Thế giới hôm nay: 14/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cáo buộc Iran tấn công hai tàu chở dầu của họ ở Eo biển Hormuz, làm một thủy thủ thiệt mạng và tám người khác bị thương. Trước đó, Mỹ tuyên bố đã tiến hành một đợt tấn công khác vào Iran và sẽ nối lại phong tỏa hải quân. Donald Trump cũng cho biết Mỹ sẽ tính phí 20% đối với tất cả hàng hóa vận chuyển qua eo biển này để trang trải chi phí an ninh cho các tàu.

Andy Burnham được xác nhận là nhà lãnh đạo mới của Công Đảng cầm quyền tại Anh sau khi nhận được sự ủng hộ của 349 trong số 403 nghị sĩ của đảng này. Ông sẽ trở thành lãnh đạo vào thứ Sáu tới, và theo đó trở thành Thủ tướng của đất nước vào tuần sau. Cựu Thị trưởng Greater Manchester sẽ thay thế Keir Starmer, người cần phải đệ đơn từ chức lên Vua Charles. Quốc vương sau đó sẽ yêu cầu Burnham thành lập chính phủ mới.

Xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 6 tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái – vượt kỳ vọng của các nhà kinh tế gần mười điểm phần trăm – đạt 412,4 tỷ USD. Đây là mức tăng lớn nhất kể từ năm 2021. Nhập khẩu cũng vượt kỳ vọng với biên độ tương tự, tăng 36% lên 286,8 tỷ USD. Các số liệu thương mại mạnh mẽ của Trung Quốc khiến chính phủ nước này hài lòng, nhưng lại không có mấy tác dụng trong việc cải thiện tâm lý người tiêu dùng hay khắc phục sự yếu kém của nền kinh tế nội địa.

Một thẩm phán liên bang phán quyết rằng Trump đã kiện chính quyền của chính mình “vì một mục đích không chính đáng.” Hồi tháng 5, Trump đã dàn xếp một vụ kiện chống lại Sở Thuế vụ về việc rò rỉ hồ sơ khai thuế của ông, để đổi lấy việc thành lập một quỹ trị giá 1,8 tỷ USD (hiện đã bị hủy bỏ) dành cho các nạn nhân của tình trạng “chiến tranh pháp lý” từ chính phủ. Thẩm phán cũng chuyển luật sư của Tổng thống cho đoàn luật sư bang Florida để xác định xem liệu ông ta có vi phạm các quy tắc đạo đức hay không.

Mười hai bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo khởi kiện yêu cầu ngăn chặn vụ sáp nhập hai gã khổng lồ truyền thông Paramount Warner Bros Discovery. Vụ kiện chống độc quyền lập luận rằng sự kết hợp này sẽ “gây ra tổn hại đáng kể” cho các rạp chiếu phim, các nhà phân phối truyền hình cáp, và người tiêu dùng. Hành động này có thể ngăn cản thỏa thuận trị giá 110 tỷ USD hoàn tất trước thời hạn ngày 30/09; Paramount sẽ phải trả cho các cổ đông của WBD một khoản “phí chậm trễ” cho mỗi quý mà thỏa thuận này bị trì hoãn.

Houthi nhắm mục tiêu vào một sân bay ở Ả Rập Saudi bằng tên lửa và máy bay không người lái. Lực lượng dân quân Yemen được Iran hậu thuẫn tuyên bố đáp trả cuộc tấn công trước đó của Ả Rập Saudi vào một sân bay ở Sana’a, thủ đô Yemen. Cuộc tấn công đó được thiết kế để ngăn chặn việc hạ cánh của một chiếc máy bay chở phái đoàn Houthi trở về sau đám tang của Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran, ở Tehran.

Tại một cuộc họp của “liên minh những người sẵn sàng” ở Paris, Ukraine và chín quốc gia châu Âu khác đã đồng ý xây dựng năng lực phòng thủ tên lửa đạn đạo chung cho châu Âu. Nhóm các quốc gia này – bao gồm Đức, Pháp, và Anh – hy vọng sẽ học hỏi được từ kinh nghiệm của Ukraine trong việc tự vệ trước Nga. Cũng tại hội nghị thượng đỉnh này, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cảnh báo về sự “phân mảnh” trong ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu.

Con số trong ngày: 1.830, là số ca mắc Ebola ở Congo tính đến ngày 11/07.

TIÊU ĐIỂM

Bài kiểm tra sức khỏe cho ngành ngân hàng Mỹ

Hôm nay, Bank of America, Citigroup, Goldman Sachs, JPMorgan Chase, và Wells Fargo đều sẽ báo cáo thu nhập quý II của mình. Kết quả từ các nhà cho vay lớn nhất của Mỹ sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về sức mạnh tiềm ẩn của nền kinh tế.

Các siêu ngân hàng đang phát triển vô cùng mạnh mẽ. Trong năm qua, sự biến động của thị trường đã khiến thu nhập từ giao dịch tăng lên, theo đó giúp ngân hàng đạt được lợi nhuận kỷ lục. Hoạt động đàm phán thỏa thuận cũng tăng đột biến, với tổng giá trị mua bán và sáp nhập đạt mức kỷ lục 3 nghìn tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm. Các ngân hàng đều đã tham gia (ở những mức độ khác nhau) vào đợt IPO trị giá 86 tỷ USD của SpaceX trong tháng 6. Dù cơ quan quản lý Mỹ vẫn chưa chính thức thông qua việc nới lỏng các yêu cầu về vốn, nhưng một số ngân hàng có lẽ sẽ không chờ đợi mà sẽ sớm tăng cổ tức và mua lại cổ phiếu nhằm thưởng cho cổ đông.

Tuy nhiên, bất chấp sự hưng phấn đó, các nhà đầu tư vẫn sẽ tìm kiếm dấu hiệu của sự mệt mỏi từ người tiêu dùng. Dù chi tiêu và cho vay vẫn được duy trì khá tốt trong những năm gần đây, nhưng bất kỳ dấu hiệu suy thoái nào cũng có thể kết thúc bữa tiệc này.

Cục Dự trữ Liên bang mới của Kevin Warsh

Công cuộc đại tu Cục Dự trữ Liên bang (Feb) đang tăng tốc. Kevin Warsh gần đây đã công bố năm lực lượng đặc nhiệm mới để xem xét các thông điệp truyền thông, bảng cân đối kế toán, khuôn khổ lạm phát, và việc sử dụng dữ liệu thay thế của Ngân hàng Trung ương Mỹ, cùng với một lực lượng chuyên nghiên cứu tác động kinh tế của trí tuệ nhân tạo. Các thành viên của những lực lượng đặc nhiệm này bao gồm các học giả, cựu quan chức Fed, và các giám đốc điều hành.

Tuần này, Warsh cũng sẽ xuất hiện trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện và Ủy ban Ngân hàng Thượng viện để bảo vệ chương trình nghị sự của mình. Các nghị sĩ nhiều khả năng sẽ chất vấn ông về kế hoạch thu hẹp hoạt động truyền thông và cắt giảm quy mô bảng cân đối kế toán, cũng như quan điểm của ông rằng AI nhìn chung có tác động làm giảm lạm phát. Các phiên điều trần cũng trùng với thời điểm công bố dữ liệu giá tiêu dùng tháng 6. Các nhà kinh tế kỳ vọng lạm phát toàn phần sẽ giảm nhẹ xuống 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ giá xăng giảm, trong khi lạm phát lõi giữ nguyên ở mức 2,9%. Warsh tiết lộ rất ít về cách ông sẽ phản ứng với điều này. Nhưng nhận xét gần đây của ông rằng “rủi ro lạm phát đã giảm xuống” có thể đưa ra một manh mối cho thấy lãi suất sẽ không tăng.

Cuối cùng Ấn Độ cũng đo lường cỗ máy dịch vụ khổng lồ của mình

Ấn Độ sẽ ra mắt Chỉ số Sản xuất Dịch vụ (ISP) mới vào hôm nay, trở thành một trong số ít các nước nghèo công bố dữ liệu như vậy. Chỉ số ISP sẽ bổ sung cho Chỉ số Sản xuất Công nghiệp, chuyên theo dõi những thay đổi hàng tháng trong sản lượng của các nhà máy, xưởng dệt, và nhà máy điện. Trọng tâm mới này là hoàn toàn có cơ sở: dịch vụ là động lực thống trị của nền kinh tế Ấn Độ, với lĩnh vực công nghệ thông tin nói riêng tạo ra phần lớn tăng trưởng xuất khẩu trong thập kỷ qua.

Tuy nhiên, việc ước tính sản lượng dịch vụ lại khá phức tạp. Trong khi các nhà thống kê có thể dễ dàng đo lường khối lượng thép được sản xuất, hoặc đếm số lượng xe hơi xuất xưởng, thì việc định nghĩa thế nào là “sản lượng” từ những nhân viên văn phòng lại thách thức hơn nhiều. Ngoài ra, còn có một sự thiếu hụt dữ liệu giá cả đáng tin cậy trong lĩnh vực này; Ấn Độ sử dụng lạm phát phi thực phẩm – một đại diện không hoàn hảo cho lạm phát dịch vụ – để tính toán xem lĩnh vực dịch vụ đang tăng trưởng bao nhiêu. Trong khi đó, khu vực phi chính thức – bao gồm vô số các tiểu thương tại chợ, người giúp việc và người lao động tự do của Ấn Độ – sẽ bị loại trừ hoàn toàn.

Biểu diễn máy bay và bóng đá vào Ngày Quốc khánh Pháp

Hôm nay, nước Pháp sẽ kỷ niệm Ngày Bastille, ngày quốc khánh đánh dấu cuộc tấn công mang tính cách mạng vào nhà tù cùng tên vào năm 1789. Các lễ hội sẽ được tổ chức trên khắp cả nước, bao gồm một buổi biểu diễn máy bay truyền thống và một cuộc diễu binh dọc theo đại lộ Champs-Elysées. Tổng thống Emmanuel Macron đang rất muốn nhắc nhở người dân Pháp rằng ông đã tăng chi tiêu quân sự và hiện đại hóa lực lượng vũ trang, bất chấp những hạn chế về ngân sách. Ukraine sẽ là khách mời danh dự.

Đây cũng sẽ là cuộc diễu hành cuối cùng của Macron trước cuộc bầu cử Tổng thống vào mùa xuân năm sau. Chiến dịch tìm người kế nhiệm ông đang thành hình. Tuần trước, tòa phúc thẩm đã rút ngắn lệnh cấm đối với Marine Le Pen, lãnh đạo Đảng Đại hội Quốc gia (National Rally, RN) theo đường lối cánh hữu dân túy, theo đó cho phép bà ra tranh cử. Các cuộc thăm dò được thực hiện kể từ phán quyết này cho thấy bà đủ sức đánh bại bất kỳ đối thủ nào trong vòng bầu cử thứ hai. Người Pháp cũng sẽ tụ tập quanh màn hình để xem đội tuyển của họ đối đầu với Tây Ban Nha trong trận bán kết World Cup, hy vọng rằng đội trưởng Kylian Mbappé sẽ thể hiện được “phép thuật” của mình.