Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump rời khỏi Trung Quốc sau một “chuyến thăm thành công thu hút sự chú ý trên toàn thế giới.” Tổng thống Mỹ nói rằng cả ông và Tập Cận Bình đều chia sẻ những cảm nhận “tương tự” về cách kết thúc chiến tranh ở Iran. Về phần mình, Tập khẳng định hội nghị thượng đỉnh “lịch sử” kéo dài hai ngày này sẽ giúp thiết lập một “quan hệ chiến lược và ổn định” giữa hai nước. Ông nói rằng hai bên sẽ thực hiện “sự đồng thuận quan trọng” đã đạt được, mà không cung cấp thêm chi tiết.
Thủ tướng Anh Keir Starmer dành thời gian đánh giá lại tình hình sau khi phải đối mặt với áp lực vô cùng lớn đè nặng lên vai trò lãnh đạo của mình. Andy Burnham – Thị trưởng Manchester và là ứng viên được các đảng viên Công Đảng ưa thích để thay thế Starmer – đã tìm được một ghế để tranh cử, thứ có thể đưa ông trở lại Quốc hội (người thách thức thủ tướng phải là một nghị sĩ). Trước đó, Angela Rayner, cựu Phó Thủ tướng, cũng được minh oan khỏi cáo buộc nộp thiếu thuế, mở đường cho khả năng tranh cử vị trí lãnh đạo của bà.
Giám đốc CIA đến thăm Cuba để thảo luận về “các vấn đề an ninh và ổn định kinh tế.” Nhưng cơ quan tình báo này khẳng định Mỹ sẽ chỉ hợp tác với Cuba nếu nước này ngừng làm “nơi trú ẩn an toàn cho các đối thủ ở Tây bán cầu.” Mỹ cũng đề nghị gói viện trợ trị giá 100 triệu USD cho Cuba để giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, mà một phần nguyên nhân không nhỏ là do chính lệnh phong tỏa của Mỹ gây ra.
Các quan chức Mỹ dàn xếp một vụ kiện chống lại Gautam Adani liên quan đến các cáo buộc rằng ông đã đưa ra những tuyên bố sai lệch về Adani Green Energy, công ty năng lượng tái tạo do gia đình ông điều hành. Adani và cháu trai đã đồng ý trả 18 triệu USD cho cơ quan quản lý chứng khoán của Mỹ. Trong khi đó, Bloomberg đưa tin rằng Bộ Tư pháp sẽ hủy bỏ các cáo buộc chống lại vị tỷ phú Ấn Độ này trong một vụ án khác. Đổi lại, Adani đã hứa sẽ đầu tư 10 tỷ USD vào Mỹ.
Mathew Wale được Quốc hội Quần đảo Solomon bầu làm Thủ tướng sau khi người tiền nhiệm của ông bị phế truất bởi một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Quần đảo Solomon đã nổi lên như một chiến trường trong cuộc giằng co địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc ở Thái Bình Dương. Hồi năm 2022, Wale đã chỉ trích một thỏa thuận an ninh mà đất nước ông ký với Trung Quốc. Nhưng kể từ đó đến nay, lập trường của ông đã dịu đi.
Nga phóng hàng trăm máy bay không người lái và tên lửa vào Ukraine, làm chết ít nhất 12 người và làm bị thương hàng chục người khác. Đây là cuộc tấn công dồn dập lớn nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu: hơn 1.500 máy bay không người lái đã được bắn đi trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm, theo lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Vụ việc diễn ra vài ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ám chỉ rằng cuộc chiến đang “đi đến hồi kết.”
Tối cao Pháp viện Mỹ đồng ý duy trì quyền tiếp cận từ xa đối với mifepristone, một loại thuốc phá thai, và chuyển vụ án trở lại một tòa án cấp dưới ở Louisiana. Hai thẩm phán bảo thủ đã phản đối. Những người phản đối đã tìm cách khôi phục các quy định yêu cầu bác sĩ phải kê đơn thuốc trực tiếp sau khi một tòa án liên bang ở Louisiana – tiểu bang có lệnh cấm phá thai gần như hoàn toàn – đứng về phía họ, khiến các nhà sản xuất thuốc kháng cáo.
Con số trong ngày: 55%, là tỷ lệ người có việc làm toàn thời gian trong số những người Mỹ tốt nghiệp năm 2025 trong các lĩnh vực chịu tác động nhiều nhất bởi AI, giảm so với mức 70% của năm 2022.
TIÊU ĐIỂM
Thay đổi chế độ tại Fed
Một quá trình chuyển giao mang tính rủi ro cao đang diễn ra tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Hôm nay, Kevin Warsh sẽ chính thức thay thế Jerome Powell làm chủ tịch của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. Donald Trump đã liên tục yêu cầu giảm lãi suất, làm dấy lên những lo ngại về sự độc lập của Fed. Warsh giành được sự đề cử một phần là nhờ việc uốn nắn lập trường “diều hâu” của mình sao cho gần giống với lập trường của ông chủ thuộc phái “bồ câu” ở Nhà Trắng.
Nhưng uy tín của Fed có thể sẽ vẫn vững vàng. Những ý tưởng của Warsh về “sự thay đổi chế độ” đã chứng tỏ là ít cực đoan hơn so với lo ngại. Chúng tập trung vào việc thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed, cải tổ các hoạt động truyền thông, và mở rộng việc sử dụng các nguồn dữ liệu thay thế. Trong khi đó, lạm phát cao hơn – do cuộc chiến ở Iran gây ra – đã làm suy yếu những lập luận ủng hộ việc giảm lãi suất. Hồi tháng 4, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tạo vỏ bọc chính trị cho Warsh bằng cách thúc giục Fed “chờ xem” trước khi ra quyết định giảm lãi suất. Liệu Warsh có thể chịu đựng được cơn thịnh nộ của Tổng thống? Cuộc họp chính sách đầu tiên của ông là vào tháng 6. Các nhà đầu tư sẽ theo dõi vô cùng chặt chẽ.
Người Palestine tưởng nhớ Nakba
Hôm nay, người Palestine sẽ tưởng nhớ Nakba, sự kiện di dời và tước đoạt hàng loạt đi kèm với sự thành lập của Israel vào năm 1948. Đối với nhiều người, cuộc chiến đó chưa bao giờ kết thúc. Chính phủ cánh hữu của Israel đang củng cố việc chiếm đóng Bờ Tây, còn quân đội của họ thì kiểm soát phần lớn Gaza. Các vật liệu có thể dùng để tái thiết vùng đất này đều bị cấm. Các bộ trưởng công khai bàn tính đến việc trục xuất những người Palestine còn ở lại.
Trong những thập kỷ trước, người Palestine đã hướng về Fatah – một nhóm dân tộc chủ nghĩa thống trị – để tìm kiếm sự giải phóng. Nhưng dưới thời Mahmoud Abbas, vị Tổng thống 90 tuổi của Chính quyền Palestine, phong trào này dần trở nên xơ cứng và bất lực. Sau 5 năm trì hoãn, từ thứ Năm đến thứ Bảy này, Fatah sẽ chọn ra một cơ quan quản lý mới. Nhưng rất ít người kỳ vọng vào sự đổi mới: hầu hết các đại biểu đều có được vị trí của họ nhờ Abbas. Và họ đang tập trung tại bốn thành phố, làm nổi bật sự phân tán của người Palestine.
Các cuộc tuần hành được dự kiến sẽ diễn ra ở Thành Cổ Jerusalem, nơi mà những người Palestine xem là thủ đô của mình. Nhưng các cuộc tuần hành này lại được dẫn dắt bởi những người theo chủ nghĩa dân tộc Do Thái, nhằm ăn mừng chiến thắng của Israel trong cuộc chinh phục Đông Jerusalem của người Ả Rập năm 1967. Những người Palestine tưởng nhớ Nakba có lẽ sẽ phải làm điều đó trong im lặng.
Cú sốc năng lượng tấn công Ấn Độ
Ấn Độ là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chiến tranh Vùng Vịnh, và tình hình đang trở nên tồi tệ hơn. Tuần này, Narendra Modi đã yêu cầu người dân Ấn Độ làm việc tại nhà và từ bỏ việc du lịch nước ngoài để tiết kiệm nhiên liệu. Hôm nay, Thủ tướng sẽ đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất để tiến hành các cuộc đàm phán có thể làm dịu bớt nỗi đau này. Ấn Độ dự kiến sẽ ký các thỏa thuận nhằm chốt nguồn cung cấp khí gas hóa lỏng, được sử dụng để nấu ăn, và củng cố kho dự trữ dầu chiến lược của mình.
Điều đó cuối cùng có thể khiến mọi người nhẹ nhõm, nhưng những quan ngại cấp bách hơn đang lờ mờ hiện ra. Đồng rupee đã giảm xuống mức thấp kỷ lục so với đồng đô la trong tuần này, khiến cho việc nhập khẩu dầu thô – chiếm khoảng 90% lượng tiêu thụ của Ấn Độ – càng trở nên đắt đỏ hơn. Sau nhiều tuần phải gánh chịu chi phí đó, các công ty năng lượng thuộc sở hữu nhà nước đã tăng giá xăng và dầu diesel vào hôm nay, lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Modi đã kêu gọi công chúng thắt lưng buộc bụng, giờ đây, chính phủ của ông có thể cũng cần làm điều tương tự.
