Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump và Tập Cận Bình gặp mặt trực tiếp tại một hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh. Trong bài phát biểu khai mạc, Trump bày tỏ sự tôn trọng đối với Chủ tịch Trung Quốc và nói rằng quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc “sẽ trở nên tốt đẹp hơn bao giờ hết.” Về phần mình, Tập tuyên bố hai nước phải thoát khỏi Bẫy Thucydides – quan điểm cho rằng một cường quốc mới nổi chắc chắn sẽ xảy ra chiến tranh với một cường quốc hiện hữu. Nhưng sau những cánh cửa đóng kín, Tập cảnh báo rằng bất kỳ nước đi sai lầm nào về vấn đề Đài Loan đều có thể đẩy quan hệ này vào “nguy hiểm lớn,” theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Thượng viện Mỹ phê chuẩn Kevin Warsh làm chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang. Cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 54-45 là kết quả sít sao nhất kể từ khi sự phê chuẩn của Thượng viện trở thành một yêu cầu vào năm 1977. Chỉ có một đảng viên Dân chủ ủng hộ Warsh. Giờ đây, ông phải đối phó với tình trạng lạm phát gia tăng: các số liệu được công bố hôm qua cho thấy chỉ số giá nhà sản xuất, một thước đo lạm phát bán buôn, đã tăng 6% trong 12 tháng tính đến tháng 4 – mức tăng lớn nhất kể từ tháng 12/2022.
Nga tiến hành một cuộc không kích quy mô lớn vào Ukraine, chỉ vài ngày sau khi lệnh ngừng bắn giữa hai nước kết thúc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ Nga đã phóng 800 máy bay không người lái, nhắm vào cả thủ đô Kyiv và Zakarpattia, một khu vực phía tây giáp với Slovakia, một thành viên của NATO. Trong khi đó, Nga cho biết Ukraine đã tấn công ba cơ sở công nghiệp của nước này.
Angela Rayner cho biết bà đã được minh oan khỏi các cáo buộc sai phạm liên quan đến vấn đề thuế của mình. Bà đã từ chức Phó Thủ tướng dưới quyền Keir Starmer hồi tháng 9 sau khi bị cáo buộc cố ý nộp thiếu thuế trước bạ. Sau khi tiết lộ mình đã được minh oan, Rayner giờ đây trở thành ứng viên sáng giá nhất trong mắt giới cá cược để lật đổ Starmer với tư cách là lãnh đạo Công Đảng và trở thành thủ tướng Anh. Trước đó, Thủ tướng đã cảnh báo về sự “hỗn loạn” nếu xảy ra một cuộc thách thức quyền lãnh đạo.
Cerebras Systems, một nhà sản xuất chip AI, huy động được 5,5 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, theo đó định giá công ty ở mức khoảng 40 tỷ USD. Công ty này đã định giá cổ phiếu ở mức 185 USD, cao hơn nhiều so với phạm vi ban đầu là 115-125 USD, do nhu cầu mạnh mẽ của các nhà đầu tư; họ cũng tăng số lượng cổ phiếu từ 28 triệu lên 30 triệu. Đây là đợt niêm yết lớn nhất của Mỹ trong năm, cho thấy sự khao khát của các nhà đầu tư đối với các công ty AI.
Bộ trưởng Năng lượng Cuba tuyên bố nước này đã cạn kiệt dầu diesel và dầu mazut trong bối cảnh lệnh cấm vận của Mỹ tiếp tục gây ảnh hưởng nặng nề. Thủ đô Havana phải chịu các đợt mất điện kéo dài tới 22 giờ mỗi ngày. Hồi tháng 1, Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp đe dọa áp thuế đối với các quốc gia vận chuyển dầu đến hòn đảo này. “Cuba mở cửa với bất kỳ ai muốn bán nhiên liệu cho chúng tôi,” vị bộ trưởng nói.
Vatican đe dọa rút phép thông công Huynh đoàn Linh mục Thánh Giáo hoàng Piô X, một nhóm Công giáo nổi loạn. Tổ chức chống hiện đại hóa này – được thành lập vào năm 1970 – phản đối nhiều giáo lý Công giáo mới gần đây và thể hiện sự gắn bó chặt chẽ với thánh lễ bằng tiếng Latinh. Họ cũng lên kế hoạch phong chức cho các linh mục mà không cần sự chấp thuận của Giáo hoàng. Vatican gọi đó là “một hành động ly giáo.” Nếu được thực hiện, đây sẽ là vụ rút phép thông công đầu tiên được biết đến dưới thời Giáo hoàng Leo XIV.
Con số trong ngày: 25%, là tỷ lệ học sinh Thụy Điển gặp khó khăn trong việc đọc hiểu một cách đúng đắn, theo bộ trưởng giáo dục đại học của nước này.
TIÊU ĐIỂM
Thị trường trái phiếu của Anh phản đòn
Kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Anh đã tăng vọt từ 4,2% lên chỉ hơn 5%. Giá năng lượng tăng cao đang đẩy lạm phát – và theo đó là chi phí vay mượn – lên cao ở khắp mọi nơi. Tuy nhiên, Anh lại dễ bị tổn thương một cách khác thường. Nước này nhập khẩu một lượng lớn năng lượng và đã phải chật vật để kiềm chế lạm phát cao ngay từ trước khi xảy ra khủng hoảng. Những lựa chọn tài khóa yếu kém của các chính phủ gần đây cũng khiến các nhà đầu tư đòi hỏi mức bồi thường lớn hơn để nắm giữ những gì họ xem là khoản nợ có rủi ro cao.
Bất ổn chính trị đang tiếp tục giữ cho chi phí vay mượn ở mức cao. Thủ tướng Keir Starmer đang trở thành “vịt què.” Bộ trưởng Y tế Wes Streeting đang lên kế hoạch cho một cuộc thách thức quyền lãnh đạo. Một số đối thủ khác của thủ tướng đã tìm cách phớt lờ thị trường trái phiếu, nhưng mối nguy này không hề trừu tượng. Nếu mức lợi suất hiện tại được đưa vào các dự báo trong ngân sách tiếp theo, chi phí trả nợ trong giai đoạn 2029-2030 sẽ cao hơn khoảng 7 tỷ bảng Anh (9,5 tỷ USD) so với dự tính hồi tháng 3. Con số đó tương đương với việc tăng thêm một xu cho mỗi bảng Anh thuế thu nhập.
Donald Trump đến thăm Tập Cận Bình
Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã kết thúc hai giờ hội đàm tại Bắc Kinh. Chi tiết của cuộc thảo luận vẫn chưa được công bố, nhưng Trump muốn thương mại là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự, và hy vọng sẽ đạt được các cam kết từ Trung Quốc trong việc mua thêm thịt bò, đậu nành, và máy bay Boeing của Mỹ. Mỗi bên đều cảm thấy không thoải mái về các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do bên còn lại áp đặt. Mỹ muốn Trung Quốc duy trì nguồn cung khoáng sản quan trọng, trong khi Trung Quốc muốn tiếp cận nhiều hơn với các dòng chip máy tính tiên tiến của Mỹ. Hai cường quốc này cũng có thể đồng ý về một nỗ lực hợp tác hiếm hoi nhằm giải quyết rủi ro do các mô hình AI ngày càng mạnh gây ra.
Địa chính trị cũng đặt ra nhiều thách thức. Gần đây, Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu và các công ty vệ tinh của Trung Quốc vì làm ăn với Iran. Nhưng vấn đề Đài Loan vẫn là lớn nhất. Tập đã và đang thúc ép Mỹ phải tuyên bố rằng họ “phản đối” nền độc lập của Đài Loan, một tuyên bố sẽ gây hoang mang cho các quan chức trên hòn đảo. Các cuộc đàm phán lần này không được kỳ vọng sẽ dẫn đến một thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ, nhưng với ba cuộc gặp nữa giữa hai nhà lãnh đạo đã được lên kế hoạch trong năm nay, Trump có thể sẽ bị cám dỗ để nhượng bộ.
Ấn Độ lo lắng khi trở thành chủ nhà của BRICS
Trong hai ngày tới, Ấn Độ sẽ tổ chức sự kiện hứa hẹn là một cuộc họp đầy tranh cãi của BRICS. Subrahmanyam Jaishankar đang tiếp đón các ngoại trưởng đồng cấp từ khối các nền kinh tế mới nổi không thuộc phương Tây, bao gồm Sergei Lavrov của Nga và Abbas Araghchi của Iran.
Ấn Độ khao khát trở thành cầu nối giữa phương Tây và phần còn lại của thế giới. Bằng cách chủ trì sự kiện, họ hy vọng thể hiện sự đoàn kết với “phương Nam toàn cầu” ngay cả khi đang nuôi dưỡng quan hệ chặt chẽ hơn với Mỹ và Châu Âu. Nhưng trên thực tế, cuộc họp này đã trở thành một cơn đau đầu về mặt ngoại giao.
Với sự tham dự của Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – cả hai đều đã gia nhập khối này từ năm 2024 – Ấn Độ có khả năng sẽ bị lôi kéo vào các cuộc tranh luận về cuộc chiến ở Trung Đông, điều mà nước này thà tránh còn hơn. Dù cuộc họp của BRICS nhằm mục đích thúc đẩy tầm ảnh hưởng của các quốc gia như Ấn Độ, nhưng cuộc gặp diễn ra đồng thời giữa Donald Trump và Tập Cận Bình ở Bắc Kinh sẽ chỉ càng làm nổi bật sự thật rằng các cường quốc tầm trung vẫn phải chịu sự chi phối của hai cường quốc lớn nhất thế giới.
Tranh cãi về stablecoin
Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ sẽ xem xét các quy tắc được đề xuất cho thị trường tiền điện tử vào hôm nay. Các chủ ngân hàng và các công ty tiền điện tử đã đụng độ về một số phần của Đạo luật Minh bạch (Clarity Act), đặc biệt là những phần liên quan đến stablecoin, các loại tiền điện tử được neo giá theo đồng đô la.
Đạo luật Genius năm ngoái đã thiết lập các quy tắc cho stablecoin của Mỹ, nhưng hai bên bất đồng về một lỗ hổng cho phép các sàn giao dịch tiền điện tử chuyển lợi nhuận, hay “lợi suất,” cho người nắm giữ. Các ngân hàng lo ngại điều này sẽ thu hút nhóm người gửi tiết kiệm, những người lẽ ra sẽ gửi tiền mặt cho họ. Dự luật mới sẽ thắt chặt các cách thức mà các sàn giao dịch có thể chuyển lợi suất và tăng cường các đợt kiểm tra bắt buộc đối với khách hàng.
Phố Wall vẫn chưa hài lòng. Hiệp hội Chủ ngân hàng Mỹ, một tổ chức thương mại, cho biết các quy tắc này vẫn chưa đủ mạnh. Các thành viên của Ủy ban Ngân hàng đã đề xuất hơn 100 sửa đổi có thể được thảo luận tại phiên điều trần trước khi dự luật được trình lên trước toàn thể Thượng viện. Có lẽ vẫn còn cả một chặng đường dài trước khi họ đạt được sự minh bạch thực sự.
