Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran

 

Nguồn: Martina Sprague, “The Nuclear Brink Revisited: Assessing Coercive Diplomacy in Iran“, E-International Relations, 24/04/2026.

Biên dịch:Thuận Hoài

Trong những tháng dẫn đến Cuộc chiến 12 ngày ngắn ngủi nhưng khốc liệt vào tháng 6/2025 — khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran — Tehran đã lặng lẽ nhưng kiên định vượt qua các ngưỡng hạt nhân quan trọng. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) báo cáo rằng tính đến ngày 17/5/2025, kho dự trữ của Iran đã đạt 408,6 kilôgam urani được làm giàu đến độ tinh khiết 60%. Đây không phải là mức tăng nhỏ mà đánh dấu một sự tăng tốc mạnh mẽ và có chủ đích so với đầu năm, khiến chính quyền chỉ còn cách năng lực cấp độ vũ khí một bước ngắn (Al Jazeera 2025). Điều khiến đợt tăng vọt này trở nên đáng chú ý là nó diễn ra trong khi các nhà ngoại giao vẫn đang nỗ lực tiếp tục đàm phán nhằm chấm dứt tham vọng hạt nhân của Iran (European Parliamentary Research Service 2025). Continue reading “Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran”

Sự trở lại của quyền lực trong một thế giới ngày càng phân mảnh

Nguồn: Eko Ernada, “The Return of Power in a Fragmenting World”, E-International Relations, 17/04/2026

Biên dịch: Thuận Hoài

Trong phần lớn thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh, toàn cầu hóa không chỉ được nhìn nhận như một quỹ đạo phát triển, mà còn như một con đường mang tính phổ quát — một con đường có thể tích hợp các nền kinh tế, xã hội và hệ thống chính trị vào một trật tự chung ngày càng mang tính hợp tác. Tuy nhiên, câu chuyện này chưa bao giờ là trung lập. Nó phản ánh một thời điểm lịch sử cụ thể được định hình bởi sự thống trị của phương Tây, trong đó toàn cầu hóa vừa được nhìn nhận như một quá trình kinh tế, vừa là một dự án mang tính chuẩn tắc (normative project). Nó hứa hẹn một tương lai nơi sự phụ thuộc lẫn nhau sẽ làm dịu cạnh tranh địa chính trị và kiềm chế việc thực thi quyền lực. Ngày nay, lời hứa đó dường như không còn là điều tất yếu nữa, mà trở thành một giả định lịch sử đang chịu sức ép. Thay vì làm tan rã địa chính trị, toàn cầu hóa ngày càng bị chính địa chính trị tái định hình. Dựa trên phân tích của Eswar Prasad trên tạp chí Foreign Affairs (2026), bài viết này lập luận rằng sự chuyển dịch hiện nay không đơn thuần là một sự gián đoạn của toàn cầu hóa, mà là một khoảnh khắc mang tính phơi bày — cho thấy rằng hội nhập kinh tế toàn cầu vốn luôn gắn chặt với quyền lực, thứ bậc và lợi ích chiến lược. Continue reading “Sự trở lại của quyền lực trong một thế giới ngày càng phân mảnh”

Rwanda đang trở thành một trung tâm công nghệ lớn của Châu Phi

Nguồn: Matt Davls, “Is Rwanda in line to become one of Africa’s major tech hubs?”, Big Think, 18/10/2019.

Biên dịch: Võ Thuận Hoài

Trong vài thập niên qua, Châu Phi đã và đang thay đổi. Bất chấp lịch sử các thất bại do chủ nghĩa thực dân, tham nhũng, và nội chiến, các quốc gia ở châu lục này đã bắt đầu chứng kiến cơ sở hạ tầng và đầu tư ngày càng tăng từ các công ty nước ngoài và hàng loạt công ty địa phương khởi nghiệp mới.

Cụ thể, bối cảnh công nghệ của Châu Phi dường như đặc biệt phát triển mạnh. Theo công ty đầu tư mạo hiểm Partech Africa, các công ty công nghệ khởi nghiệp Châu Phi đã huy động được 1,163 tỷ đô la vốn cổ phần vào năm 2018, tăng 108% so với năm trước. Các công ty khởi nghiệp này đang tập trung tại gần 450 trung tâm công nghệ rải rác khắp châu lục này. Hiện tại, Rwanda đang nỗ lực để nổi bật trong nhóm này. Continue reading “Rwanda đang trở thành một trung tâm công nghệ lớn của Châu Phi”

Tại sao địa vị chính trị của Puerto Rico phức tạp như vậy?

Nguồn: Meg Matthias, “Why Is Puerto Rico’s Political Status So Complicated?”, Britanica.

Biên dịch: Võ Thuận Hoài

Vào năm 2018, những người khiếu nại với Ủy ban Đặc biệt Liên Hợp Quốc về Phi thực dân hóa đã mô tả mối quan hệ của Hoa Kỳ với Puerto Rico, theo một báo cáo của Liên Hợp Quốc, “như một tội ác diệt chủng và ‘khủng bố kinh tế,’ đặc trưng bởi việc các tập đoàn đa quốc gia – được hậu thuẫn bởi Hoa Kỳ – khai thác các nguồn tài nguyên của Puerto Rico ngay cả khi Chính phủ Hoa Kỳ thi hành các biện pháp thắt lưng buộc bụng buộc các trường học phải đóng cửa, còn lương hưu không được chi trả. Continue reading “Tại sao địa vị chính trị của Puerto Rico phức tạp như vậy?”