Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, đã bí mật nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Hồi tháng 3, phòng thí nghiệm AI này đã khép lại một vòng gọi vốn để huy động 122 tỷ USD với mức định giá 852 tỷ USD. Thương vụ siêu IPO này diễn ra sau các đợt niêm yết của Anthropic – một công ty AI đối thủ – và SpaceX – công ty công nghệ tên lửa kiêm AI của Elon Musk. Sam Altman, người đứng đầu OpenAI, đã đẩy lùi một thách thức pháp lý từ Musk vào tháng trước, loại bỏ một trở ngại cho việc niêm yết đại chúng.
Israel và Iran đồng ý ngừng các cuộc không kích qua lại, nhưng cả hai bên đều đe dọa sẽ trả đũa nếu phía bên kia nối lại các cuộc tấn công. Donald Trump tuyên bố đàm phán hòa bình đang “tiến triển” và lệnh phong tỏa đường biển đối với Iran vẫn đang được duy trì. Israel được cho là đã ngừng các cuộc tấn công theo yêu cầu của Tổng thống Mỹ sau khi giao tranh bùng phát trở lại vào Chủ nhật. Giá dầu thô Brent hiện giảm xuống còn khoảng 94 USD/thùng.
Các nhà đầu tư cổ phiếu châu Á lấy lại niềm hứng thú với các công ty sản xuất chip, sau khi đợt bán tháo hôm qua đẩy các thị trường chứng khoán trong khu vực xuống mức giảm sâu nhất kể từ tháng 3. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đã tăng 8% và Nikkei của Nhật Bản tăng 2%. Các thị trường chứng khoán Mỹ cũng đóng cửa ở mức cao hơn. Thị trường ở cả hai khu vực này cũng được trấn an bởi những tín hiệu bớt hung hăng hơn phát ra từ Trung Đông.
Một thẩm phán liên bang ra phán quyết rằng mức phí 100.000 USD do Trump đề xuất đối với các hồ sơ xin cấp thị thực H-1B mới là bất hợp pháp. Nhiều tiểu bang đã kiện chính quyền Trump sau khi mức phí này được công bố vào tháng 9. Loại thị thực này chủ yếu được các công ty công nghệ sử dụng để tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp nước ngoài. Trong một diễn biến khác, các quan chức nhập cư Mỹ đã cấm nhập cảnh đối với một trọng tài người Somalia – người theo lịch trình sẽ điều hành trận đấu tại World Cup. Họ không đưa ra lý do.
Lầu Năm Góc thêm hàng chục doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách các công ty đe dọa an ninh quốc gia. BYD – nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới – cùng các công ty internet như Baidu và Alibaba nằm trong số những cái tên bị cáo buộc hỗ trợ lực lượng vũ trang Trung Quốc. Các công ty đã kịch liệt phủ nhận cáo buộc này. Họ sẽ bị cấm kinh doanh với các lực lượng vũ trang Mỹ. Thông báo này có thể làm phức tạp thêm các kỳ thượng đỉnh sắp tới giữa các nhà lãnh đạo hai nước.
Đức và Pháp từ bỏ kế hoạch cùng nhau chế tạo một máy bay chiến đấu thế hệ mới. Hệ thống Không chiến Tương lai – dự án cũng có sự tham gia của Tây Ban Nha – đã bị hủy hoại bởi những tranh cãi vụn vặt giữa các công ty quốc phòng Pháp và Đức, bao gồm cả việc phân chia công việc như thế nào. Chính phủ Đức cho biết Thủ tướng Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kết luận rằng các công ty này không thể “tìm được tiếng nói chung”.
Apple công bố những cải tiến cho các công cụ trí tuệ nhân tạo của mình tại Hội nghị Nhà phát triển Toàn cầu, bao gồm cả việc nâng cấp toàn diện Siri vốn đã bị trì hoãn từ lâu. Trợ lý kỹ thuật số này sẽ sớm sử dụng AI để cung cấp các dịch vụ chatbot được cá nhân hóa cho người dùng; giọng nói quen thuộc của nó cũng có thể được tùy chỉnh. Nhưng phản ứng của các nhà đầu tư khá thờ ơ. John Ternus sẽ tiếp quản vị trí sếp của Apple thay cho Tim Cook vào ngày 01/09.
Con số trong ngày: 2.414, là số robot giao bánh pizza trong đội xe của một công ty khởi nghiệp Estonia vào năm 2025.
TIÊU ĐIỂM
Súng lên nòng, luật xuống dốc
Hôm nay, SIPRI – một viện nghiên cứu của Thụy Điển – sẽ trình bày báo cáo thường niên về các diễn biến trong công nghệ quân sự và an ninh quốc tế tại Quốc hội Thụy Điển. Bối cảnh hiện tại rất đáng chú ý. Chi tiêu quân sự toàn cầu đã đạt mức kỷ lục 2,9 nghìn tỷ USD vào năm ngoái. Quá trình quân sự hóa không gian vũ trụ tiếp tục vượt xa các quy định quốc tế. Vũ khí và các hệ thống chỉ huy-kiểm soát ngày càng được tích hợp trí tuệ nhân tạo, thứ cũng có thể khiến việc phát triển vũ khí sinh học và hóa học trở nên dễ dàng hơn.
Cảnh báo gay gắt nhất của SIPRI liên quan đến vũ khí hạt nhân. Đánh giá cho thấy các quốc gia đang hiện đại hóa và mở rộng kho vũ khí hạt nhân của họ khi người ta ngày càng không còn tin vào Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân – hiệp ước vốn cấm các cường quốc phi hạt nhân sở hữu loại vũ khí này. Iran đang kháng cự các yêu cầu của Mỹ về việc từ bỏ kho dự trữ urani làm giàu ở mức độ cao của mình. Tại Nhật Bản và Hàn Quốc, áp lực gia nhập câu lạc bộ hạt nhân ngày càng tăng. SIPRI lập luận rằng thế giới đang đứng trước một bước ngoặt. New START – hiệp ước duy nhất còn lại nhằm giới hạn các lực lượng hạt nhân chiến lược được triển khai của Mỹ và Nga – đã hết hạn vào tháng 2.
Vấn đề niềm tin ở Trung Quốc
Trung Quốc từng thu hút sự chú ý lớn của truyền thông khi tuyên bố thặng dư thương mại năm ngoái của nước này đã vượt quá 1 nghìn tỷ USD. Và hôm nay, Tổng cục Hải quan nước này báo cáo một con số ấn tượng khác: kim ngạch xuất khẩu trong tháng 5 đã tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trước.
Thành công thương mại của Trung Quốc đã làm dấy lên sự lo ngại và giận dữ ở nước ngoài. Nhưng nó không thúc đẩy được niềm tin và mức chi tiêu trong nước. Doanh số bán lẻ tại Trung Quốc đang chững lại. Doanh số xe hơi giảm hơn một phần năm so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 5. Dù cuộc chiến ở Iran đã đẩy giá nhiên liệu và các chi phí đầu vào khác lên cao, các doanh nghiệp vẫn chưa thể chuyển các mức chi phí cao hơn này sang cho khách hàng của mình. Các số liệu được công bố vào ngày mai có thể sẽ cho thấy giá tiêu dùng trong tháng trước chỉ tăng nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Chính phủ nên làm nhiều hơn để củng cố niềm tin của người tiêu dùng bằng cách ổn định thị trường bất động sản và tăng lương hưu ở nông thôn. Nhưng các chính sách của họ có vẻ hiệu quả trong việc thu hút người mua nước ngoài hơn là xoa dịu người mua trong nước.
Chuẩn bị cho sự kiện tại Maine
Maine đóng vai trò rất quan trọng đối với Đảng Dân chủ Mỹ. Bang này sở hữu một trong bốn ghế Thượng viện mà đảng cần phải giành chiến thắng nếu muốn giành lại quyền kiểm soát Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Thượng nghị sĩ đương nhiệm đến từ Đảng Cộng hòa, Susan Collins, đã giữ vị trí này trong gần ba thập kỷ. Trong vòng bầu cử sơ bộ hôm nay, các cử tri có thể sẽ chọn Graham Platner làm ứng viên của Đảng Dân chủ để đối đầu với Collins. Là một cựu lính thủy đánh bộ 41 tuổi chuyển sang nuôi hàu, Platner đã xây dựng hình ảnh một người ngoài cuộc chống lại giới tinh hoa.
Tuy nhiên, một loạt bê bối – bao gồm các báo cáo cho rằng ông đã gửi tin nhắn nhạy cảm cho những người phụ nữ khác dù đang có vợ, và các cáo buộc lạm dụng từ một người bạn gái cũ (điều mà ông phủ nhận) – đã biến Platner thành một lựa chọn đầy rủi ro hơn. Ông đã cố gắng gác lại quá khứ của mình, điều mà ông nói rằng đã bị “vũ khí hóa.” Trong khi đó, các đảng viên Dân chủ cấp cao đã thận trọng đứng về phía ông. Hiện tại, Platner đang dẫn trước Collins trong các cuộc thăm dò dư luận cho cuộc tổng tuyển cử. Thử thách đặt ra là liệu các cử tri có sẵn sàng khép lại quá khứ cùng ông hay không.
