
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Chính quyền Trump công bố một quỹ trị giá 1,8 tỷ đô la để bồi thường cho những người khẳng định họ đã bị Bộ Tư pháp nhắm mục tiêu sai trái. “Quỹ Chống Vũ khí hóa” – dự kiến sẽ chi trả các yêu cầu bồi thường từ các đồng minh của Donald Trump – được thành lập như một phần của thỏa thuận dàn xếp trong vụ kiện mà Tổng thống đã đệ trình chống lại cơ quan thuế của Mỹ. Thỏa thuận này chấm dứt vụ kiện, trong đó ông yêu cầu chính phủ của mình bồi thường thiệt hại 10 tỷ đô la.
Một bồi thẩm đoàn ở California đã bác bỏ, dựa trên các lý do kỹ thuật, vụ kiện do Elon Musk – người giàu nhất thế giới – đệ trình chống lại OpenAI và giám đốc của công ty là Sam Altman. Musk cáo buộc rằng họ “đã đánh cắp một tổ chức từ thiện” bằng cách chuyển đổi OpenAI, nơi ông quyên góp hàng triệu đô la, từ một dự án từ thiện thành một công ty vì lợi nhuận. Bồi thẩm đoàn nhận định Musk đã đợi quá lâu để đưa vụ việc ra tòa.
Trump tuyên bố ông đã tạm dừng một cuộc tấn công theo kế hoạch vào Iran theo yêu cầu của các nhà lãnh đạo Qatar, Ả Rập Saudi, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, vì “các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra.” Đây không phải lần đầu tiên Tổng thống Mỹ ám chỉ rằng mình sắp đạt được thỏa thuận tước bỏ vũ khí hạt nhân của Iran – và đe dọa “một cuộc tấn công quy mô lớn, toàn diện” nếu không có thỏa thuận đó. Phía Iran được cho là đã chia sẻ các điều khoản hòa bình sửa đổi của mình.
Cơ quan y tế tại Cộng hòa Dân chủ Congo thiết lập các trung tâm điều trị dã chiến để giảm bớt áp lực cho các bệnh viện đang đối phó với đợt bùng phát Ebola. Trước đó, Tổ chức Y tế Thế giới đã tuyên bố đợt bùng phát này là một “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế.” Dịch bệnh này bị nghi ngờ đã giết chết ít nhất 118 người và lây nhiễm cho gần 400 người khác ở các khu vực dọc theo biên giới của Congo với Uganda.
Theo các số liệu sơ bộ, GDP của Nhật Bản đã tăng 2,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý đầu tiên của năm 2026, vượt xa các dự báo. Nguyên nhân là nhờ sự gia tăng của tiêu dùng và xuất khẩu. Nhưng tăng trưởng có thể sẽ chậm lại trong các quý tới khi hậu quả từ cuộc chiến ở Iran bắt đầu được cảm nhận. Sản xuất công nghiệp đã giảm trong tháng 3 so với một tháng trước đó.
Bộ Tư pháp Mỹ hủy bỏ các cáo buộc gian lận đối với Gautam Adani, tỷ phú giàu nhất Ấn Độ. Ông liên tục phủ nhận các cáo buộc cho rằng tập đoàn của mình đã hối lộ các quan chức Ấn Độ để giành được các hợp đồng năng lượng mặt trời, những dự án mà ông tìm kiếm sự hậu thuẫn từ các nhà đầu tư Mỹ. Trước đó, Adani Enterprises từng trả 275 triệu đô la để dàn xếp một vụ án liên quan đến việc lách lệnh trừng phạt Iran. Tuần trước, công ty này cũng dàn xếp xong một vụ án gian lận khác với các cơ quan quản lý của Mỹ.
NextEra cho biết họ có kế hoạch mua lại Dominion Energy, một công ty điện lực khác của Mỹ, trong một thỏa thuận hoàn toàn bằng cổ phiếu trị giá khoảng 66,8 tỷ đô la. Sự bùng nổ của AI đã làm tăng cầu đối với các công ty năng lượng; Dominion có trụ sở tại Virginia, nơi tập trung hầu hết các trung tâm dữ liệu của Mỹ. Việc sáp nhập – nếu được các cơ quan quản lý chấp thuận – sẽ tạo ra công ty điện lực lớn nhất nước Mỹ, với vốn hóa thị trường là 420 tỷ đô la.
Con số trong ngày: 15%, là mức tăng trưởng doanh số trong quý đầu tiên của GlobalX, một hãng hàng không Mỹ, phần lớn nhờ vào các chuyến bay trục xuất.
TIÊU ĐIỂM
Câu trả lời về lộ trình AI của Google
Hôm nay, Google sẽ tổ chức sự kiện thường niên dành cho các nhà phát triển. Công ty hy vọng giành lại sự chú ý trong mảng trí tuệ nhân tạo từ Anthropic và OpenAI, những công ty sở hữu các mô hình mới nhất với khả năng đáng gờm trong lập trình và an ninh mạng. Google dự kiến sẽ công bố những cải tiến đối với các mô hình Gemini của mình, cho phép các cá nhân và khách hàng doanh nghiệp xây dựng các “tác nhân” AI tự chủ. Những tác nhân này sẽ làm được nhiều việc hơn là chỉ trả lời các truy vấn tìm kiếm, có thể bao gồm cả việc thực hiện lập trình và các tác vụ khác thay cho khách hàng.
Google cũng có những thế mạnh độc đáo khác trong cuộc đua AI. Công ty tự sản xuất chip, tự vận hành các trung tâm dữ liệu, và xây dựng các mô hình có tính cạnh tranh cao. Hãng cũng có một mảng kinh doanh quảng cáo kỹ thuật số được tăng cường bởi AI đang sinh lời béo bở, theo đó mang lại cho họ nguồn tiền mặt dồi dào để đầu tư vào nghiên cứu AI và tận dụng nhu cầu mãnh liệt hiện tại đối với cơ sở hạ tầng AI. Sự hào hứng về các triển vọng của Google đã khiến giá cổ phiếu của Alphabet, công ty mẹ của hãng, tăng vọt trong năm nay.
Vladimir Putin đến thăm Tập Cận Bình
Hôm nay, chỉ vài ngày sau khi Donald Trump đến thăm Bắc Kinh, nhà lãnh đạo Nga cũng có chuyến đi riêng tới thủ đô Trung Quốc. Vladimir Putin dự kiến sẽ gặp người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình, để ký một loạt các thỏa thuận song phương. Cuộc gặp được cho là sẽ nhấn mạnh việc Nga phụ thuộc nhiều như thế nào vào vỏ bọc ngoại giao và sự hỗ trợ thương mại của Trung Quốc cho cuộc chiến tại Ukraine.
Ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của Putin là hoàn tất một thỏa thuận được chờ đợi từ lâu để xây dựng một đường ống dẫn khí đốt nối Siberia với thị trường Trung Quốc. Nga muốn thay thế các khách hàng châu Âu đã mất. Về phần mình, Trung Quốc đang tìm kiếm các cách thay thế để đảm bảo nguồn cung năng lượng của mình giữa những gián đoạn ở Vùng Vịnh. Chuyến thăm này – diễn ra ngay sau chuyến đi của Trump – cũng sẽ củng cố uy tín chính sách đối ngoại của Tập ở trong nước. Truyền thông nhà nước đã ca ngợi đây là bằng chứng cho sự trỗi dậy của Trung Quốc “như là tâm điểm của nền ngoại giao toàn cầu.”
Tình trạng khẩn cấp Ebola ở Châu Phi
Tuần này, Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố sự lây lan của virus Ebola ở khu vực Trung Phi là một “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế.” Cho đến nay, khoảng 400 ca bệnh đã được xác nhận ở Congo – dù con số này chắc chắn vẫn thấp hơn thực tế – và ít nhất 100 người đã tử vong. Các ca bệnh cũng được báo cáo ở quốc gia láng giềng Uganda, trong khi Burundi, Rwanda, và Nam Sudan đang trong tình trạng cảnh giác cao độ.
Các quốc gia châu Phi đã cải thiện đáng kể khả năng ứng phó với các đợt bùng phát Ebola kể từ năm 2014, khi hơn 11.000 người tử vong trong một đợt dịch kéo dài hai năm. Nhưng vẫn còn nhiều lý do đáng để lo ngại. Hiện chưa có vaccine cho chủng virus này và việc triển khai các nỗ lực y tế công sẽ càng phức tạp hơn do sự yếu kém của chính quyền Congo ở khu vực miền đông đang bị tàn phá bởi xung đột. Quyết định cắt giảm ngân sách từ Mỹ và các nhà tài trợ khác cho các chương trình y tế quốc tế cũng đồng nghĩa với việc có ít tiền hơn để ứng phó. Dự kiến số ca mắc bệnh và tử vong sẽ còn tiếp tục tăng trong những tuần tới.
Chanel sành điệu trở lại
Thương hiệu xa xỉ lâu đời của Pháp sẽ báo cáo kết quả tài chính năm 2025 vào hôm nay. Dưới bàn tay của nhà thiết kế mới, Matthieu Blazy, Chanel một lần nữa sống lại thành một trong những công ty thời trang nóng nhất. Người mua sắm trên toàn cầu ráo riết săn lùng các bộ sưu tập mới nhất của ông với những chiếc váy tua rua, túi phồng, và giày hai tông màu: nhiều mẫu đã bán hết sạch ở khắp mọi nơi. Lượng người ghé thăm các cửa hàng Chanel ở Trung Quốc trong dịp cuối tuần mua sắm Tết Nguyên đán hồi tháng 2 cũng cao hơn 130% so với năm trước.
Nhưng Chanel là một ngoại lệ trong ngành công nghiệp xa xỉ. Sau đợt vung tiền hậu đại dịch, người tiêu dùng phần lớn đã chuyển sang chọn các khu nghỉ dưỡng sang trọng và các gói chăm sóc sức khỏe thay vì những bộ quần áo hào nhoáng. Xung đột ở Vùng Vịnh (một thị trường xa xỉ lớn) cũng tác động đến tâm lý người tiêu dùng trên toàn thế giới. Thậm chí các đối thủ như Hermès, từng được cho là miễn nhiễm với suy thoái, cũng phải chịu thiệt hại. Chanel có lý do để lo ngại rằng sự nổi tiếng hiện tại của mình chỉ là một trào lưu nhất thời của những người yêu thích hàng hiệu. Theo lời của nhà thiết kế quá cố Karl Lagerfeld, giám đốc sáng tạo của thương hiệu này suốt ba thập kỷ: “thời trang là phù du, nguy hiểm, và không công bằng.”
