Nguồn: Staff Sergeant Barry Sadler hits #1 with “Ballad of the Green Berets”, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Nhờ có Hollywood, ký ức tập thể của nước Mỹ về Chiến tranh Việt Nam giờ đây gắn liền không thể tách rời với nền âm nhạc đại chúng thời kỳ đó. Cụ thể hơn, nó gắn liền với âm nhạc của phong trào phản chiến và phản văn hóa cuối thập niên 1960. Nhưng vào năm 1966, sự phản đối chiến tranh vẫn chưa thực sự lan rộng – một thực tế được phản ánh không chỉ qua các cuộc thăm dò dư luận, mà còn trên cả các bảng xếp hạng âm nhạc. Gần vào thời kỳ đỉnh điểm khi Mỹ can thiệp vào Chiến tranh Việt Nam, vào ngày này năm 1966, những người hâm mộ nhạc pop nước Mỹ đã đưa một bài hát mang tên “The Ballad Of The Green Berets” (Khúc ca của Lính Mũ nồi Xanh) của Trung sĩ Tham mưu Barry Sadler lên vị trí số 1.
Sadler thực sự đúng như những gì cái tên và bộ quân phục của ông thể hiện: một quân nhân tại ngũ ngoài đời thực, thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Lục Quân Hoa Kỳ – đơn vị tinh nhuệ được biết đến nhiều với tên gọi Mũ nồi Xanh (Green Berets). Đầu năm 1965, Sadler bị thương nặng do chông tre, khiến ông phải sớm kết thúc nhiệm vụ lính quân y chiến trường tại Việt Nam. Trong thời gian dài nằm viện khi trở về Mỹ, Sadler, vốn là một nhạc sĩ đầy đam mê từ trước chiến tranh, đã sáng tác và gửi cho các nhà xuất bản âm nhạc một bản hùng ca. Cuối cùng, bản nhạc được in ra và đến tay Robin Moore, tác giả của cuốn sách phi hư cấu đang thịnh hành lúc bấy giờ mang tên The Green Berets. Moore đã hợp tác với Sadler để gọt giũa bản nhạc gốc dài 12 khổ xuống một độ dài phù hợp hơn với sóng phát thanh. Cuối năm 1965, đích thân Sadler đã thu âm bài hát này, ban đầu chỉ để phát hành nội bộ trong quân đội, và sau đó là cho hãng thu âm RCA khi bản gốc bất ngờ trở thành một hiện tượng ngầm. Chỉ trong vòng hai tuần sau khi được hãng đĩa lớn phát hành, “The Ballad of the Green Berets” đã bán được hơn một triệu bản, vươn lên trở thành đĩa đơn đứng đầu (#1) của tạp chí Billboard trong cả năm 1966.
Sẽ không chính xác nếu gọi “The Ballad Of The Green Berets” là một bài hát ủng hộ chiến tranh, nhưng chắc chắn đây là một ca khúc được yêu thích bởi những người phản đối phong trào phản chiến đang ngày một lớn mạnh. Một năm sau khi ca khúc của Sadler ra mắt, ban nhạc Buffalo Springfield đã phát hành ca khúc “For What It’s Worth” (Dù sao đi nữa) lấy cảm hứng từ các cuộc bạo động chống lệnh giới nghiêm trên đại lộ Sunset Strip ở Los Angeles vào tháng 11/1966. “For What It’s Worth” vẫn tiếp tục là sự lựa chọn quen thuộc của Hollywood cho nhiều bộ phim và chương trình truyền hình mô tả sự can thiệp của Mỹ vào Chiến tranh Việt Nam. Nhưng vào ngày này năm 1966, làn sóng phát thanh nước Mỹ lại thuộc về một quân nhân Hoa Kỳ với diện mạo chỉnh tề, khoác trên mình bộ quân phục, cùng bản hùng ca “chống lại phong trào phản chiến” của ông.
