Nguồn: Naval hero John Paul Jones dies in Paris, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1792, anh hùng hải quân của cuộc Chiến tranh Cách mạng Mỹ, John Paul Jones, qua đời tại căn hộ của mình ở Paris trong lúc chờ được bổ nhiệm làm lãnh sự Mỹ tại Algiers. Jones, người được nhớ đến như một trong những vị chỉ huy hải quân táo bạo và xuất sắc nhất của cuộc Cách mạng Mỹ, sinh tại Scotland vào ngày 06/07/1747. Năm 13 tuổi, ông bắt đầu học việc cho một thương nhân và nhanh chóng theo tàu ra khơi, trước tiên đến quần đảo Tây Ấn, rồi sau đó sang Bắc Mỹ khi còn rất trẻ.
Có mặt tại Virginia khi Cách mạng Mỹ bùng nổ, Jones quyết định đứng về phía lực lượng Ái quốc và được phong quân hàm trung úy trong Hải quân Lục địa vào ngày 07/12/1775. Sau khi rời Brest, ông chỉ huy các cuộc tập kích vào hai pháo đài tại cảng Whitehaven của Anh và giành chiến thắng, mặc dù chỉ huy một thủy thủ đoàn bất mãn, những người quan tâm đến chiến lợi phẩm hơn là danh dự. Sau đó, Jones trở về vùng Vịnh Kirkcudbright ở quê hương Scotland với ý định bắt cóc Bá tước xứ Selkirk để trao đổi lấy các thủy thủ Mỹ đang bị Anh giam giữ. Tuy nhiên, khi không tìm thấy vị bá tước, thủy thủ đoàn của ông đã lấy đi toàn bộ đồ bạc trong dinh thự, bao gồm cả chiếc ấm trà của phu nhân bá tước, bên trong vẫn còn nguyên trà dùng cho bữa sáng. Rời Scotland, Jones vượt biển Ireland đến Carrickfergus, nơi chiến hạm Ranger do ông chỉ huy đã đánh bại tàu chiến Anh HMS Drake sau khi gây ra những vết thương chí mạng cho cả thuyền trưởng lẫn viên trung úy của con tàu này.
Tháng 9/1779, Jones tham gia một trong những trận hải chiến khốc liệt nhất trong lịch sử khi chỉ huy khinh hạm USS Bonhomme Richard, được đặt theo tên nhân vật của Benjamin Franklin, giao chiến với chiến hạm Anh HMS Serapis trang bị 50 khẩu pháo. Sau khi Bonhomme Richard trúng nhiều phát đạn, con tàu bắt đầu bốc cháy và chìm dần. Khi thuyền trưởng của Serapis yêu cầu Jones đầu hàng, ông đã đáp lại bằng câu nói bất hủ: “Ta thậm chí còn chưa bắt đầu chiến đấu!” Vài giờ sau, chính thuyền trưởng cùng thủy thủ đoàn của Serapis buộc phải đầu hàng, và Jones tiếp quản quyền chỉ huy chiến hạm Anh.
Được xem là một trong những vị chỉ huy hải quân vĩ đại nhất trong lịch sử, Jones được tôn vinh là một trong những Người Cha của Hải quân Mỹ, cùng với Chuẩn đô đốc John Barry, người anh hùng khác của cuộc Chiến tranh Cách mạng. Sau khi Chiến tranh Giành Độc lập của Mỹ kết thúc, Jones phục vụ một thời gian ngắn dưới quyền Nữ hoàng Ekaterina II của Nga trước khi nghỉ hưu tại Paris. Ngày nay, ông được an táng trong hầm mộ của Nhà nguyện thuộc Học viện Hải quân Mỹ ở Annapolis, bang Maryland.
