Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Israel và Lebanon đồng ý thực hiện một lệnh ngừng bắn nhằm chấm dứt giao tranh giữa lực lượng Israel và Hezbollah. Nhà Trắng cho biết thỏa thuận này phụ thuộc vào việc nhóm phiến quân do Iran hậu thuẫn dừng mọi cuộc tấn công vào Israel. Một thỏa thuận tương tự vào tháng trước đã không giúp xoa dịu các hành động thù địch. Có thông tin cho rằng Iran đã đình chỉ các cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn với Mỹ vì các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon.
Hạ viện Mỹ bỏ phiếu nhằm kiểm soát quyền lực của Donald Trump trong việc tiếp tục cuộc chiến ở Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Bốn đảng viên Cộng hòa đã cùng Đảng Dân chủ thông qua một nghị quyết về quyền lực chiến tranh, nhưng ngay cả khi được Thượng viện thông qua, nghị quyết này vẫn có thể bị Trump phủ quyết. Cuộc bỏ phiếu là một ví dụ hiếm hoi về việc các đảng viên Cộng hòa tại Quốc hội dám đứng lên chống lại Tổng thống. Mike Johnson, Chủ tịch Hạ viện, cho biết điều này đã làm suy yếu những nỗ lực của Trump nhằm chấm dứt xung đột.
SpaceX công bố kế hoạch huy động 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Công ty trí tuệ nhân tạo và tên lửa của Elon Musk tuyên bố đang tìm cách bán 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu. Mức giá này sẽ định giá SpaceX ở mức 1,77 nghìn tỷ USD. Màn ra mắt cũng sẽ làm lu mờ đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay của Saudi Aramco – công ty từng huy động được 29,4 tỷ USD vào năm 2019. Anthropic và OpenAI, hai công ty AI khác, cũng được cho là đang chuẩn bị cho các đợt IPO khổng lồ.
Máy bay không người lái của Ukraine tấn công ba địa điểm ở vùng ngoại ô St. Petersburg, bao gồm một cơ sở dầu mỏ. Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ trước khi Vladimir Putin dự kiến chủ trì một diễn đàn kinh tế, được mệnh danh là “Davos của Nga,” tại thành phố này. Hàng chục ngàn đại biểu từ 130 quốc gia dự kiến sẽ tham dự. Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, nói rằng cuộc không kích là một phần trong kế hoạch áp đặt “các lệnh trừng phạt tầm xa” lên Nga.
Cổ phiếu của Broadcom lao dốc hơn 10% sau khi công ty dự báo doanh thu từ chip AI thấp hơn kỳ vọng. Công ty Mỹ tuyên bố dự kiến đạt doanh thu 56 tỷ USD từ chip AI cho năm tài chính kết thúc vào tháng 10, thấp hơn mức ước tính trung bình là 57,6 tỷ USD. Cổ phiếu của Broadcom từng tăng vọt trong những tháng gần đây, được thúc đẩy bởi sự hào hứng xoay quanh các thỏa thuận mà công ty đã ký với nhiều gã khổng lồ công nghệ, bao gồm Alphabet và Meta.
Lãnh đạo Triều Tiên, Kim Jong Un, đi thị sát một “nhà máy sản xuất vật liệu hạt nhân mới được đưa vào hoạt động,” theo truyền thông nhà nước. Quân đội Hàn Quốc xác định đây là một cơ sở làm giàu uranium. Trong chuyến thăm, Kim tuyên bố nhà máy này sẽ giúp mở rộng lực lượng hạt nhân của đất nước “ở tốc độ cấp số nhân.” Bất chấp áp lực quốc tế, Triều Tiên đã bác bỏ mọi đề nghị về việc giải trừ vũ khí hạt nhân.
Những người biểu tình ở Mexico tấn công trụ sở của Bộ Giáo dục, làm leo thang cuộc tranh cãi về tiền lương của giáo viên. Tổng thống Claudia Sheinbaum cho biết bà sẽ không “rơi vào bẫy” đàn áp biểu tình trước thềm World Cup. Một nhóm bất đồng chính kiến trong công đoàn giáo viên đã đe dọa sẽ tổ chức các cuộc biểu tình quy mô lớn vào ngày diễn ra trận khai mạc tuần tới tại Thành phố Mexico.
Con số trong ngày: bốn phần năm, là tỷ lệ CPU mà Intel và AMD đang cung cấp cho máy tính cá nhân.
TIÊU ĐIỂM
Nền kinh tế Nga tiếp tục sống sót
Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg – sự kiện thường niên của Nga nhằm thu hút các nhà đầu tư – sẽ tiếp tục diễn ra trong hôm nay. “Davos của Nga” diễn ra vào một thời điểm thuận lợi hơn đối với Điện Kremlin so với tình hình cách đây vài tháng. Hồi đầu năm, sự kết hợp giữa giá dầu giảm và lãi suất cực cao đã khiến nhiều người tin rằng Nga đang trên bờ vực suy thoái. Tuy nhiên, gần đây, giá dầu tăng do cuộc chiến ở Iran đã thúc đẩy doanh thu xuất khẩu và giảm bớt áp lực lên tài chính công. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở gần mức thấp kỷ lục, phản ánh tình trạng thiếu hụt lao động và nhu cầu phục hồi kinh tế.
Tuy nhiên, tăng trưởng chậm hơn nhiều so với những năm 2023 và 2024 bùng nổ, và các quan chức gần đây cũng cắt giảm dự báo. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, bao gồm cả một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu gần nơi tổ chức sự kiện ngay trong ngày khai mạc, đã hạn chế khả năng Nga hưởng lợi từ giá dầu cao hơn. Nhưng nền kinh tế vẫn mạnh hơn dự kiến sau cuộc xâm lược của Vladimir Putin vào Ukraine. Sau khi làm đảo lộn những dự đoán về sự sụp đổ của mình trong suốt cuộc chiến, nền kinh tế Nga lại sống sót thêm một lần nữa.
Mùa cao điểm của Tối cao Pháp viện Mỹ
Hôm nay, Tối cao Pháp viện Mỹ sẽ ra phán quyết về một hoặc nhiều vụ án trong số 26 vụ cần được kết luận trước kỳ nghỉ vào tháng 7. Các thẩm phán hoàn toàn không hề chểnh mảng: những quyết định gần đây đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các thay đổi vào phút chót đối với bản đồ bầu cử Quốc hội, thúc đẩy cơ hội của đảng Cộng hòa trong việc bảo vệ thế đa số mong manh của họ tại Hạ viện.
Tuy nhiên, không phải tất cả các phán quyết của tòa đều ủng hộ Donald Trump; tòa án đã lật ngược chính sách thuế quan đặc trưng của ông vào tháng 2. Tòa cũng được cho là sẽ bác bỏ cả nỗ lực của ông nhằm tước quyền công dân tự động đối với những đứa trẻ được sinh ra bởi những người nhập cư không có giấy tờ hoặc người có thị thực tạm thời, cũng như nỗ lực của ông nhằm sa thải một thống đốc Cục Dự trữ Liên bang với những lý do yếu ớt.
Nhưng Trump có khả năng giành chiến thắng trong nỗ lực thúc đẩy quyền hành pháp lớn hơn. Tối cao Pháp viện có thể sẽ phá bỏ một tiền lệ có từ 91 năm trước, thứ từng ngăn cản tổng thống cách chức những người đứng đầu của hầu hết các cơ quan hành chính. Các thẩm phán sau đó sẽ chuyển hướng sang cuộc chiến văn hóa. Các phán quyết dự kiến sẽ được đưa ra đối với những vụ án liên quan đến quyền sở hữu súng của những người (thỉnh thoảng) sử dụng ma túy, vấn đề phụ nữ chuyển giới trong thể thao, và các lá phiếu bầu qua thư.
Đảng Cải cách Nước Anh đang tìm khoảnh khắc “George Floyd” của riêng mình
Một vụ giết người ở Anh vừa trở thành một bãi mìn chính trị. Henry Nowak đã mất máu vì nhiều vết thương do dao đâm khi cảnh sát còng tay cậu, ngần ngại sơ cứu trong khoảng một phút. Kẻ sát nhân, Vickrum Digwa, một tín đồ đạo Sikh, đã vu cáo sai sự thật rằng cậu thiếu niên da trắng đã lăng mạ chủng tộc hắn.
Nowak đã qua đời ngay sau đó, vào ngày 03/12. Nhưng đoạn video đau lòng về những khoảnh khắc cuối cùng của cậu chỉ mới xuất hiện trong tuần này. Nigel Farage và các đồng sự của ông tại Đảng Cải cách đã ngay lập tức nắm lấy cơ hội này để lập luận rằng nước Anh đang phải chịu cảnh “cảnh sát hai tiêu chuẩn” – phân biệt đối xử với người da trắng. Farage, lãnh đạo đảng cánh hữu theo chủ nghĩa dân túy đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò ý kiến, đã phát sóng một “bài phát biểu khẩn cấp” tuyên bố rằng “mạng sống của người da trắng cũng quan trọng.”
Công chúng tức giận đã tràn xuống khắp các đường phố ở Southampton, nơi xảy ra vụ giết người. Những vụ việc tương tự, chẳng hạn như vụ sát hại ba cô gái trẻ tại một lớp học khiêu vũ vào năm 2024, từng châm ngòi cho các đợt bạo lực kéo dài. Những lời kích động từ Farage – người từ chối lên án các cuộc biểu tình – có thể dễ dàng châm ngòi cho một làn sóng bạo lực khác.
