Nguồn: Terrorist drives truck through a Bastille Day celebration, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 2016, hàng chục nghìn người đã tập trung dọc đại lộ ven biển ở thành phố Nice, Pháp để kỷ niệm Ngày Quốc khánh Pháp (Bastille Day). Nhưng bầu không khí lễ hội nhanh chóng biến thành thảm kịch khi một chiếc xe tải màu trắng lao thẳng vào tuyến phố dành cho người đi bộ, nơi chật kín người tham dự. Vụ tấn công khiến 86 người thiệt mạng, trong đó có 10 trẻ em, và hơn 400 người khác bị thương.
Trong lúc pháo hoa rực sáng trên bầu trời trước khoảng 30.000 khán giả, Mohamed Lahouaiej-Bouhlel, một người Tunisia 31 tuổi đã lên kế hoạch cho vụ tấn công trong suốt một năm, liên tục lái chiếc xe tải thuê chỉ ba ngày trước đó đi qua khu vực diễn ra lễ hội. Ngay sau khi màn bắn pháo hoa kết thúc, hắn bắt đầu hành động. Lahouaiej-Bouhlel điều khiển xe leo lên vỉa hè rồi lái ngoằn ngoèo xuyên qua đám đông với tốc độ gần 97 km/h, cố tình cán vào những người tham dự. Chỉ vài phút trước còn đang vui vẻ ăn mừng, đám đông lập tức hoảng loạn tháo chạy, tìm nơi trú ẩn trong các khách sạn và trên bãi biển.
Kẻ tấn công, người trước đó được các cơ quan an ninh xác định là “hoàn toàn không nằm trong diện theo dõi”, đã lái xe lao qua quãng đường dài hơn 1,6 km trên đại lộ ven biển đông nghịt người trước khi bị cảnh sát chặn lại. Hắn mang theo một khẩu súng ngắn bán tự động, nhiều khẩu súng trường tấn công giả và một quả lựu đạn đã tháo ngòi nổ nhằm khiến mình trông nguy hiểm hơn. Trước khi bị bắn hạ, hắn đã dùng súng ngắn nổ súng vào lực lượng cảnh sát.
Trong những ngày sau vụ tấn công, người dân đã dựng nhiều đài tưởng niệm dọc theo hàng rào kim loại phong tỏa đại lộ ven biển để tưởng nhớ các nạn nhân. Thủ tướng Manuel Valls tuyên bố quốc tang trong ba ngày, đồng thời hủy toàn bộ các hoạt động lễ hội còn lại, bao gồm một liên hoan nhạc jazz kéo dài năm ngày và buổi hòa nhạc của Rihanna. Ông cũng kêu gọi các tình nguyện viên tham gia hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh. Đã có 12.000 người hưởng ứng lời kêu gọi này.
Hai ngày sau, tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) đã lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ tấn công. Đến ngày 22/07, năm đồng phạm của Lahouaiej-Bouhlel bị truy tố vì liên quan đến vụ án.
Mặc dù vụ việc nhanh chóng được điều tra và xử lý, cả người dân lẫn giới chức Pháp vẫn không khỏi đặt câu hỏi: vì sao, sau những gì nước Pháp đã trải qua chưa đầy một năm trước đó tại Paris, một vụ tấn công như thế này vẫn có thể xảy ra?
“Rất nhiều câu hỏi đang được đặt ra,” Christian Estrosi, Chủ tịch vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, nơi có thành phố Nice, phát biểu sau vụ tấn công. “Trong khi cố gắng an ủi gia đình các nạn nhân, tôi cũng phải kìm nén sự phẫn nộ của chính mình. Tôi không thể che giấu rằng mình vô cùng tức giận. Làm sao điều này có thể xảy ra ngay trên đất nước chúng ta? Sau khi tất cả đều nói rằng nước Pháp đang trong tình trạng khẩn cấp, đang ở trong tình trạng chiến tranh, chúng ta dần quên đi vụ Charlie Hebdo. Rồi đến Bataclan. Sau Bataclan, chúng ta lại quên, rồi xảy ra Brussels. Sau Brussels, chúng ta lại quên, và rồi đến Nice. Có rất nhiều câu hỏi cần phải được giải đáp.”
Một số ý kiến cho rằng sau khi Giải vô địch bóng đá châu Âu Euro 2016 kết thúc mà không xảy ra sự cố nào, lực lượng an ninh phần nào tin rằng nước Pháp đã vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất. Trong khi đó, BBC đưa tin rằng sự thiếu phối hợp và chia sẻ thông tin giữa sáu cơ quan chức năng có thể là nguyên nhân dẫn đến những lúng túng và lỗ hổng trong công tác bảo đảm an ninh. Tháng 4/2017, một cuộc điều tra về những sai sót có thể đã xảy ra được mở sau khi nhiều gia đình nạn nhân đệ đơn kiện. Tuy nhiên, Quốc hội Pháp đã không thành lập một ủy ban điều tra riêng về vụ việc.
Lễ bắn pháo hoa mừng Quốc khánh Pháp năm 2017 đã bị hủy để tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng.
