồ công nghệ Mỹ này đang khiến không ít người phải ghen tị. Nhu cầu toàn cầu khổng lồ đối với các bộ xử lý đồ họa (GPU) của hãng — những con chip cung cấp sức mạnh tính toán cho trí tuệ nhân tạo — đã đưa Nvidia trở thành công ty có giá trị nhất thế giới, với vốn hóa thị trường 5,4 nghìn tỷ USD. Sang năm tới, hãng thậm chí có thể trở thành doanh nghiệp có lợi nhuận cao nhất thế giới, với lợi nhuận ròng lên tới 370 tỷ USD. Đến năm 2029, doanh thu của Nvidia có thể chạm mốc 1 nghìn tỷ USD. Continue reading “Nvidia đang thúc đẩy cơn sốt AI ra sao?”

Về nỗ lực ứng dụng AI vào lĩnh vực y tế của Trung Quốc

Nguồn: Ran Guo và Lizzi C. Lee, “China Is Trying to Make AI Work for Health Care,” Foreign Policy, 31/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nỗ lực do nhà nước hậu thuẫn đang đặt ra một câu hỏi quan trọng: Ai sẽ là người trả tiền?

Nỗ lực của Trung Quốc nhằm tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các ngành công nghiệp, được gọi là “Kế hoạch AI+”, đã thu hút sự chú ý lớn, và phần nhiều là hoàn toàn xứng đáng. Đối với Trung Quốc, AI là một dự án phát triển quốc gia chứ không đơn thuần là một đổi mới công nghệ, với tham vọng nâng cấp mọi lĩnh vực, từ các ngành công nghiệp truyền thống đến những ngành mới nổi. Continue reading “Về nỗ lực ứng dụng AI vào lĩnh vực y tế của Trung Quốc”

AI và Kỷ nguyên mới của vũ khí sinh học

Nguồn:  Elizabeth Sherwood-Randall, “AI and the New Age of Bioweapons”, Foreign Affairs, 18/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Những đột phá khoa học lớn có thể tạo ra những năng lực mang tính cách mạng. Nhưng chúng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hậu quả thảm khốc. Sự hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và kỹ thuật sinh học đang mở ra những thành tựu có khả năng thay đổi cuộc sống, từ điều trị bệnh, nâng cao năng suất nông nghiệp cho đến giải quyết các thách thức về năng lượng. Tuy nhiên, chính xu hướng này cũng tạo ra những năng lực có thể bị vũ khí hóa dễ dàng hơn bao giờ hết bởi ngày càng nhiều tác nhân xấu. Nước Mỹ hiện vẫn chưa sẵn sàng để đối phó với những mối đe dọa đó. Continue reading “AI và Kỷ nguyên mới của vũ khí sinh học”

Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc

Nguồn:  “Why AI is a risk to Communist China”, The Economist, 06/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cũng giống như các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến thường được đem ra so sánh với nhau, bản thân AI sẽ trở thành thước đo để đánh giá hai hệ thống chính trị đối địch của Mỹ và Trung Quốc. Công nghệ này sẽ kiểm chứng bên nào giỏi hơn trong việc tạo ra các công cụ AI và phổ biến chúng vào nền kinh tế. Kết quả ấy, đến lượt mình, sẽ phụ thuộc một phần vào những quan niệm rất khác nhau của hai nước về cách quản lý xã hội.

Ngay cả trong một lĩnh vực thay đổi nhanh chóng như AI, kết quả của cuộc đua này có thể vẫn chưa ngã ngũ trong vài năm tới. Tuy nhiên, theo những gì chúng tôi ghi nhận từ bên trong Trung Quốc, nước này đang nhanh chóng ứng dụng AI, trong khi chính phủ cũng chuẩn bị cho những biến động kinh tế và xã hội sâu sắc mà công nghệ này báo trước. Với tư cách một nhà nước chuyên chế, Trung Quốc có một số lợi thế trong việc khai thác công nghệ hứa hẹn nhất của thế kỷ XXI. Đồng thời, nước này cũng phải đối mặt với không ít vấn đề. Continue reading “Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc”

Liệu Mỹ có thể tránh được ‘khoảnh khắc Jack Ma’?

Nguồn: Dan Wang và Julian Gewirtz, “Can America Avoid a Jack Ma Moment?,” New York Times, 28/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một giám đốc công nghệ nổi tiếng toàn cầu, trong lúc hưng phấn vì chuẩn bị chào bán cổ phiếu ra công chúng, đã có những phát biểu thiếu thận trọng chỉ trích chính phủ. Nhà nước liền phản đòn mạnh mẽ hơn bất kỳ ai có thể ngờ. Chỉ qua một đêm, thỏa thuận giữa một lĩnh vực kinh tế đang bùng nổ và chính phủ đã bị phá vỡ.

Nếu bạn nghĩ câu chuyện này có thể là về Anthropic, bạn chỉ đúng một nửa mà thôi. Vào năm 2020, nhà đồng sáng lập Alibaba, Jack Ma, đã rơi vào tình cảnh khốn đốn sau khi công khai chỉ trích các cơ quan quản lý Trung Quốc. Viện dẫn các lo ngại về quản lý, các nhà chức trách sau đó đã hủy bỏ đợt chào bán cổ phiếu công khai của Ant Group — một công ty khác mà Ma đồng sáng lập — gây ra một cơn bão pháp lý khiến hầu như không có công ty công nghệ Trung Quốc nào thoát khỏi ảnh hưởng. Continue reading “Liệu Mỹ có thể tránh được ‘khoảnh khắc Jack Ma’?”

Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump

Nguồn:  Christopher White, “On AI, It’s the Pope vs. Trump”, Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2023, các nhà lãnh đạo thế giới và giới điều hành công nghệ đã tập trung tại Anh để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về An toàn AI, hội nghị toàn cầu đầu tiên về trí tuệ nhân tạo. Hai năm sau, nhóm này tái họp tại Paris dưới một cái tên khác: Hội nghị Thượng đỉnh về Hành động AI. Sự nhấn mạnh vào yếu tố an toàn đã không còn nữa. Để không ai phải nghi ngờ, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã phát biểu trước khán phòng: “Tương lai của AI sẽ không thuộc về những kẻ chỉ biết ngồi không và lo sốt vó về chuyện an toàn.”

Lập trường thờ ơ của chính quyền Trump đối với AI, như ông Vance đã phác thảo tại Paris, phần lớn được định hình bởi cách tiếp cận buông lỏng quản lý, phi điều tiết hóa nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển. Trong cuộc đua AI toàn cầu, Mỹ trên thực tế không khác gì một vùng Viễn Tây hoang dã. Ngay tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đảo ngược quyết định và bác bỏ các kế hoạch của chính chính quyền ông nhằm ban hành một quy trình thẩm định AI mới. Continue reading “Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump”

AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?

Nguồn: Vijay Prashad, Hùng Tiết, 维杰·普拉沙德、熊节：怎么让AI服务人民？“赤脚医生”就是最好的回答, Guancha, 08/05/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bước vào đời sống công cộng, như thường lệ, nó kéo theo một làn sóng huyên náo quen thuộc: người ta kinh ngạc trước năng lực kỹ thuật của nó, lo ngại về những hệ quả xã hội của nó, và điều đáng suy ngẫm nhất là gương mặt hân hoan của những kẻ nhìn thấy trong đó một “biên cương mới” cho sự tích lũy. Ngôn ngữ dùng để mô tả AI tràn ngập giọng điệu về tính “tất yếu,” như thể chính lịch sử đã đồng lõa để trao công nghệ này vào tay trật tự kinh tế hiện hành của chúng ta.

Thế nhưng, lịch sử chưa bao giờ vận động nhờ “sự tất yếu” — nó được định hình bởi quyền lực. Theo nghĩa đó, AI cũng không sinh ra trên một vùng đất trung lập: nó bước vào một thế giới mà chỉ có thể mô tả là chủ nghĩa tư bản đang trên đà suy tàn. Do đó, suy cho cùng, AI không phải là bạn, cũng không phải là kẻ thù của chúng ta. Nó có tiềm năng phục vụ cho sự giải phóng con người, nhưng với điều kiện chúng ta phải giành lại nó khỏi quá trình chiếm hữu, ngăn nó trở thành một công cụ khác cho tích lũy tư nhân. Continue reading “AI sẽ cứu vãn hay đẩy nhanh sự suy tàn của chủ nghĩa tư bản?”

Tại sao Bắc Kinh lại hủy bỏ một thỏa thuận AI trị giá 2 tỷ đô la?

Nguồn: Lizzi C. Lee, “Why Did Beijing Kill a $2 Billion AI Deal?” Foreign Policy, 06/05/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dòng vốn toàn cầu đang vấp phải những bức tường mới.

Các nhà phân tích và những người ủng hộ công nghệ từng mơ về một thế giới nơi nhân tài, nguồn vốn và ý tưởng chảy tự do giữa Trung Quốc và California. Nhưng việc chặn đứng thương vụ Meta mua lại công ty trí tuệ nhân tạo Manus của Trung Quốc lại là một minh chứng khác cho thấy ảo tưởng về toàn cầu hóa liền mạch có thể vỡ tan trước bức tường cứng rắn của chính trị an ninh quốc gia.

Continue reading “Tại sao Bắc Kinh lại hủy bỏ một thỏa thuận AI trị giá 2 tỷ đô la?”

Kho vũ khí AI của Trung Quốc

Nguồn: Sam Bresnick, Emelia S. Probasco, và Cole McFaul, “China’s AI Arsenal”, Foreign Affairs, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng vào tháng 9 năm 2025, tâm điểm chú ý của dư luận không nằm ở những đoàn quân hay những hàng xe tăng rầm rập, mà chính là các hệ thống vũ khí thế hệ mới được phô diễn. Các phương tiện mặt đất không người lái, thiết bị bay và tàu lặn không người lái, cùng phi đội tác chiến hiệp đồng—những máy bay phản lực tự hành bay cùng máy bay có người lái để hỗ trợ nhiệm vụ—đã được giới thiệu như những thành phần cốt lõi trong lực lượng chiến đấu tương lai của Trung Quốc. Việc trưng bày các hệ thống này đã gửi đi một thông điệp về cách Quân đội Trung Quốc (PLA) dự định tận dụng các công nghệ mới nổi để giành lợi thế trên chiến trường. Đứng từ phía Washington, cuộc duyệt binh đã nhấn mạnh tham vọng của Bắc Kinh trong việc xói mòn ưu thế công nghệ của Mỹ. Continue reading “Kho vũ khí AI của Trung Quốc”

Trung Quốc lo ngại về tình trạng mất việc làm liên quan đến AI

Nguồn: Marianne Lu, “China Is Worried About AI Job Losses,” Foreign Policy, 20/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh xem trọng sự ổn định trong nước hơn là cạnh tranh toàn cầu.

Tại Thượng Hải, những người trẻ tuổi thất nghiệp đang phải trả 5 đô la mỗi ngày để ngồi dưới ánh đèn huỳnh quang tại một công ty có tên gọi rất phù hợp là “Công ty Giả vờ Làm việc” (Pretend to Work Co). Đây là một trong nhiều văn phòng ma trên khắp thành phố, những nơi cung cấp Wi-Fi, cà phê, và thậm chí cả công việc ảo. Và cách đó vài dãy nhà, những người lao động nhập cư đến từ nông thôn đang ngủ theo ca trong một căn phòng chung, thay phiên nhau làm một công việc duy nhất.

Cả hai nhóm đều chịu áp lực giống nhau. Nền kinh tế Trung Quốc đang chững lại và những thay đổi về cơ cấu – bao gồm sự sụp đổ của thị trường bất động sản và sự đàn áp trong lĩnh vực công nghệ – đã khiến số lượng việc làm giảm mạnh. Và một thế lực tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây gián đoạn hơn cho người tìm việc đang lờ mờ xuất hiện: trí tuệ nhân tạo (AI). Continue reading “Trung Quốc lo ngại về tình trạng mất việc làm liên quan đến AI”

ASEAN cần sớm có thỏa thuận về vũ khí tự hành tích hợp AI

Tác giả: Ngô Di Lân

Các vụ đụng độ gần đây tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan đã kết thúc bằng những cuộc gặp mặt trực tiếp giữa lãnh đạo hai bên và một thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, cần hình dung một kịch bản trong tương lai, trong đó các loại đạn tuần kích (loitering munition) có khả năng hoạt động liên tục trên không và robot bắt đầu xuất hiện trong các cuộc giao tranh. Khoảng thời gian từ lúc phát hiện mục tiêu cho đến khi khai hỏa có thể chỉ diễn ra trong ít giây, gần như không còn đủ thời gian để con người kịp thời can thiệp. Đây chính là nguy cơ mà khu vực Đông Nam Á đang phải đối mặt, khi các hệ thống vũ khí tự hành tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên rẻ hơn, mạnh mẽ hơn và dễ dàng triển khai hơn tại các điểm nóng, nơi những sai lầm trong tính toán là điều khó tránh khỏi. Continue reading “ASEAN cần sớm có thỏa thuận về vũ khí tự hành tích hợp AI”

Tại sao Trung Quốc xuất khẩu cơ sở hạ tầng AI, mà không phải chất bán dẫn?

Nguồn: Ho Ting (Bosco) Hung và Moritz von Knebel, “Building the Pipeline: Why China Exports AI Infrastructure, Not Semiconductors,” The Diplomat, 01/09/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thành công trong xuất khẩu chất bán dẫn của Trung Quốc không chỉ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng, mà còn là tạo ra cầu về chip trên khắp phương Nam toàn cầu.

Năng lực tính toán, chứ không phải dữ liệu, chính là dầu mỏ mới. Trong lúc thế giới chạy đua phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng lớn mạnh, việc nắm vững công nghệ thiết kế và sản xuất các dòng chip tiên tiến, nhỏ gọn đã trở thành chìa khóa để giành chiến thắng trong cuộc đua công nghệ toàn cầu. Như một minh chứng cho động lực này, chính phủ Mỹ đã áp dụng một loạt các biện pháp hạn chế, từ thuế quan đơn thuần đến kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt, nhằm hạn chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc. Continue reading “Tại sao Trung Quốc xuất khẩu cơ sở hạ tầng AI, mà không phải chất bán dẫn?”

Hồi kết của răn đe hạt nhân?

Nguồn: Sam Winter-Levy và Nikita Lalwani, “The End of Mutual Assured Destruction?”, Foreign Affairs, 07/08/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trí tuệ nhân tạo có ý nghĩa gì đối với khả năng răn đe hạt nhân?

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong những năm gần đây đã khiến nhiều nhà phân tích cho rằng nó sẽ làm đảo lộn chính trị quốc tế cũng như cán cân quyền lực quân sự. Một số thậm chí còn đi xa hơn khi tuyên bố – như lời các nhà công nghệ Dan Hendrycks, Eric Schmidt, và Alexandr Wang – rằng các hệ thống AI tiên tiến có thể “thiết lập sự thống trị và kiểm soát hoàn toàn từ một quốc gia, khiến số phận của các đối thủ phụ thuộc vào ý muốn của quốc gia đó.” Continue reading “Hồi kết của răn đe hạt nhân?”