Nguồn: Brown v. Board of Ed is decided, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1954, trong một chiến thắng lớn về dân quyền, Tối cao Pháp viện Mỹ đưa ra phán quyết nhất trí trong vụ án Brown kiện Hội đồng Giáo dục Topeka (Brown v. Board of Education of Topeka), tuyên bố rằng việc tách biệt chủng tộc tại các cơ sở giáo dục công lập là vi hiến. Quyết định lịch sử này — đánh dấu chấm hết cho sự dung túng của liên bang đối với tình trạng tách biệt chủng tộc — đã giải quyết cụ thể trường hợp của Linda Brown, một cô bé người Mỹ gốc Phi bị từ chối nhận vào trường tiểu học địa phương ở Topeka, Kansas, chỉ vì màu da của mình.
Năm 1896, Tối cao Pháp viện từng phán quyết trong vụ Plessy kiện Ferguson rằng các tiện nghi “tách biệt nhưng bình đẳng” trên các toa xe lửa là phù hợp với sự đảm bảo về quyền bảo vệ bình đẳng của Tu chính án thứ 14. Phán quyết đó đã được sử dụng để biện minh cho việc tách biệt chủng tộc tại tất cả các cơ sở công cộng, bao gồm cả trường tiểu học. Tuy nhiên, trong trường hợp của Linda Brown, ngôi trường dành cho người da trắng mà cô bé muốn theo học lại vượt trội hơn hẳn so với các lựa chọn trường dành cho người da đen và nằm gần nhà cô hơn rất nhiều. Hiệp hội Quốc gia vì Sự tiến bộ của Người da màu (NAACP) đã đứng ra tiếp nhận vụ việc của Linda, và vào năm 1954, vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục Topeka được đưa lên Tối cao Pháp viện. Luật sư người Mỹ gốc Phi (và cũng là thẩm phán Tối cao Pháp viện sau này) Thurgood Marshall đã dẫn dắt đội ngũ pháp lý của Brown, và vào ngày 17/5/1954, tòa án cấp cao nhất đưa ra phán quyết của mình.
Trong một bản ý kiến do Chánh án Earl Warren viết, tòa án cấp cao nhất của nước Mỹ phán quyết rằng học thuyết “tách biệt nhưng bình đẳng” không chỉ vi hiến trong trường hợp của Linda mà còn vi hiến trong tất cả các trường hợp, vì sự tách biệt giáo dục đã đóng một dấu ấn mặc định về sự thấp kém lên các học sinh người Mỹ gốc Phi. Một năm sau, sau khi nghe các tranh luận về việc thực thi phán quyết của họ, Tối cao Pháp viện tiếp tục ban hành các hướng dẫn yêu cầu hệ thống trường công lập phải hòa nhập “với tất cả sự khẩn trương thận trọng.”
Vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục đã trở thành động lực to lớn cho phong trào dân quyền trong thập niên 1950 và 1960, và cuối cùng dẫn đến việc bãi bỏ hoàn toàn việc tách biệt chủng tộc ở tất cả các cơ sở và tiện nghi công cộng.
