Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vladimir Putin và Tập Cận Bình bắt đầu các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh. Nhà lãnh đạo Nga cho biết họ sẽ tập trung vào kinh tế. Trung Quốc đã tránh chỉ trích cuộc chiến của Nga ở Ukraine trong khi vẫn mua dầu và khí đốt của Nga. Còn Nga ngày càng trở nên phụ thuộc vào sự hỗ trợ đó. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về việc xây dựng một đường ống dẫn khí đốt đã được nhắc đến từ lâu giữa hai nước.
Donald Trump tuyên bố rằng Iran đang “cầu xin” để đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh với Mỹ, nhưng đe dọa sẽ có “một đòn giáng mạnh khác” trong vòng vài ngày nếu không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ cho biết, vào hôm qua, ông “chỉ còn cách một giờ nữa” là ra lệnh tấn công, nhưng đã mủi lòng trước yêu cầu của các nhà lãnh đạo Iran. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, Kazem Gharibabadi, tuyên bố đất nước của ông “đã sẵn sàng đối đầu với bất kỳ hành động gây hấn quân sự nào.”
Todd Blanche, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, nói rằng Sở Thuế vụ (IRS) “BỊ CẤM VĨNH VIỄN” tiếp tục bất kỳ cuộc kiểm toán hiện có nào đối với gia đình Trump hoặc các doanh nghiệp của gia đình này. Hôm thứ Hai, Tổng thống đã dàn xếp một vụ kiện chống lại cơ quan thuế, trong đó ông yêu cầu 10 tỷ đô la vì một nhà thầu của IRS đã làm rò rỉ hồ sơ khai thuế của ông. Đổi lại việc hủy bỏ vụ kiện này, Trump đã giành được cho những người ủng hộ mình 1,8 tỷ đô la tiền bồi thường cho “cuộc chiến pháp lý” của chính phủ.
Google tuyên bố sẽ giới thiệu “Spark,” một tác nhân AI mới, vào công cụ tìm kiếm của mình. Bot này sẽ trích xuất dữ liệu người dùng từ các sản phẩm như Gmail và Maps để thực hiện các tác vụ. Gã khổng lồ công nghệ cũng trình làng kính thông minh – một thập kỷ sau khi họ xếp xó Google Glass. Chiếc kính này – nhằm cạnh tranh với Ray-Bans của Meta – phản hồi các lệnh bằng giọng nói và có thể chụp ảnh cũng như quay video.
Cuộc thanh trừng của Trump nhắm vào những người không trung thành với phong trào MAGA đã có thêm một nạn nhân khác. Thomas Massie, một nghị sĩ bang Kentucky, đã thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ trước một ứng viên được Trump ủng hộ. Tuần trước, Bill Cassidy, thượng nghị sĩ bang Louisiana, cũng thua trong cuộc bầu cử sơ bộ của mình. Tổng thống đã ủng hộ Ken Paxton, Tổng Chưởng lý bang Texas, trong cuộc bầu cử sơ bộ sắp tới của Thượng viện Đảng Cộng hòa tại tiểu bang này vì John Cornyn, quan chức đương nhiệm, “đã không ủng hộ tôi trong những lúc khó khăn.”
Người đứng đầu Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nói rằng ông “quan ngại sâu sắc về quy mô và tốc độ” lây lan của đợt bùng dịch Ebola ở Cộng hòa Dân chủ Congo. Ít nhất 131 người đã tử vong vì virus này và hơn 500 người khác bị nhiễm ở các khu vực dọc biên giới với Uganda. WHO đã tuyên bố đợt bùng phát này là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế.”
Thái Lan hủy bỏ một chương trình được giới thiệu vào năm 2024, trong đó cấp miễn thị thực 60 ngày cho du khách từ 90 quốc gia. Quyết định này bắt nguồn từ một loạt các tội ác nổi cộm liên quan đến người nước ngoài, bao gồm tội phạm ma túy, buôn bán tình dục, và điều hành các doanh nghiệp bất hợp pháp. Du lịch hiện chiếm 10% GDP của nền kinh tế lớn thứ ba Đông Nam Á, nhưng lượng khách đến vẫn chưa phục hồi về mức trước đại dịch.
Con số trong ngày: 2.030 đô la, là giá của những tấm vé rẻ nhất cho trận chung kết World Cup – sự kiện văn hóa đắt đỏ nhất từ trước đến nay. Nhưng việc định giá của FIFA có thể gây tác dụng ngược.
TIÊU ĐIỂM
Bài kiểm tra mới cho cơn sốt AI
Thu nhập của Nvidia đã trở thành một chỉ báo cho ngành kinh doanh trí tuệ nhân tạo. Công ty có giá trị nhất thế giới sẽ báo cáo kết quả hàng quý vào hôm nay. Các nhà phân tích dự báo rằng doanh thu trong quý đầu tiên sẽ đạt 78,5 tỷ đô la – mức tăng hơn 78% so với cùng kỳ năm ngoái và sẽ lập một kỷ lục. Nhưng các nhà đầu tư có thể đón nhận những con số này một cách thận trọng, bởi họ lo lắng về việc liệu các khách hàng của nhà sản xuất chip này có tiếp tục cơn sốt mua sắm hay không.
Một thách thức đang rình rập Nvidia là sự trỗi dậy của “AI tác nhân” – các hệ thống máy tính tự mình thực hiện các tác vụ phức tạp. Điều này dự kiến sẽ làm tăng nhu cầu đối với các bộ xử lý trung tâm, loại chip do các đối thủ cạnh tranh của hãng là Intel và AMD sản xuất. Địa chính trị là một mối lo ngại khác. Tương lai của Nvidia tại Trung Quốc – nơi từng là một trong những thị trường lớn nhất của hãng – đang rơi vào bất định. Hồi tháng 12, chính phủ Mỹ đã cho phép công ty Mỹ này bán chip H200 của mình cho Trung Quốc. Nhưng Donald Trump gần đây lại nói rằng Trung Quốc đã không chấp thuận các giao dịch mua vì họ muốn “phát triển của riêng mình.” Các nhà thiết kế chip của Trung Quốc có thể chưa sánh kịp Nvidia ở phân khúc cao cấp nhất. Nhưng đối với các công ty AI của Trung Quốc, “đủ tốt” có lẽ là đủ rồi.
Tương lai của Commerzbank
Hôm nay, Commerzbank sẽ tổ chức sự kiện có lẽ là cuộc họp đại hội đồng thường niên nhiều biến động nhất trong lịch sử 156 năm của mình. Vấn đề được thảo luận là sự sống còn của ngân hàng niêm yết lớn thứ hai nước Đức. Unibank – một ngân hàng Ý – đang cố gắng mua lại Commerzbank với giá rẻ, chỉ 35 tỷ euro (41 tỷ đô la), sử dụng chính cổ phiếu của mình như một loại tiền tệ. Vào ngày 18/05, ngân hàng Đức đã thúc giục các cổ đông từ chối lời đề nghị này.
Trong vài năm qua, UniCredit đã gom được 36% cổ phần tại Commerzbank thông qua việc mua cổ phiếu và các hợp đồng phái sinh. Andrea Orcel, ông chủ của ngân hàng Ý, muốn mua lại lượng cổ phần còn lại để sáp nhập Commerzbank với HypoVereinsbank, một ngân hàng Đức mà UniCredit đã mua vào năm 2005. Nhưng các ông chủ của Commerzbank xem lời đề nghị của UniCredit là một cuộc tấn công vào mô hình kinh doanh đã được thử nghiệm và kiểm chứng của họ. Họ cũng cho rằng lời đề nghị của Orcel là quá thấp và các mục tiêu tiết kiệm chi phí của ông là không thực tế. Trong tháng này, Commerzbank đã trình bày chiến lược mà họ sẽ áp dụng nếu vẫn duy trì sự độc lập, bao gồm việc cắt giảm 3.000 việc làm. Họ sắp tìm ra liệu các cổ đông có tán thành chiến lược này hay không.
Tăng phát ở Trung Quốc
Cuộc chiến ở Vùng Vịnh đã làm tăng lạm phát trên toàn thế giới. Nhưng cú sốc giá cả lại có một tác động khác ở Trung Quốc. Trước cuộc xung đột, lạm phát tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới ở mức thấp một cách khó chịu. Giá sản xuất đã giảm, so với cùng kỳ năm ngoái, trong 41 tháng liên tiếp.
Nhưng chiến tranh đã phá vỡ chuỗi tồi tệ đó: giá sản xuất tăng một chút vào tháng 3 và tăng 2,8% vào tháng 4. Bước nhảy vọt này có thể ngăn cản ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất trong năm nay, và “lãi suất cho vay cơ bản” mà các ngân hàng thương mại tính cho những khách hàng tốt nhất của mình sẽ được giữ nguyên không đổi khi nó được công bố vào hôm nay. Nhưng việc không hành động này có thể là một sai lầm. Tình trạng tăng phát của Trung Quốc có phạm vi hẹp và chi tiêu trong nước vẫn còn yếu theo cách tồi tệ. Việc nới lỏng chính sách tiền tệ khi lạm phát đang tăng có vẻ đi ngược lại trực giác. Nhưng đó có lẽ là cách duy nhất để đảm bảo rằng Trung Quốc không rơi trở lại tình trạng giảm phát khi cú sốc năng lượng qua đi.
Khủng hoảng nhen nhóm ở Indonesia
Trong một bài phát biểu được lên lịch vội vàng trước quốc hội vào hôm nay, tổng thống Indonesia, Prabowo Subianto, đã công bố một cơ quan mới để kiểm soát xuất khẩu hàng hóa. Mục tiêu dường như là tạo thêm doanh thu từ thương mại. Indonesia hiện là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới về than nhiệt, niken, và dầu cọ. Chính phủ của nước này cần tiền nếu muốn giữ mức trần thâm hụt ngân sách ở mức 3% GDP. Prabowo cho biết ông hy vọng sẽ giữ mức thâm hụt từ 1,8% đến 2,4% trong năm tới, trong khi đạt được mức tăng trưởng lên tới 6,5%.
Bài phát biểu bất thường của Prabowo chỉ làm tăng thêm cảm giác khủng hoảng sâu sắc ở Indonesia. Hôm qua, đồng rupiah đã chạm mức thấp kỷ lục so với đồng đô la, trong khi thị trường chứng khoán mất 3,5% giá trị. Cuối tuần trước, Tổng thống đã bác bỏ những lo ngại về việc giá đô la tăng cao, khi nói với đám đông rằng người dân ở các làng quê không dùng đô la. Tuy nhiên, phát biểu đó khó có thể làm giảm bớt sự bất an ngày càng lớn trong nước.
Ngoại giao bóng đá của Hàn Quốc
Đám đông hò reo đã chào đón đội hình của Naegohyang FC, một đội bóng Triều Tiên, khi họ đến Hàn Quốc vào cuối tuần trước. Và hôm nay, họ sẽ đối đầu với các đối thủ Hàn Quốc trong trận bán kết Giải Vô địch Các Câu lạc bộ Nữ Châu Á (AFC Women’s Champions League) – một trường hợp hiếm hoi về sự gắn kết giữa hai nước mà về mặt kỹ thuật vẫn đang trong tình trạng chiến tranh.
Đối thoại liên Triều đã bị đình trệ trong những năm gần đây. Trong tháng này, Triều Tiên cũng từ bỏ mục tiêu chính thức là thống nhất với Hàn Quốc, sau khi gọi nước láng giềng là “quốc gia thù địch nhất” trong thời gian qua. Nhưng Hàn Quốc tuyên bố họ muốn theo đuổi “sự chung sống hòa bình.” Nước này đã đàn áp các hành vi có thể chọc giận miền Bắc, chẳng hạn như việc các nhà hoạt động thả bóng bay tuyên truyền qua biên giới. Đảng Dân chủ cầm quyền tại Hàn Quốc cho rằng trận bóng đá có thể là “bước đầu tiên hướng tới việc phá bỏ các hàng rào cao.” Dù nhận định đó có thể hơi lạc quan, nhưng chí ít vẫn sẽ có một bên hưởng lợi rõ rệt: bóng đá nữ, môn thể thao vốn thường không nhận được nhiều sự chú ý ở Hàn Quốc.
